Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Zapraszają...

Zwiedzaj razem
z nami

Podkarpackie cuda natury...

====================


Bolestraszyce




Skansen Muzeum Wsi w Markowej





Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej


Zwiedzaj
Perły architektury
i kultury, Podkarpacia...






Baranów Sandomierski


Zamek Kamieniec
w Odrzykoniu


====================
Zwiedzaj razem
z nami

Uzdrowiska, Zdroje,
Podkarpacia;
Horyniec,
Polańczyk,
Rymanów,
Iwonicz,
Wapienne...

====================
Horynic Zdrój








TURYSTYKA na Podkarpaciu
Artykuły
Sanok królewskie wolne miasto...
Opublikowano 15.04.2009

Zespół Franciszkański

Kościół pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego, sanktuarium Matki Bożej Ziemi Sanockiej,
- we wnętrzu liczne epitafia szlachty sanockiej, między innymi we wnętrzu płyta nagrobkowa zmarłego w 1558 roku Sebastiana Lubomirskiego starosty sanockiego i stolnika krakowskiego.

Klasztor Franciszkanów
- kościół Znalezienia Krzyża murowany w 1640 roku. Miejsce sejmików szlacheckich. Odbudowany po pożarach w 1886 restaurowany 1895, 1905, 1920.
- klasztor murowany w 1640 odbudowany, restaurowany wraz z kościołem. Mury klasztorne XVIII - XIX wiek.


Rynek
   Sanok został lokowany jako miasto na prawie magdeburskim w 1339 roku przez księcia halickiego Jerzego II. Choć jako znaczący gród obronny wzmiankowany był już w połowie XII wieku. Złote lata miasta, wspieranego przez kolejnych monarchów licznymi przywilejami, trwały po wiek XVII. Potem przyszły trudniejsze czasy.
    Przez całą epokę staropolską pozostawał wolnym miastem królewskim, a że był stolicą całej ziemi sanockiej, często gościła tu miejscowa szlachta. Szczególnie upodobali sobie sanoccy panowie bracia kościół i konwent ojców Franciszkanów, obecnych w mieście od XIV stulecia. W pomieszczeniach klasztoru gromadziła się szlachta na sejmikach, nie zawsze przebiegających w atmosferze stosownej dla uświęconej ziemi.
   Wyrazem wdzięczności były liczne fundacje, z których najhojniejszą okazała się dotacja podkomorzego sanockiego Piotra Bala. Właśnie dzięki niemu w 1606 roku w miejscu zniszczonego przez pożar średniowiecznej jeszcze, drewnianej świątyni Franciszkanów stanął istniejący do dziś murowany kościół pod wezwaniem Znalezienia Krzyża Świętego. Pożary nękały kościół i samo miasto jeszcze wielokrotnie. A nie były one jedynymi nieszczęściami. Pomimo tego, że znajdujący się tuż obok rynku zamek był rezydencją starostów, odpowiedzialnych za bezpieczeństwo całej ziemi sanockiej, miasto niejednokrotnie padło ofiarą łupieżczych napadów.
    Szczególnie w annałach zapisał się ów z 1626 roku, kiedy to zbójnicy z pobliskiej Orzechowej zrabowali w królewskim mieście potężną armatę, przywiezioną kilka lat wcześniej przez szlachtę sanocką z wyprawy chocimskiej. Przestraszyli się jednak swego czynu i pozbyli „dowodu rzeczowego” topiąc po kryjomu działo w stawie. Wyciągnięto je dopiero po zniesieniu pańszczyzny w 1848 i odtąd przez dziesięciolecia strzelało przy cerkwi w Orzechowej na wiwat w czasie Wielkanocy. W końcu, kiedy w latach 30. XX wieku na zamku powstało muzeum, proboszcz z Orzechowej przekazał armatę nowej placówce. Trudne czasy sprawiły jednak, iż o historii tej zapomniano na kolejne dziesięciolecia. Działo na nowo zostało odkryte dopiero w 2010, rychło stając się szczególną atrakcją na szlaku „prawem i lewem po ziemi sanockiej”.
Zbójnicką armatę obejrzeć można w muzeum historycznym.


Kościół Farny pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego

- zbudowany 1874-87 na miejscu dawnego cmentarza według projektu J. Braunseisa,
- polichromia T. Popiela z 1906 roku.


Prawosławna Katedra biskupa przemyskiego i nowosądeckiego

Cerkiew św. Trójcy z dzwonnicą wolnostojącą.
Wzniesiona na dawnym wale miejskim. Przebudowana w XIX i XX wieku.


Historia kościoła w Sanoku - Olchowcach

   Chrześcijaństwo w formie obrządku wschodniego istniało prawdopodobnie przed XIII wiekiem.
- II połowa XIV - terytorium obecnych Olchowiec przechodzi w posiadanie Królestwa Polskiego,
- 1440 - pierwszy pisemny przekaz o cerkwi, która znajdowała się około 1 km na północny wschód od obecnego kościoła,
- XVII - założenie przy cerkwi klasztoru oo. Bazylianów (według tradycji świątynia wraz z klasztorem zapadła się podczas procesji Wielkanocnej),
- 1844 - poświęcenie cerkwi greckokatolickiej pod wezwaniem Wniebowstąpienia Pana Jezusa na obecnym miejscu. Cerkiew i plebania została wybudowana w czasie dusz pasterzowania ks. Piotra Jarosewicza,
- 1913 - ks. Stanisław Kiryła maluje obrazy ikonostasu,
- 1921 - ks. Aleksander Witkiewicz odnawia cerkiew zniszczoną podczas I wojny światowej,
- 1927 - ufundowanie dzwonnicy wraz z trzema dzwonami (duży im. Jan, średni im. Władimir, mały im. Mikołaj) ze składek rodaków olchowieckich przebywających w USA,
- 1946 do 47 - greckokatolicy wraz z księdzem Joanem Podgorbijem wyjeżdżają do ZSSR,
- 1946 - obowiązki posługi chrześcijańskiej odziedziczył kościół rzymskokatolicki w Olchowcach,
- 1957 - ksiądz biskup Franciszek Barda eryguje kościół parafialny.


Skansen


Ongiś królewskie wolne miasto.
  
W czasach staropolskich stolica dawnej ziemi sanockiej, jednej z pięciu ziem województwa ruskiego. Władzę administracyjną w imieniu króla sprawował w niej przede wszystkim Sanoki starosta grodowy (Capitaneus Cum Jurisdictione), odpowiedzialny także za sądownictwo - stał, bowiem na czele sądu grodzkiego. Do kompetencji tego sądu należało rozpatrywanie spraw z tak zwanych czterech artykułów grodzkich (Quatrum Articuli Judicii Castrensis) - a więc spraw gardłowych. Były to: podpalenie, napad na Dom szlachcica, rabunek na drodze publicznej i porwanie dziewicy (Raptus Puellae). Starosta odpowiedzialny był także za bezpieczeństwo na drogach, a jego pozycję gwarantowało prawo miecza - prawo do egzekucji wyroków wszystkich sądów na terytorium całej ziemi sanockiej.
   Rezydencją starosty i miejscem odbywania sądów grodzkich i ziemskich był Sanok zamek wzniesiony staraniem Kazimierza Wielkiego. W „Złotym Wieku” został on rozbudowany przez starostów sanockich Mikołaja Wolskiego oraz Mikołaja Cikowskiego. Wówczas to zapewne wzniesiono okrągłą basztę służącą do wymierzania starościńskiej sprawiedliwości za popełnione przez szlacht najcięższe przestępstwa. W czasach „Prawem i Lewem” nikt, bowiem prócz chłopa nie dawał głowy za głowę, życiem za Życie. Chłop mógł iść na szubienicę za zwykłą kradzież mieszczanin podobnie „Urodzony” płacił grzywnę i szedł właśnie do wieży „Szlachcic, który zabił szlachcica bronią sieczną lub obuchową - pisze Łoziński - podlegał karze siedzenia na dnie wieży (In Fundo) przez rok i 6 tygodni (…), szlachcic, który zabił szlachcica z broni palnej (…) siedzieć miał in fundo dwa lat i 12 tygodni”. I dalej - „szlachcic, który szlachcica gwałtem pojmał ma być karan (…) jednym rokiem wieży a nadto ma troje tyle siedzieć jak długo w więzieniu Trzymał”.
   Zgodnie z konstytucją sejmową z 1588 roku winowajca miał odbywać karę na samym dnie wieży w takiej głębokości, że od podłogi do okna powinno byś, co najmniej 12 łokci (ponad 7 metrów). Nie była to, więc wcale kara łagodna - gdyby „tak siedział mężobójca jako ma siedzieć rzadko by, który żyw wyszedł z wieży”. Ale z reguły skazani mogli liczyć na rozmaite ulgi i ustępstwa. A jeżeli już nawet odbywali całą karę to na pewno w lepszych warunkach. Bywało, że miast siedzieć w wieży bawili się wesoło w mieście „rekreacje swawolne i bankiety rozmaite czyniąc”. Bywało i tak, że o skazańca wbrew prawu upominała się rodzina - jak w 1629 roku, kiedy to na Sanoki zamek napadł Andrzej Zborowski w sile 500 żołnierzy i 8 dział uwalniając z wieży krewniak Mikołaja Białoskórskiego.
   Warto zwiedzić: muzeum historyczne, mieszczące się na zamku od 1034 roku. Wśród eksponatów liczne zbiory historyczne z epoki staropolskiej oraz kolekcja portretów szlachty sanockiej. Poniżej zamku znajduje się cerkiew prawosławna wzniesiona w II połowie XVIII wieku.

Ordynat
foto (bo, zakapior)
Zamek

Foto

Zapraszamy...


====================
Zwiedzaj razem
z nami...

Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Pruchnik, Jarosław, Przemyśl, Sanok, dalej Bóbrka, Krosno, Prządki - Odrzykoń, Magurski Park Narodowy...
====================


Przeworsk




Zespół pałacowo - parkowy Lubomirskich
w Przeworsku









Twierdza Przemyśl


Lesko








Rezerwat Prządki



====================
Zwiedzaj razem
z nami...

Sandomierz, Tarnobrzeg zamek Dzikowiec, Leżajsk...
====================


 
Zamek Tarnowskich
w Dzikowie





Klasztor ojców Bernardynów
w Leżajsku