Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Zapraszają...

Zwiedzaj razem
z nami

Podkarpackie cuda natury...

====================


Bolestraszyce




Skansen Muzeum Wsi w Markowej





Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej


Zwiedzaj
Perły architektury
i kultury, Podkarpacia...






Baranów Sandomierski


Zamek Kamieniec
w Odrzykoniu


====================
Zwiedzaj razem
z nami

Uzdrowiska, Zdroje,
Podkarpacia;
Horyniec,
Polańczyk,
Rymanów,
Iwonicz,
Wapienne...

====================
Horynic Zdrój








TURYSTYKA na Podkarpaciu
Artykuły
Prządki i zamek Kamieniec w Odrzykoniu
Opublikowano 24.04.2008



„Legenda o Prządkach”
- ze skałami związanych jest kilka legend...
   Dawno temu był taki zwyczaj, że dziewczęta, wychodzące za mąż, musiały własnoręcznie uprząść nici na płótno, z którego szyto suknie dla nich i dla narzeczonych. W tym to czasie mieszkały w zamku dwie dorosłe córki z matką. Obie miały wkrótce wyjść za mąż, siedziały, przeto przy kołowrotkach i przędły nić na ślubne suknie. Ślub miał odbyć się w Wielki Poniedziałek. Siostry śpieszyły się bardzo, ale że pracy było jeszcze dużo, nie zdążyły jej w czasie wykończyć. Nadeszła Wielkanoc. Siostry zamiast iść na rezurekcję do kaplicy zamkowej, zamknęły się w pokoju, chcąc wykończyć pracę. Kiedy się o tym dowiedziała matka, zawrzała strasznym gniewem i zawołała: „Obyście za karę skamieniały, przeklęte córki?” I oto obie córki zamieniły się w głazy, a z nimi matka, jako że nie umiała wychować córek w bojaźni bożej.
Według opowiadania Zofii Grochmal


Rezerwat PRZĄDKI
 ... rezerwat przyrody "Prządki", na Pogórzu Dynowskim obejmuje grupę ostańców skalnych o wysokości do ponad 20 m...
   Na pograniczu dwóch miejscowości, Czarnorzek i Korczyny w Czarnorzecko - Strzyżowskim Parku Krajobrazowym znajduje sie wyjątkowe "uroczysko"...
... poszczególne grupy skał mają swoje nazwy takie jak: Prządka-Matka, Prządka-Baba, Herszt, Madej. Inne nazwy są już nowsze: Amant, Orzechy, Schodki, Trojak, Goryl...

   Na pograniczu dwóch miejscowości, Czarnorzek i Korczyny w Czarnorzecko - Strzyżowskim Parku Krajobrazowym znajduje sie wyjątkowe "uroczysko". Występujące tutaj ostańce skalne, są jednym z największych skupisk tego typu form skałkowych nie tylko na Pogkarpaciu. Najwyżej położony punkt tego rezerwatu znajduje się na wysokości 522 m nad poziomem morza, aktualna powierzchnia rezerwatu wynosi 13,63 ha i obejmuje zasięgiem całą grupę ostańców skalnych wraz z otaczającymi je lasami i roślinnością.
   Poszczególne grupy skał mają swoje nazwy takie jak: Prządka-Matka, Prządka-Baba, Herszt, Madej. Inne nazwy są już nowsze: Amant, Orzechy, Schodki, Trojak, Goryl, Rozległa i pochodzą od miłośników wspinaczki.


    Interesujący opis "Prządek" znajdujemy w książce Macieja Bogusza Stęczyńskiego "OKOLICE GALICYI" (Lwów 1847): "...jesteśmy już wreszcie u stóp tych skał. Czarne, popękane, nagiemi barkami sterczące, dziwacznie pokrajane, z czołem łysem a pochylonem sterczą one i nieruchomo zdają się jakby jakieś skamieniałe pomniki nie dzisiejszego świata przypatrywać się rozciągniętej pod niemi dolinie i wszystkiemu co się tam kiedyś działo i dzieje. Jakby duchy w skałę zaklęte, są one pełne tajemniczego znaczenia dla ludu wiejskiego, który z dołu patrzy w nie z uwagą niespokojną. Są one bowiem dla wieśniaków wskazówką pogody. Skoro tylko choćby najmniejsza chmurka przemknie się po łysych głowach, kilkudniowa nieochybna nastaje niepogoda. Głowy tych skał są tak pochylone, iż mimowolnie dziwić się trzeba, dlaczego dotąd nie runęły własnym ciężarem w dół."

Legendy o "PRZĄDKACH"
   Jedną z nich jest legenda wyjaśniająca nazwę rezerwatu, opowiada ona o tym, jak;
"... troje dziewcząt z Korczyny, miasteczka słynnego ongiś z pięknych wyrobów płócienniczych, zakochało się naraz w jednym młodzieńcu. Długo spierały się o swe prawa pierwszeństwa, wreszcie postanowiły, że ta zostanie jego oblubienicą, która najrychlej i najpiękniej uprzędzie nici na odzież ślubną - poczem jednocześnie wzięły się do pracy. Nadszedł dzień świąteczny, prządki jednak nie chciały jej przerwać, i aby nie gorszyć mieszkańców swej wsi, ukryły się wraz z kądzielami na górze odległej o 3 km od Korczyny i tam pod osłona lasu, dalej prowadziły swój wyścig. Żadna jednak z nich nie osiągnęła celu, z chwilą bowiem, kiedy rozległ się korczyński dzwon kościelny, wzywający wszystkich na nabożeństwo, trzy zawodniczki zostały zamienione w głazy i po dziś dzień sterczą na szczycie góry jako przestroga dla tych, co nie szanują świętych dni".






















   Widoczne w krajobrazie ruiny jednej z najstarszych średniowiecznych warowni na Podkarpaciu - zamek Kamieniec. Dzieje i losy zamczyska odzwierciedlają wzloty i upadki Rzeczypospolitej. Zamek został wybudowany w okresie panowania Kazimierza Wielkiego, w połowie XIV wieku, w celu ochrony południowej granicy, przed napadami z Rusi i z Węgier. Na mocy darowizny Króla Władysława Jagiełły przeszedł w posiadanie Klemensa Moskorzewskiego, herbu Pilawa, którego potomkowie przyjęli nazwisko Kamienieccy. Pod koniec XVII po najeździe księcia siedmiogrodzkiego Jerzego II Rakoczego, zamek popadł w ruinę. Od połowy XVIII jest opuszczony i niezamieszkany. W ostatnim czasie teren wokół zamku został uporządkowany i oświetlony. We wnętrzu jednej z baszt „Kamieńca” utworzono skromne muzeum.

   Historyczny mur graniczny będący powodem starego sporu między dwoma rodami zamieszkującymi zamek Kamieniec.
   Rodzina Skotnickich zamieszkiwała część górną, natomiast rodzina Firlejów średnią część zamku.
   Historia, swary tych dwóch rodów stała się kanwą najwybitniejszej komedii Aleksandra Fredry "Zemsta".
   Hrabia Aleksander Fredro był jednym z właścicieli zamku "Kamieniec" w XIX wieku.

   Pierwsza kaplica zamkowa poświęcona została 10 października 1402 roku przez biskupa Macieja Janinę.
   Drugą erygowano około roku 1530. Obie kaplice były przenoszone przez cały okres historii zamku w różne miejsca.
   Ta została odkopana w 1996 roku i nadal trwają prace nad jej rekonstrukcją.
   Przez kilka wieków Kamienieccy byli kolatorami kościoła Franciszkanów w Krośnie. Święty Jan z Dukli jako gwardian franciszkański najprawdopodobniej odprawiał mszę w tej kaplicy.

Ruiny zamku KAMIENIEC w ODRZYKONIU
    Widoczne z daleka ruiny zamku rycerskiego położone są na wzgórzu o wysokości około 450 m nad poziomem mmorza górującym nad doliną Wisłoka. Zamek Kamieniecki leży dzisiaj na terenie przysiółków należących do Odrzykonia i Korczyny.
   Należy on do najstarszych warowni na terenie Podkarpacia. Dowodzą tego odkryte na wzgórzu zamkowym ślady osadnictwa z okresu kultury łużyckiej oraz wczesnego średniowiecza. W pobliskim lesie zostało odkryte cmentarzysko ciałopalne z około XVIII-XIX wieku.
   Początkowo istniała tutaj drewniana strażnica - twierdza, która uległa zniszczeniu najprawdopodobniej podczas najazdu Tatarów w 1241 i 1259 roku.
   Zamek murowany powstał za czasów panowania Kazimierza Wielkiego, a więc w pierwszej połowie XIV wieku i na przestrzeni wieków był wielokrotnie rozbudowywany. Jego celem była ochrona południowych rubieży kraju, które nękane były napadami z Rusi i Węgier. Miał on także pełnić rolę strażnicy na trakcie handlowym biegnącym z Węgier doliną Wisłoka. Pod koniec XIV wieku król Władysław Jagiełło nadał zamek Klemensowi z Moskarzewa herbu Pilawa. Potomkowie Klemensa od tegoż zamku przyjęli nazwisko Kamienieccy. W XV wieku rozbudowali oni istniejący zamek gotycki w kierunku wschodnim a całość do 1530 roku pozostawała w rękach rodu Kamienieckich. W tym też roku Klemens Kamieniecki  przekazał część zamku (zamek niższy) na własność Sewerynowi Bonerowi, właścicielowi zamku w Ogrodzieńcu. On to wkrótce rozbudował zamek dolny Korczyński w stylu renesansowym i wystawił drugą kaplicę. Pod koniec XVI wieku zamek odziedziczyli Firlejowie (dolny) i Skotniccy (górny). To właśnie pomiędzy tymi dwoma rodzinami trwał spór o mur graniczny i będącą we wspólnym posiadaniu studnie. Historia tej rodzinnej waśni posłużyła jako główny wątek Aleksandrowi Fredrze do napisania „Zemsty”.
   Pod koniec wieku XVII zamek popada w ruinę, a dzieje się to za sprawą najazdu księcia siedmiogrodzkiego Jerzego II Rakoczego. W latach 1768-1772 posłużył konfederatom barskim jako schronienie. Od końca XVIII wieku popada w ruinę.




   Chata za wsią, koło zamku w Odrzykoniu, gdzie wychowały się trzy pokolenia a dzisiaj mogą zamieszkać w tym zabytku, w którym będzie odnowiona strzecha z kiczek robionych z prostej słomy żytniej.
   Aby uzyskać taką słomę trzeba posiać hektar pola obsianego żytem, dobrze nawozić, by żyto wyrosło wysokie o dobrej słomie, wykosić kosą i cepami wymłócić wtedy dopiero jest materiał na robienie kiczek, których na ten dach potrzeba dużo.
   Tak robiono kiczki do skansenów w Kolbuszowej i Sanoku. Kiczki wyrabia rolnik w Kielnarowej.
Mieczysław KOWAL
opracował Zakapior, foto (krzyś, mk, zakapior)

Foto

Zapraszamy...


====================
Zwiedzaj razem
z nami...

Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Pruchnik, Jarosław, Przemyśl, Sanok, dalej Bóbrka, Krosno, Prządki - Odrzykoń, Magurski Park Narodowy...
====================


Przeworsk




Zespół pałacowo - parkowy Lubomirskich
w Przeworsku









Twierdza Przemyśl


Lesko








Rezerwat Prządki



====================
Zwiedzaj razem
z nami...

Sandomierz, Tarnobrzeg zamek Dzikowiec, Leżajsk...
====================


 
Zamek Tarnowskich
w Dzikowie





Klasztor ojców Bernardynów
w Leżajsku