Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Zapraszają...

Zwiedzaj razem
z nami

Podkarpackie cuda natury...

====================






Skansen Markowa





Zyndranowa


Perły architektury
i kultury, Podkarpacia...








Zamek Kamieniec

====================
Zwiedzaj razem
z nami

Uzdrowiska, Zdroje,
Podkarpacia;
Horyniec,
Polańczyk,
Rymanów,
Iwonicz,
Wysowa

====================
Horynic Zdrój








TURYSTYKA na Podkarpaciu


fot. Bohdan Zhukiewicz

Artykuły
Perła architektury renesansu
Opublikowano 15.03.2013





   Wnętrza dekorował Jan Chrzciciel Falconi, a Tylman z Gameren stworzył galerię dobudowaną do zachodniej elewacji zamku. On też jest prawdopodobnie autorem bastionu systemu obronnego. Baronowski zamek to trzykondygnacyjna budowla założona na planie prostokąta. Jej naroża zdobią cztery okrągłe baszty zwieńczone charakterystycznymi hełmami. Środek elewacji frontowej zajmuje wysunięta wieża z główną bramą wejściową, która poprzez kamienny portal prowadzi na czarujący arkadowy dziedziniec. Kolumny krużganków parteru wsparte są na cokołach ozdobionych maszkaronami, a sklepienia i frontowe ściany pokrywają wspaniałe polichromie.
... W 1354 roku Kazimierz Wielki nadał osadzie prawa miejskie. W XIII wieku Baranów przeszedł we władanie rodu, Gozdawa. Za czasów Długosza był jego właścicielem Jakub Baranowski. A około 1480 roku Jan Baranowski. Pod koniec XV wieku Baranów wraz z okolicznymi włościami przeszedł w ręce Stanisława Kurozwędzkiego. Córka Kurozwędzkiego, który zmarł w 1518 roku, Barbara wyszła za mąż za Andrzeja Górkę. W roku 1569 Stanisław Górka sprzedał dobra baranowskie Rafałowi z Leszna Leszczyńskiemu. Ten z kolei w 10 lat później w 1579 roku przekazał je swojemu synowi Jędrzejowi Leszczyńskiemu. Po śmierci Jędrzeja w 1606 roku Baranów odziedziczył jego syn Rafał Leszczyński.
   Miasto rozwijało się dzięki handlowi zbożem. Pod koniec XVI wieku w Baranowie Sandomierskim zaczyna rozwijać się rzemiosło szczególnie sukiennictwo, kuśnierstwo oraz szewstwo. W 1677 roku dobra baranowskie zostały sprzedane księciu Dymitrowi Wisniowieckiemu. Po jego śmierci, z wdową po nim, ożenił się Józef Karol Lubomirski. Około 1771 roku Baranowem władał hrabia Józef Potocki. W okresie tym Baranów liczył około 1200 mieszkańców, część z nich stanowiła ludność żydowska.
Niestety życie w mieście utrudniały częste wylewy Wisły.
Zamek
... urządzili wnętrza i przez z górą sto lat, bo od 1569 do 1677 roku zamieszkiwali.
    Należeli oni do najznamienitszych w XVI i XVII wieku rodów w Polsce. Rafał (V) Leszczyński był jednym z najgłośniejszych ludzi swego okresu.
W Polsce, uchodził, jako świetny mówca, za trybuna szlachty, na sejmie piotrkowskim w 1548 roku domagał się rozwodu króla Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłłówną. Rafał (V) przekazał dobra baranowskie w 1579 roku młodszemu synowi Andrzejowi, wojewodzie brzesko-kujawskiemu, który zbudował Zamek i założył w nim słynną bibliotekę. Zamek był główną rezydencją Andrzeja Leszczyńskiego i tym czasie miał go kilkakrotnie odwiedzać król Stefan Batory. Sam Baranów stał się w tym czasie ważnym ośrodkiem reformacji w Polsce. Zamek w Baranowie z uwagi na wysoką wartość artystyczną oraz formę szczegółów architektoniczno - rzeźbiarskich wskazuje na Santi - Gucciego jako twórcę budowli, która kończona była przez warsztaty pozostające pod wpływem, Santi Gucciego, już po jego śmierci. Z okresu rządów Rafała (VII) Leszczyńskiego pochodzą zapewne bogate sztukaterie, przypisywane Janowi Baptyście Falconiemu, zachowane w sklepieniu baszty północno - wschodniej. W czasie najazdu szwedzkiego wiosną 1656 roku król szwedzki Karol Gustaw spotkał się pod Baranowem z dowodzonymi przez Pawła Sapiehę wojskami litewskimi. Baranów jednak zostawił nietknięty, gdyż nękani przez podjazdy Czarneckiego Szwedzi cofnęli się w kierunku Zawichostu. Ostatnim właścicielem zamku ze znamienitego rodu Leszczyńskich był Rafał (X), którego jedynym synem był Stanisław przyszły król Polski.
   W latach 1677 - 1682 dziedzicem zamku był Dymitr Wiśniowiecki, który krótko władając zamkiem nie wprowadził żadnych znaczących zmian.
    Kolejnym właścicielem zamku został Książe Józef Karol Lubomirski herbu Śreniawa. Podjął on częściową przebudowę
zamku i odnowienie wnętrz, powierzając te prace w 1695 roku jednemu z najwybitniejszych architektów, którzy działali wówczas w Polsce Tylmanowi z Gameren. On to dobudował miedzy dwoma basztami przy skrzydle zachodnim galerię obrazów, wspartą na otwartych arkadach parteru. Zmodernizował też elewacje zamkowe. Do wnętrz piętra zaprojektował bogate dekoracje stiukowe, zachowane do dziś w tak zwanej Galerii Tylmanowskiej oraz w przyległych pomieszczeniach. W rękach Lubomirskich zamek baranowski pozostawał od 1683 do 1720 roku.
   Kolejnymi właścicielami byli: Książe Paweł Sanguszko, Jacek Małachowski, Józef Potocki, Jan Krasicki.
    Częste zmiany właścicieli uchroniły zamek baranowski od większych przeobrażeń w XVIII wieku. Zachował on swój renesansowo- barokowy charakter, jaki nadali mu Leszczyńscy i Lubomirscy. Krasiccy odnowili zamek, chociaż trudno dziś ustalić, na czym to odnowienie polegało, gdyż oba pożary w XIX wieku zniszczyły prawie wszystkie wnętrza. Pod koniec XVIII wieku w zamku miał przebywać często wedle tradycji biskup Ignacy Krasicki.
   W dniu 24 września 1849 roku wybuchł w zamku pożar, który zniszczył wnętrza. Wypalone zostały stropy drewniane, dachy, wszystkie mobilia wraz z biblioteką umieszczoną w jednej z baszt zamkowych. Krasickich nie stać było na przywrócenie rezydencji dawnej świetności, a ostatni jej właściciele nie wykazywali szacunku dla zabytków pozostałych w zamku.
    Dokonano w tym czasie niepowetowanych dewastacji, a gdy dobra baranowskie całkowicie podupadły i zostały wystawione na licytacje, kupił je w 1867 roku Feliks Dolański z Grębowa. W rękach rodziny Dolańskich zamek pozostawał aż do II wojny światowej. W tym czasie w narożnej komnacie parteru obok baszty południowo - zachodniej, urządzono kaplicę ozdobioną witrażami Józefa Mehoffera i obrazem Jacka Malczewskiego, Matka Boska Niepokalana, umieszczonym w ołtarzu. Wystrój architektoniczny kaplicy nosił znamiona, panującego na początku XX wieku stylu secesji. Ostatnim właścicielem zamku był Roman Dolański.
opracował Zakapior
fot. (mk, bo)

   Ten światowej klasy zabytek jest obecnie własnością Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. w Warszawie.



Foto
Zapraszamy...


====================
Zwiedzaj razem
z nami...

Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Pruchnik, Jarosław, Przemyśl, Sanok, dalej Bóbrka, Krosno, Prządki - Odrzykoń, Magurski Park Narodowy...
====================


















Rezerwat Prządki



====================
Zwiedzaj razem
z nami...

Sandomierz, Tarnobrzeg zamek Dzikowiec, Baranów Sandomierski, Leżajsk, Kolbuszowa...
====================


 
Zamek Tarnowskich w Dzikowie