Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Zapraszają...

Zwiedzaj razem
z nami

Podkarpackie cuda natury...

====================






Skansen Markowa





Zyndranowa


Perły architektury
i kultury, Podkarpacia...








Zamek Kamieniec

====================
Zwiedzaj razem
z nami

Uzdrowiska, Zdroje,
Podkarpacia;
Horyniec,
Polańczyk,
Rymanów,
Iwonicz,
Wysowa

====================
Horynic Zdrój








TURYSTYKA na Podkarpaciu


fot. Bohdan Zhukiewicz

Artykuły
„Nowy Tarnów” czy też „Tarnodwór”...
Opublikowano 20.03.2013



Zamek Tarnowskich
   Osada obronna w Dzikowie powstała już XIV lub na początku XV wieku Jej właścicielami byli Ossolińscy. Dwór usytuowany na brzegu Wisły otaczała fosa i wały. Był to jeden z punktów obronnych na rzece, która była wtedy linią obronną, ale również służyła do transportu towarów.
    W 1522 roku Jan Spytek Tarnowski herbu Leliwa z Wielowsi koło Tarnowa kupił Dików (spalenie dworku w Wielowsi przez Szwedów podczas „potopu” nie spowodowało jeszcze przeniesienia głównej rezydencji Tarnowskich do Dzikowa). W II połowie XVI wieku po przejściu Tarnowa w ręce Ostrogoskich, Tarnowscy rozpoczęli długie starania i poszukiwanie miejsca na założenie „Nowego Tarnowa” czy też „Tarnodworu”. Kilkadziesiąt lat później wybór padł ostatecznie na tereny Dzikowa.
   Król Zygmunt III Waza 28 maja 1593 roku nadał osadzie prawo magdeburskie. Pod koniec XVII wieku rezydencja Tarnowskich w Dzikowie znalazła się w granicach Tarnobrzega.
   Uzyskany przez Tarnowskich przywilej założenia Tarnobrzega w roku 1593 nadany przez króla Zygmunta III Wazę spowodował, że na początku XVII wieku budowniczy miasta Michał Stanisław Tarnowski zaczął rozbudowywać dwór dzikowski.
   Na mocy prawa magdeburskiego w nowo utworzonym mieście odbywały się dwa jarmarki: w dniu Świętej Trójcy 5 czerwca i w dniu Świętych Szymona i Judy - 28 października.
    W czasie zmagań o tron Rzeczypospolitej, po śmierci króla Augusta II Sasa w roku 1734 zawiązała się na zamku pod przywództwem starosty jasielskiego Adama Tarły konfederacja generalna zwana dzikowską, która wystąpiła przeciw Augustowi III, narzuconemu na tron polski przez Austrję i Rosję, a stawała po stronie Stanisława Leszczyńskiego, obranego królem przez naród.
   Chociaż konfederacja ta okazała się słabą i nie mogła wyprzeć z Polski wojsk saskich i rosyjskich, jest jednakowoż pierwszym ruchem zbrojnym, zmierzającym do ratowania zagrożonej niepodległości narodu.

  
Na przestrzeni wieków, wydarzenia polityczne oraz wojny i pożary pozostawiały trwałe ślady na rezydencji Tarnowskich, która kilkakrotnie była odbudowywana i rekonstruowana. Zamek o cechach późnobarokowych w początkach XIX wieku zmodernizowany został w stylu neogotyku angielskiego. Po pożarze zamku w roku 1927, zamek został odbudowany w architekturze typowej dla wczesnego baroku Wazów polskich, tworząc wybitne dzieło architektoniczne, wzbogacone o piękne tradycje rodziny Tarnowskich, wydarzeń historycznych, które miały tu miejsce, jak i zgromadzonych zbiorów literatury i sztuki.
    Obecnie istniejący zespół zamkowo-parkowy, kształtowany przez 500 lat, składa się z zamku oraz kilku budowli towarzyszących, otoczony parkiem krajobrazowym, ukształtowanym w pierwszej połowie XIX wieku. Zamek otoczony jest parkiem posiadającym wiele gatunków egzotycznych, rzadkich w naszym klimacie drzew (miłorząb japoński, tulipanowiec).
   Tarnowscy, dbając o rozwój miasta, fundują w 1676 roku kościół i klasztor oo. Dominikanów. Symbolem miasta stał się obraz Najświętszej Marii Panny zwany obrazem Matki Boskiej Dzikowskiej. Obraz ten uznany został za cudowny i przeniesiony z kaplicy dworu w Dzikowie do kościoła Dominikanów w 1678 roku. Tarnobrzeg stał się przez to miejscem kultu Maryjnego, do którego ściągały rzesze pielgrzymów z terenu Małopolski.

   Dnia 18 kwietnia 1796 roku urodził się w Dzikowie Stanisław Jachowicz, wsławiony później jako poeta, pedagog i filantrop. (Ojciec jego, Wojciech Jachowicz, był oficjalistą w dobrach dzikowskich). Na początku XIX wieku Dzików zasłynął jako ważna placówka wyższej kultury i sztuki. Stało się to za sprawą Jana Feliksa Tarnowskiego (*1777 †1842), ożenionego z Walerją ze Stroynowskich, który był założycielem biblioteki i zbiorów dzikowskich. Odtąd wielu uczonych polskich korzystało z nagromadzonych tu skarbów ducha, a Dzików stał się chlubą dla szerokiej części kraju. Biblioteka dzikowska zachowana w stanie prawie niezmienionym przez syna i wnuka założyciela, powiększyła się znacznie za obecnych właścicieli Dzikowa, hr. Zdzisława Tarnowskiego i jego małżonki Zofji z hr. Potockich. W końcu liczyła kilkadziesiąt tysięcy tomów, kilkaset rękopisów, posiadała nieocenione archiwum dyplomów i aktów od początku XIV wieku.
   
Tym samym - po Puławach, Wilanowie i Lwowie - stał się jednym z pionierskich ośrodków kolekcjonerstwa i muzealnictwa w Polsce. Na zgromadzoną przez Tarnowskich kolekcję dzikowską składały się galeria malarstwa europejskiego z XVI - XVIII wieku, biblioteka starodruków oraz archiwum rodowe. Uzupełniały ją cenne pamiątki po bohaterach narodowych Polski i znanych postaciach historycznych między innymi po hetmanie Janie Tarnowskim, księciu Józefie Poniatowskim oraz cesarzu Napoleonie Bonapartem. Zbiory zamkowe słynęły z obrazów Rembrandta, Van Dycka, Sustermansa, Tycjana, Veronesea, Carracich, a także z rękopisu „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. W murach zamkowych miały miejsce wydarzenia o charakterze historycznym, jak Konfederacja Dzikowska 1734 roku czy zjazd Konserwatystów w 1927. W Kaplicy zamkowej bierze swój początek kult cudownego obrazu Matki Boskiej Dzikowskiej.
   Powstało dzieło wybitne, będące ostatnią monumentalną realizacją architektoniczną w dziejach ziemiaństwa polskiego. Obecnie zamek, będący siedzibą Muzeum Historycznego miasta Tarnobrzega, przywracany jest do dawnej świetności.



Kościół i Klasztor Dominikanów z końca XVII wieku
   Z tym okresem związane jest pojawienie się obrazu Matki Bożej. Obraz znajdował się w kaplicy zamku w Dzikowie. Tam zaczął słynąć cudami i w konsekwencji 1675 biskup krakowski Andrzej Trzebicki ogłosił go za cudowny. Sława przyciągająca tłumy wiernych spowodowała podjęcie decyzji o budowie świątyni dla godnej oprawy obrazu. Dnia 17 lutego 1677 biskup krakowski Mikołaj Oborski poświęcił drewniany kościół, do którego rok później przeniesiono obraz Matki Boskiej. Pod koniec XVII wieku dominikanie podjęli prace nad budową murowanego kościoła. Projektodawcą był Jan Michał Link. W 1698 kapituła zakonna w Łucku zezwoliła kościołowi klasztornemu na używanie tytułu Matki Boskiej Różańcowej. W 1703 doszczętnie spłonął drewniany kościół. Trzy lata później biskup Stanisław Biegański konsekrował murowany kościół wraz z ołtarzem. W ciągu następnych dziesięcioleci uzupełniano wyposażenie wnętrza kościelnego, w tym wspaniały ołtarz wielki, stanowiący oprawę dla cudownego obrazu Matki Boskiej Dzikowskiej.

Foto
Zapraszamy...


====================
Zwiedzaj razem
z nami...

Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Pruchnik, Jarosław, Przemyśl, Sanok, dalej Bóbrka, Krosno, Prządki - Odrzykoń, Magurski Park Narodowy...
====================


















Rezerwat Prządki



====================
Zwiedzaj razem
z nami...

Sandomierz, Tarnobrzeg zamek Dzikowiec, Baranów Sandomierski, Leżajsk, Kolbuszowa...
====================


 
Zamek Tarnowskich w Dzikowie