Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Zapraszają...

Zwiedzaj razem
z nami

Podkarpackie cuda natury...

====================






Skansen Markowa





Zyndranowa


Perły architektury
i kultury, Podkarpacia...








Zamek Kamieniec

====================
Zwiedzaj razem
z nami

Uzdrowiska, Zdroje,
Podkarpacia;
Horyniec,
Polańczyk,
Rymanów,
Iwonicz,
Wysowa

====================
Horynic Zdrój








TURYSTYKA na Podkarpaciu


fot. Bohdan Zhukiewicz

Artykuły
Rzeszów zabytkowe miasto.
Opublikowano 20.09.2011

Rzeszów


   Zaprasza prawie od 700 lat. Od połowy 1354 roku, kiedy gród Resovia uzyskał prawa miejskie, spotykały się tutaj kultury europejskie: bizantyjskiego wschodu i śródziemnomorskiego zachodu, przybywali ludzie z południa i północy Europy.
   Rzeszów jest stolicą Podkarpacia, położonego przy granicy z Ukrainą i Słowacją, na wschodniej rubieży Unii Europejskiej.
Niegdyś krzyżowały się tu trakty kupieckie, łączące wschód z zachodem i południe z północą, a dzisiaj międzynarodowe trasy z Drezna, Wiednia i Krakowa do Lwowa i Kijowa, oraz z Gdańska przez Warszawę, na Słowację i Węgry.
   Kilka kilometrów od centrum miasta, na nowoczesnym pasie startowym portu lotniczego Rzeszów-Jasionka, lądują samoloty krajowe i linii międzynarodowych (z Nowego Jorku, Londynu, Dublina, w niedługim czasie także z Rzymu, Paryża i Barcelony).
   W XIV wieku Rzeszów był własnością rycerza i dyplomaty Pakosławica, który przyjął nazwisko Rzeszowski. Następnie miastem władał Mikołaj Spytek Ligęza - fundator kościołów, zamku, założyciel cechów kupieckich i rzemieślniczych. Słynne jarmarki, na których można było kupić potrzebne wyroby rzemieślniczej sztuki, jak też precjoza rzeszowskich złotników, ściągały kupców prawie z całej Europy i zachodniej Azji. Kolejni właściciele – magnacki ród Lubomirskich - byli mecenasami kultury, sztuki i oświaty. Pod ich rządami Rzeszów rozrósł się i zyskał na znaczeniu. Po rozbiorach Polski miasto podupadło. Z czasem stało się ośrodkiem ruchów patriotyczno - wyzwoleńczych.

   Nieprzypadkowo więc w 1895 roku powstała tu pierwsza w Polsce, istniejąca do dziś, partia ludowa. Założone w XVII wieku Kolegium Pijarów do dzisiaj jest jedną z najlepszych szkół średnich w Polsce (obecnie I Liceum Ogólnokształcące imienia Stanisława Konarskiego). Szlakiem, przy którym później rozrósł się Rzeszów, w V wieku wędrował na azjatyckie podboje Attyla – wódz Hunów, pochowany według legendy w Przemyślu. Średniowieczne mury są kamiennym świadkiem nowożytnej historii miasta. Wędrowali tędy kupcy z całego świata, ruscy bojarowie, polscy królowie, austriaccy cesarze, przemierzały dzikie ordy i zbrojne armie. Rzeszów przeżył kilka pożarów, jednak po każdej nawałnicy miasto odbudowało się i umacniało swoją pozycję gospodarczą. Widocznym śladem dziejów Rzeszowa są jego zabytki. Zabytkowa część miasta jest skupiona wokół średniowiecznego rynku, na którym stoi przebudowany w XIX wieku ratusz i stara studnia, Do cennych zabytków należy też XIV-wieczna gotycka fara z dzwonnicą, kościół i klasztor oo. Bernardynów, dawny konwent Pijarów, zamek i renesansowy pałacyk letni Lubomirskich (którzy byli właścicielami Rzeszowa do połowy XIX wieku), dwie synagogi. Secesyjną ozdobą miasta są kamienice i wille mieszczańskie. Na jednej z nich widnieje napis „Widzisz godzinę, nie znasz godziny”.

Podziemne labirynty

    Na wprost Ratusza wejście do największej atrakcji miasta Podziemnej Trasy Turystycznej "Rzeszowskie Piwnice".
   Tworzą ją połączone w jeden ciąg spacerowy 25 piwnic i 15 korytarzy o łącznej długości 369 metrówrozmieszczone na trzech podziemnych kondygnacjach.
Poprzez kopie historycznej broni, narzędzi i sprzętów, przezentuje historię i życie codzienne mieszkańców Rzeszowa.
   Pod płytą rzeszowskiego rynku oraz sąsiadującymi kamienicznikami ciągnie się sieć korytarzy i kilkupoziomowych piwnic. W czasach kupieckiej świetności kryły towary z całego świata, a podczas najazdów i wojen służyły jako kryjówka dla Rzeszowian. Jeszcze w XX wieku były czynne tak zwane sklepy ziemne - piwnice wydrążone tuż pod parterem kamienicy, w których ludność, szczególnie żydowska sprzedawała towary kolonialne. Dzisiaj ten tajemniczy labirynt jest częścią muzeum i można go zwiedzać
.


Ratusz i rynek
    Staromiejski zespół zachował średniowieczny układ, którego ośrodkiem jest trapezowy stary rynek z niezbyt regularną siecią 6-ciu ulic, zespołem kamienic wzmiankowanych XVI–XX w. Ratusz wzmiankowany na 1427 r. Nowy wybudowany pod koniec XVI w. wielokrotnie niszczony i odbudowywany, przekształcony w XVIII wieku, gruntownie przebudowany w latach 1897 – 1900 otrzymał wystrój neogotycki. Podlega ochronie konserwatorskiej. Obecnie rynek jest w gruntownej przebudowie, która zostanie całkowicie ukończona do końca 2007 r.
   Towarzystwo naukowe z Rzeszowa zorganizowało cykl wykładów pod wspólnym tytułem „rzeszowska nauka – swemu miastu w 650-lecie”.



Kamienica mieszczańska
    Kamienica numer 19, "Dom Polonii" - wyróżnia się interesującą klasycystyczną elewacją, ma rodowód sięgający początkami okresu średniowiecza. Odkryte w podziemiach fragmenty ceglano-kamiennych murów i sklepień (jedno zachowane) oraz ostrołukowych gotyckich nadproży pozwalają datować początki powstania tego obiektu na II połowę XV wieku lub I połowa XVI wieku. W odkrytych podziemiach doliczono się 10 piwnic i 7 pomieszczeń. Z podziemi pod płytę Rynku prowadzi szeroki korytarz murowany z cegły o nieznanym przeznaczeniu. W toku prowadzonych prac remontowych piwnice budynku zamierza się odbudować i udostępnić do zwiedzania.
   Pierwotna zabudowa - co jest niezwykle ciekawe - była wysunięta znacznie przed dzisiejszy fronton kamienicy. Ograniczenie zabudowy do obecnej linii nastąpiło na przełomie XVI i XVII wieku. Jak ostatecznie stwierdzono, kamienica powstała w toku kilkunastu faz budowy; ostatnia z nich nastąpiła na przeł. XIX i XX wieku.
   Przed frontem kamienicy - w linii chodnika - zwraca uwagę betonowy taras przykrywający tak zwane przedproże budynku.


Kaplica myśliwska św. Huberta w Miłocinie
    Jerzy I. Lubomirski posiadał rozległe tereny łowieckie w swoich dobrach w okolicach Rzeszowa. Jednym z takich ulubionych miejsc na myśliwskie wypady był Miłocin, gdzie w lesie „dębina” posiadał między innymi pałacyk myśliwski. Po jednej ze swoich szczęśliwie zakończonych przygód na polowaniu, kiedy to omal nie stracił oka, jako dziękczynienie ufundował kaplicę myśliwską pod wezwaniem św. Huberta. Powstała ona w latach 1741-1746 w okresie pobytu na dworze K. H. Wiedemanna.
   Obiekt jest uważany za jeden z cenniejszych obiektów architektury powstałych w okresie działania mecenatu Lubomirskich w Rzeszowie.

Pałacyk letni Lubomirskich
    Wzniesiony w XVII-XVIII wieku według projektu Tylmana z Gameren, pełnił rolę letniej rezydencji rodu Lubomirskich. Przebudowany przez Wiedemanna w latach 1737-1746.

Kolegium Pijarów
    Kolegium Pijarów założone przez Lubomirskich w 1638 roku. Kościół późnorenesansowy wzniesiony w latach 1644 – 1649 z fundacji Zofii Pudencjany z Ligęzów, przez muratora Jana Cancera dla konwentu Bernardynek, przekazany Pijarom w 1655 roku przez Jerzego Sebastiana Lubomirskiego. Fasada późnobarokowa wykonana w latach 1705 – 1707, wystrój wnętrz w stylu rokoko, cenne dekoracje stiukowe przez J. Ch. Falkoniego. Budynek konwentu wzniesiony 1703 – 1704 wg. projektu architekta Tylmana, od 1785 r. świeckie gimnazjum do 1939 r. Przebudowany w 1834 – 1835, a następnie rozbudowany w roku 1872.
   Obecnie kościół studencki pw. św. Jana Chrzciciela przy ul. 3-go Maja kiedyś ul. Pańskiej. Dzisiaj I Liceum Ogólnokształcące. Dawniej do rzeszowskiego gimnazjum uczęszczało wielu sławnych Polaków m. in. gen. Władysław Sikorki, wynalazca lampy naftowej Ignacy Łukasiewicz, poeta Julian Przyboś.


Klasztor i kościół oo. Bernardynów
    Genezę gotyckiej figury Matki Bożej Rzeszowskiej dominującej do dziś w sanktuarium Maryjnym oo. Bernardynów w Rzeszowie znajduje wytłumaczenie we wcześniejszych przekazach, zawierających opowiadanie o objawieniu się Matki Bożej z dzieciątkiem na ręku ubogiemu wieśniakowi Jakubowi Ado ok. roku 1513.
   W miejscu tego objawienia zbudowano najpierw kapliczkę licznie odwiedzaną przez okolicznych mieszkańców. Dopiero w roku 1531wzniesiono wielką drewnianą budowlę, która odegrała nie małą rolę podczas najazdu Tatarów w połowie XVI wieku, bowiem  miała ona charakter obronny.
   Wybudowany klasztor na planie czworoboku i otoczony nie istniejącym już dziś murem, stanowił twierdzę obronną na przedmieściu południowo zachodnim Rzeszowa przy trakcie handlowym łączącym Śląsk i Kraków z Lwowem. 
 Dzisiejszy klasztor kościół oo. Bernardynów w Rzeszowie pod wezwaniem NP Maryi zostały zbudowane w latach 1610-1629 dzięki fundacji Mikołaja Spytki Ligęzy oraz jego żony Zofii Rzeszowskiej.
   Po śmierci fundatora w 1637 roku jego córka Konstancja Ligęzianka zawiera związek małżeński w 1641 r. z Jerzym Lubomirskim. Budynek klasztorny pochodzi z XVII wieku, przebudowany i rozbudowany w latach 1702-1707 wg. planów Tylmana z Cameren.  Mecenat rodu Lubomirskich nad klasztorem oraz dziełami sztuki i architektury sakralnej trwa do roku 1780. Wyposażenia późnorenesansowe i późnobarokowe z XVII/XVIII wieku. W kościele znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Rzeszowskiej - Patronki Rzeszowa, z cudowną figurą pochodzącą z 1475 roku - jeden z najcenniejszych zabytków architektury sakralnej w mieście, oraz renesansowy ołtarz, który zdobią alabastrowe płaskorzeźby Męki Pańskiej. W prezbiterium pomniki grobowe rodziny Ligęzów.

Kościół Farny

Na tyłach kościoła umieszczono odrestaurowany zabytkowy krucyfiks.

    Kościół Farny jest najstarszą zachowaną budowlą pochodzącą z XV wieku w Rzeszowie. W 1754 roku dobudowano boczne nawy o wystroju barokowym. Przetrwały również późnorenesansowe nagrobki kamienne rodziny Rzeszowskich, oraz  renesansowa chrzcielnica, kropielnica i olejne płótna świętych. Pod koniec 2006 roku południowa ściana kościoła Farnego otrzymała pierwotny wygląd charakterystycznego gotyku. 
   Obok bryły kościoła znajduje się pochodząca z początku XVIII wieku wolno stojąca dzwonnica
.
 


   Miasto Rzeszów zostało lokowane i zorganizowane już w roku 1340 przez Kazimierza Wielkiego, a w 1354 roku darowane Janowi Pakosławicowi. Możemy więc przyjąć że kościół parafialny powstał przed 1354 rokiem. Ten pierwszy kościół, niewątpliwie drewniany, spłonął wraz z resztą miasta w czasie katastrofalnego pożaru 1427 roku. W trakcie odbudowy miasta po tym pożarze powstał nowy kościół murowany, a ukończono jego budowę około 1434 roku. Kościół ten spłonął w 1621 roku (jego dach i wnętrze) a w roku 1623 został przez Mikołaja Spytko Ligęzę odbudowany.

Kaplica św. Trójcy obecnie cerkiew greckokatolicka
   Początki kaplicy św. Trójcy nie są nam bliżej znane. Pierwsze dotychczas znane o niej informacje pochodzą z XVIII wieku, gdzie jest wzmiankowana przy okazji decyzji o likwidacji starego mostu na Wisłoku w 1730 roku „pod św. Trójcą leżącego… na który niemało drzewa prawie corocznie na reperację wychodzi…”.
   Klasyczny kościół wybudowany został w 1720 roku jako kaplica przyszpitalna. Cmentarz założono po roku 1783, kiedy to wprowadzono zakaz grzebania zmarłych przy kościołach. Znajduje się na nim wiele cennych nagrobków wybitnych mieszkańców Rzeszowa.
   Kaplica ta w swojej barokowej postaci jest zaznaczona na „tryptyku” K. H. Wiedemana z lat 30-tych XVIII wieku i na prospekcie tegoż autora z 1762 roku.
   Kaplica uległa gruntownej przebudowie na klasycystyczną w I połowie XIX wieku.
   Kaplica zaznaczona jest już w obecnej postaci na panoramie Rzeszowa od wschodu z 1836 roku i na planie katastralnym miasta z 1842 roku.


Kościół garnizonowy dawniej oo. Reformatów
    Na gruncie ofiarowanym przez Jerzego Ignacego Lubomirskiego wybudował w latach 1709-1722 Jan Chrzciciel Belotki, ówczesny nadworny architekt Lubomirskich kościół i klasztor Reformatów. Była to fundacja Andrzeja Passakowicza, bogatego mieszczanina rzeszowskiego ormiańskiego pochodzenia. Był to jednonawowy kościół bezwieżowy z prostokątnie zwieńczonym prezbiterium, zaakcentowanym sygnaturką. Do klasztoru przylegał założony przez zakonników XVIII wieczny ogród, w którym uprawiano warzywa, drzewa oraz krzewy owocowe i cieniste a także kwiaty do ozdabiania ołtarzy. Ogród zgodnie ze statutem zakonu otoczony był murem. Wewnątrz znajdowały się alejki spacerowe, altany, kaplica i sadzawka, w której hodowano ryby, zamieniony w 1871 roku na park miejski odwiedzany do dzisiaj. Przy klasztorze znajdowało się także nieduże gospodarstwo i browar.
   Po kasacie zakonu przez zaborcę austriackiego służył ten kościół i klasztor jako obiekt wojskowy. W latach 1925-1928 dokonano gruntownego remontu tego obiektu.
   Przekształcono go w kościół garnizonowy pw. Matki Bożej Królowej Polski zachowano XVIII wieczną polichromię.


Synagoga staromiejska i nowomiejska
    Rzeszów który na przełomie XVI i XVII wieku liczył około 3000 mieszkańców, posiadał duży odsetek ludności żydowskiej, która już wtedy zaczęła odgrywać coraz większą rolę. Wprawdzie osiedlenie się Żydów w mieście zostało ograniczone przez Mikołaja Spytko Ligęzę, ale z biegiem czasu musiano się jednak z nimi liczyć jako partnerami w handlu i interesach finansowych. W pierwszej połowie XVII wieku Żydzi osiedlali się również na Nowym Mieście, ale i tam wolno im było wtedy mieć tylko 40 domów. Wówczas też ukształtowała się praktycznie dzielnica żydowska usytuowana między Starym i Nowym Miastem. Jej ważnym elementem składowym stała się synagoga, która również powstała w czasach Ligęzy. Niektórzy badacze datują ją na 1610 rok.
   W ciągu XVII wieku ludność żydowskiego pochodzenia w Rzeszowie wzrosła znacznie, tak w liczbach bezwzględnych, jak też procentowo w stosunku do liczby mieszkańców. Żydzi zdecydowanie przeważali liczebnie na Nowym Mieście i w związku z tym w latach 1705-1712 zrealizowano tutaj budowę drugiej synagogi, opartej na rzucie prostokąta. Na tle ówczesnego otoczenia była to dominująca budowla.
   W wyniku II wojny światowej uległy one dużej dewastacji i zniszczeniu.
   W trakcie odbudowy i adaptacji na archiwum państwowe oraz biuro wystaw artystycznych zatraciły w bardzo dużym stopniu swoją stylowość, typowość, detal i uległy znacznym zniekształceniom.

Mieczysław Kowal 
Zapraszamy do oglądania zdjęć w naszej
galerii.
fot. Mieczysław KOWAL
foto (bo)


RZESZÓW zaprasza,
http://pogranicze.eu/pl/gallery/ 

Zamek przy placu Śreniawitów,
- dawna rezydencja rzeszowskiej linii rodu Lubomirskich

   Pierwsza wzmianka o Rzeszowie pochodzi z akt królewskich dotyczących nadania osady przez Kazimierza Wielkiego Janowi Pakosławicowi. Jego potomkowie od nazwy miasta przyjęli nazwisko Rzeszowskich. Prawdopodobnie istniał w tamtych czasach w obrębie miejskich obwarowań zameczek będący rodową siedzibą Rzeszowskich.
    W roku 1458 Rzeszów został spustoszony podczas najazdu Włochów, a niedługo potem Tatarów, którzy osadę spalili. Po wygaśnięciu rodu Rzeszowskich wdowa po ostatnim ich przedstawicielu wyszła za mąż za Mikołaja Spytka Lizęgę. To on w początku XVII wieku rozpoczął budowę zamku, który miał stać się silną warownią mogącą stawić czoło najazdom, jakich Rzeszów już niejednokrotnie doświadczył. Budowa zamku trwała prawdopodobnie do około 1620 roku, a niedługo potem, w 1624 roku, dzięki fortyfikacjom Rzeszów odparł atak Tatarów.
    Mikołaj Lizęga także nie pozostawił męskiego potomka. Zamek i miasto drogą mariaży i dziedziczenia przeszły kolejno w ręce Ostrogskich a następnie Lubomirskich.
   Po śmierci Ligęzy właścicielką zamku została jego młodsza córka i jej mąż - Jerzy Sebastian Lubomirski. Wkrótce rozpoczęła się ponowna przebudowa obiektu w II połowie XVII wieku. Rozbudowano zamkowe obwarowania i otoczono zamek kamiennymi fortyfikacjami typu bastionowego, które mogły oprzeć się nawet silnej armii i które zachowały się do dziś. Projekt tych prac wykonał architekt pochodzenia holenderskiego - Tylman z Gameren.
Zamek zgodnie z założeniami stał się jedną z potężniejszych polskich twierdz
    W czasie potopu szwedzkiego, po opuszczeniu kraju przez prawowitego króla Jana Kazimierza, wierne mu wojska miały w swych rękach cztery potężne twierdze: Jasną Górę, Lwów, Łańcut oraz Rzeszów. Właśnie twierdza rzeszowska była jednym z ośrodków kierowania mobilizacją narodu przeciwko szwedzkiemu najeźdźcy. Marszałek Wielki Koronny Hieronim Sebastian Lubomirski z zamku rzeszowskiego kierował powoływaniem i organizacją pospolitego ruszenia. Były to najważniejsze chwile w historii tej fortecy.
   W XVII wieku rzeszowska rezydencja przekształciła się w nowoczesny jak na owe czasy zamek typu palazzo in fortezza. Przy budowie twierdzy, jako ściany zewnętrzne trzech skrzydeł wykorzystano mury kurtynowe poprzedniej fortecy, czwarte skrzydło miał stanowić przedłużony budynek "dworu obronnego".

    Wówczas zamek stał się budowlą o czterech dwukondygnacyjnych skrzydłach, z piętrową bramą na osi skrzydła zachodniego. Warownię otaczał mur kurtynowy z kamienia o grubości ponad 1,5 m, w którym umieszczono szczelinowe strzelnice. Elewacje zewnętrzne zostały ozdobione trójkątnymi szczytami wieńczącymi skrajne i środkowe partie fasad, zakończone od dołu na boniowanych pilastrach.
    25 stycznia 1735 roku zajmowany przez Sasów zamek spłonął, ale szybko podjęto jego odbudowę. Po śmierci Franciszka Lubomirskiego, w 1812 roku zamek przeznaczono na siedzibę urzędu cyrkularnego sądu i więzienie, a w 1820 roku został oficjalnie wykupiony przez Austriaków, co niestety negatywnie odbiło się na jego stanie.

    Na początku XX wieku rozpoczęto, więc jego gruntowną przebudowę, która właściwie polegała na wzniesieniu nowej budowli od podstaw, która zachowała się do dziś. Masywną bryłę zamku tworzy dwupiętrowy, zamknięty w czworobok budynek z lat 1903-05 z obszernym dziedzińcem pośrodku i zachowaną starą wysoką wieżą bramną od zachodu pochodzącą z XVII – XVIII wieku. Sześciokondygnacyjna wieża z gankiem dla straży zwieńczona jest ciekawym hełmem wykonanym w 1906 roku według pierwotnego, barokowego wzoru.

    Zamek otacza czworobok kamiennych fortyfikacji z wydłużonymi bastionami na narożach. Bastiony noszą imiona: Św. Franciszka, (płn-zach), Św. Andrzeja (płn-wsch), Św. Hieronima (płd-wsch) i Św. Marii (płd-zach). Na narożach bastionów widoczne są kamienne wieżyczki, (kawaliery) z rzeźbionymi plakietami patronów z 1746 roku. Od strony północnej i wschodniej zachowały się resztki fos, a w kurtynie północnej wylot tunelu wycieczkowego.
   W latach 1821 - 1981 więzienie. Obecnie siedziba sądu. Po wielu remontach odnawiających zamek na zewnątrz jak i jego wnętrza pięknie się prezentują.
http://pogranicze.eu/pl/gallery/ 

Rzeszów po roku 1870

*Gmach teatru im. Wandy Siemaszkowej
*Kościół w Słocinie
*Kościół w Staromieściu
*Kościół w Zalesiu
*Pałac Jędrzejowiczów
*Trafika "Wiedeńska"
*Ulica 3-go Maja dawniej ulica Pańska
*Wille secesyjne
*Wojewódzka Biblioteka Publiczna


Rzeszów z roku 1936


Teatr im. Wandy Siemaszkowej,
- dawniej gmach Towarzystwa Gimnastycznego "SOKÓŁ" wzniesiony w latach 1890-1900.

 - pierwszy profesjonalny teatr dramatyczny w Rzeszowie został założony w 1944 roku jako Teatr Narodowy. Obecny budynek teatralny to dawny gmach Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół", wzniesiony w latach 1890-1900. Pod kierownictwem wybitnej aktorki i reżyserki - Wandy Siemaszkowej debiutują na jego scenie tak znakomici artyści jak: Kazimierz Dejmek, Adam Hanuszkiewicz, Ignacy Machowski. Siedziba Teatru mieści się na zabytkowym budynku Towarzystwa "Sokół", w którym miało miejsce ważne, historyczne wydarzenie: w 1895 roku zostało założone Stronnictwo Ludowe, pierwsza w Polsce partia chłopska.

Kościół w Słocinie
    Najstarsza znana informacja źródłowa o parafii w Słocinie pochodzi z 1421 roku i mówi o tym, że wśród założycieli powstałego w 1419 roku bractwa kapłańskiego znajdował się proboszcz Maciej ze Słociny. Ale sama parafia i pierwszy kościół są być może dziełem Ottona z Pilczy, wojewody sandomierskiego, protoplasty rodu Pileckich. Prawdopodobnie rodzina Pileckich w 1441 roku funduje, a w roku 1466 poszerza uposażenie kościoła. Następne nadania pochodzą z 1591 roku i były dziełem Krzysztofa ze Sztemberku, męża Anny Pileckiej.
   W 1624 roku drewniany kościół w Słoninie został spalony przez Tatarów. Ksiądz proboszcz Adam Podgórny, dziekan rzeszowski i kanonik przemyski odbudował kościół murowany na miejscu starego. W 1636 roku parafia w Słoninie była dużą parafią i podlegały jej miejscowości Słocina, Drabiniaka, Matysówka oraz ludność rzymskokatolicka z Zalesia.   Obecną plebanię ufundował w latach 1812-1814 ks. Andrzej Kurowski. Ksiądz Roman Malinowski dziekan rzeszowski zbudował w 1890 roku wikarówkę, a w roku 1906 ochronkę (obecnie przedszkole). Po rozebraniu starego kościoła budowę nowego ukończono w roku 1916 w stylu neogotyckim.

W Staromieściu kościół na góreczce stoi...
    Kościół w Staromieściu wybudowano w stylu neogotyckim według projektu Z. Hendla w pierwszych latach XX stulecia.
   Parafia w Staromieściu ufundowana została przez Jana Pakosławica przed 1364 rokiem obsługiwała włości na północ od Rzeszowa między innymi Łąkę i Trzebownisko.
   W roku 1525 z fundacji Jana syna Augusta Rzeszowskiego (z linii Żelazińskich) zbudowano kościół który został spalony przez Tatarów w 1624 roku.
   Na jego miejscu postawiony został przez Mikołaja Spytka Ligęzę następny drewniany kościół. Trzeci z kolei został zbudowany przez księdza Tobiasza Pękosławskiego i poświęcony w 1745 roku przez biskupa przemyskiego W. Sierakowskiego.
   Budowę obecnego kościoła rozpoczęto w 1900 roku przy dużym zaangażowaniu parafian i ks. proboszcza Józefa Stafieja.


Kościół w Zalesiu
Dawniej Ruska Wieś.
    Dawna cerkiew geckokatolicka, wzniesiona w 1889 roku w stylu neoromańskim.  
   Obecnie kościół rzymskokatolicki w dzielnicy Zalesie.
   Prawdopodobnie jednym z najstarszych skupisk osadniczych ludności ruskiej istniejących na tym terenie przed lokacją Rzeszowa przez Kazimierza Wielkiego była Ruska Wieś. Jej nazwa powstała z pewnością o wiele później i na pewno już po skolonizowaniu tego terenu przez ludność polską i podkreśla etniczną odrębność tej osady w środowisku polskim. Jedna z najstarszych cerkwi na pograniczu polsko-ruskim mogła istnieć w XIV wieku w Zalesiu. Godny podkreślenia jest fakt, że pierwsi właściciele włości tyczyńskiej, pomimo tego, że posiadali rezydencję w Tyczynie gdzie był kościół obrządku łacińskiego, to jednak mieszkali w Zalesiu i jest  to nawet podkreślone w dokumentach przy podpisach, gdzie dodawali określenie „z zalesia”. Najprawdopodobniej było to związane ze stosunkiem rodu Pileckich do cerkwi, wobec której zachowywali się życzliwie i którą się opiekowali. Cerkiew parafialna greckokatolicka przetrwała do roku 1946, kiedy to na skutek migracji ludności przemianowano ją na kościół rzymskokatolicki.
   Przy kościele zachował się cmentarz z 1870 roku.


Pałac Jędrzejowiczów
    Na Osiedlu Tysiąclecia pomiędzy ulicami Lubelską i Partyzantów znajduje się pozostałość dawnej posiadłości rodziny Jędrzejowiczów – resztki parku wraz z dawnym pałacem, wzniesionym przez Adama Jędrzejowicza w latach 1879 – 83 według projektu architekta Tadeusza Stryjeńskiego, na miejscu dawnej posiadłości dziedziców Rzeszowa.
Ostatni właściciel pałacu – Jan Jędrzejowicz, został zmuszony do jego opuszczenia w 1944 roku.
W latach powojennych budynek został adaptowany na potrzeby szpitala.


Trafika "Wiedeńska"


Ulica 3 Maja dawniej ulica Pańska 

   Główny trakt tej części Śródmieścia tworzy zaczynająca się  od Fary ulica 3 Maja (niegdyś ul. Pańska, zwana popularnie Paniagą). Od szeregu lat stanowi ona główną promenadę spacerową Rzeszowa i centrum handlowe Śródmieścia. Zabudowę ulicy w głównej mierze stanowią nieduże, proste w formie budynki mieszkalne, w części zaś, reprezentacyjne  gmachy użyteczności publicznej. W latach 1950-60 większość starych kamieniczek została poddana gruntownej restauracji, w trakcie której uproszczono ich wystrój architektoniczny. Narożny dom od placu Farnego z księgarnią Domu Książki został zbudowany ok. roku 1840 przez Franciszka Skielskiego, który urządził tam pierwszą w Rzeszowie drukarnię, do której przylegają zabytkowe osiemnasto i dziewiętnastowieczne kamieniczki.
   Po przeciwnej stronie ulicy stoją cztery kamieniczki z przełomu XVIII i XIX w.
    W dalszej części po lewej stronie budynek domu handlowego "PANIAGA" kiedyś "Delikatesy", z kawiarnią "Kosmos" na górnej kondygnacji. Budynek ten powstał w wyniku gruntownego przekształcenia okazałego, secesyjnego budynku dawnej Komunalnej Kasy Oszczędności z trzeciej ćwierci XIX stulecia.
    Za zespołem klasztornym znajdują się dwa ciekawe obiekty z początku naszego stulecia: budynek NBP oraz gmach Banku PKO zbudowany w latach 1906-08 dla Komunalnej Kasy Oszczędności założonej w 1862 r. Gmach wyróżnia się oryginalną architekturą: jego eklektyczna elewacja, o wystroju zbliżonym do pseudogotyku jest mieszaniną wielu stylów.

budynek PKO BP


Wille secesyjne

Przy Alei Pod Kasztanami godne uwagi są wille:

willa nr 6
- wybudowana w 1903 roku, według projektu inż. Hołubowicza, eklektyczna o czechach neobarokowych, ozdobiona bogatą elewacją z popiersiem Adama Mickiewicza w niszy,



willa nr 8
- zbudowana w 1899 roku w tak zwanym stylu szwajcarskim przez architekta Teofila Tekielskiego,
 

willa nr 10
- dawniej zwana Pod Sową, wzniesiona w 1900 roku przez Tekielskiego, również w stylu szwajcarskim. Willa przypominająca kształtem romantyczny zameczek. Na froncie zegar słoneczny wykonany techniką sgraffita z tarczą w kształcie słońca.


Wojewódzka Biblioteka Publiczna dawny budynek Rady Powiatowej zbudowany w roku 1890
    Budynek Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej wybudowany został w 1890 r. na siedzibę ówczesnej Rady Powiatowej. Biblioteka Wojewódzka, utworzona w 1955 r. posiada bogaty księgozbiór, oraz szereg filii i punktów bibliotecznych na terenie miasta.
foto (zakapior)

Foto
Zapraszamy...


====================
Zwiedzaj razem
z nami...

Rzeszów, Łańcut, Przeworsk, Pruchnik, Jarosław, Przemyśl, Sanok, dalej Bóbrka, Krosno, Prządki - Odrzykoń, Magurski Park Narodowy...
====================


















Rezerwat Prządki



====================
Zwiedzaj razem
z nami...

Sandomierz, Tarnobrzeg zamek Dzikowiec, Baranów Sandomierski, Leżajsk, Kolbuszowa...
====================


 
Zamek Tarnowskich w Dzikowie