Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...




==================
Śladami historii
trasa północna PL
zamek Kurozwęki, Ujazd ruiny zamku Krzyżtopór, ruiny zamku Janowiec, Kazimierz Dolny, do Zamościa i Horyńca Zdroju...

==================










HISTORIA
Artykuły
Prastare miasto i zamek pamiętający Ruś Czerwoną...
Opublikowano 12.10.2008

Przemyśl zamek "Kazimierzowski" Królewski 

   Niestety zniszczenia wojenne i pożary niewiele pozostawiły z tamtejszego zamku. Więcej dziś wiemy o czworobocznym zamku bastejowym  budowanym w miejsce tego zniszczonego przez Piotra Kmitę w latach 1514-1553, ówczesnego starostę przemyskiego. Wówczas zamek z dwukondygnacyjną bramą wjazdową i masywnymi kurtynami wyposażonymi w hurdycje budowany był na zlecenie Zygmunta Starego. Od strony wjazdu przylegał do zamku „przygródek” otoczony drewnianym parkanem, wałami oraz palisadą stanowił cześć gospodarczą, jak i pomocniczy punkt obronny. Zamek właściwy zajmował natomiast obszar o rzucie czworoboku utworzonego przez kurtyny, wzmocnione w narożach basztami wyznaczającymi kierunki świata. Trzy baszty miały kształt koła, natomiast baszta południowa kształtem zbliżała się do czworoboku. W kurtynie północno-zachodniej znajdowała się brama wjazdowa. W części południowo- wschodniej i południowo zachodniej stały budynki mieszkalne, a części wschodniej drewniane zabudowania gospodarcze. Bramę wjazdowa do zamku oddzielała fosa i drzwi żelazne oraz drewniane od przygródka. Przez fosę przerzucano z zamku most zwodzony. Prócz normalnej drogi kołowej, która na górę zamkowa wiodła od zachodu, istniała tez w drewnianej baszcie przygródka od strony południowo-zachodniej mała furtka. Ułatwiała ona wejście do zamku pieszym. Jeszcze w 1835 roku wzgórze zamkowe było zupełnie pozbawione drzew i krzewów, co miało utrudnić wrogowi dostęp do zamku. U podnóża zamku, gdzie dzisiaj jest park miejski, znajdowały się starościńskie ogrody warzywne, winnice, łąki a z tyłu sadzawki i kamieniołomy.
   Wygląd zamku przebudowanego przez Piotra Kmitę znamy dobrze dzięki inwentarzom sporządzonym w latach 1553 i 1569. Narys elementów opisanych w inwentarzach potwierdził się później w pracach archeologicznych.
   W latach 1616-1631 zamek ulegał kolejnym przebudowaniom. Tym razem przebudowy przeprowadzał hrabia Marcin Krasicki, starosta przemyski.  Z polecenia Krasickiego pracami na zamku kierował Galeazzo Appiani, który w tym czasie budował także zamek w Krasiczynie, ponieważ hrabia Marcin Krasicki chciał uczynić z zamku piękną, pałacową, przepyszna rezydencję możemy w pewnych elementach zamku odnaleźć jego podobieństwo do Zamku w Krasiczynie. Niestety dotyczy to tylko małej części zamku, ponieważ przedsięwzięcie starosty nigdy nie zostało ukończone. Zdążył on jedynie podwyższyć baszty zwięczając je manierystycznymi, koronkowymi attykami, oraz wybudował nowy budynek mieszkalny z krużgankami przy kurtynie północno-wschodniej, który miał być początkiem obudowy całości dziedzińca międzywieżowymi traktami mieszkalnymi. W XVII wieku sejmiki ziemskie i Sejm uchwalały pewne kwoty na naprawę i wyposażenie zamku. Zadanie poprawy walorów obronnych zamku przypadło wówczas Marcinowi Kąckiemu, jednak nic on nie uczynił w tej kwestii. W 1678 roku urządził jedynie na zamku zbrojownię, natomiast sam zamek zaczął popadać w ruinę.
   Już w XVII wieku przestało istnieć drewniane podegrodzie przy zamku, dewastacji uległy dwie baszty: południowa i zachodnia oraz kurtyna między nimi. Dopiero w 1759 roku jeden z ostatnich starostów przemyskich, późniejszy król Polski, Stanisław Poniatowski zajął się odnawianiem zamku. Wówczas zniszczone dwie baszty oraz kurtyna między nimi została odbudowana, a nowy mur kamienny przesunięto wewnątrz dziedzińca o około 10 cm. Do budynku bramnego dobudowano przypory.
    Po zajęciu Przemyśla przez Austriaków 1774 roku w niszczejącym zamku planowali oni urządzić więzienie. Ta jednak przebudowa nie doszła do  skutku, a ostatecznie wykorzystano go na koszary i magazyny. W 1842 roku na wzgórzu urządzono park miejski sadząc m. in. drzewa. Po oddaniu zamku przez rząd austriacki miastu w 1865 był on restaurowany na koszt gminy miejskiej a w roku 1885 zyskało w nim siedzibę Towarzystwo Dramatyczne im. A. Fredry "FREDREUM" - jeden z najstarszych w Europie zespołów artystycznych. W latach dwudziestych ważną role w konserwacji i restauracji zamku przemyskiego odegrało przemyskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, kiedy to odrestaurowano basztę północną. Natomiast latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych odbudowano baszty południowa i zachodnią okrągłą oraz łącząca je kurtynę.
   Obecnie Zamek Kazimierzowski wraz z dziedzińcem zajmuje około 0,5 ha. Od strony północno-zachodniej znajduje się brama wjazdowa, a od północnego wschodu część skrzydła z dwoma basztami w narożach.
   Na dziedzińcu zamkowym odkryto fundamenty romańskiej rotundy z absydą i pallatium datowane na panowanie Bolesława Chrobrego.

Historia...

Krzyżtopór - fot. Zakapior

Zapraszamy...


==================
Śladami historii
trasa południowa PL
z zamku Niedzica przez ruiny zamku Czorsztyn, Pieniny, Szczawnice Zdrój do Krynicy Zdrój, Szymbarku, następnie wzdłuż rzeki Dunajec zwiedzamy Tropsztyn, Czchów i bardziej na północ Wiśnicz i Dębno...
==================







==================
Śladami historii
trasa centralna PL
z Kalwarii Pacławskiej do Przemyśla, zobacz zamek Kazimierzowski i Palatium, dalej przez zamek Krasiczyn, Jarosław, Pruchnik, Przeworsk, Łańcut miasto i zamek, Rzeszów, ruiny zamku Odrzykoń, Krosno do Iwonicza Zdrój i dalej do Rymanowa Zdrój i Sanoka, zobacz zamek Królowej Bony...

==================