Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...




==================
Śladami historii
trasa północna PL
zamek Kurozwęki, Ujazd ruiny zamku Krzyżtopór, ruiny zamku Janowiec, Kazimierz Dolny, do Zamościa i Horyńca Zdroju...

==================










HISTORIA
Artykuły
Skarby architektury Podkarpacia
Opublikowano 20.09.2008

Pałace
------------------------------------------------
hr Mniszków w Dukli zespół pałacowo parkowy

   Pierwotny zamek wzniósł zapewne około XVI wieku Jan Jordan herbu Trąby. Franciszek Bernard Mniszek, starosta Sanoki, kasztelan sądecki, brat carycy Maryny w latach 1636 - 38 podniósł zamek z ruin wpisując go w nowożytną fortyfikację bastionową założoną na planie czworoboku w typie „palazzo in fortezza”. Kolejny okres przebudowy i rozbudowy w latach 1764 - 65, w ogólnym kształcie zachowany do dziś nastąpił z inicjatywy Jerzego Augusta Mniszka marszałka nadwornego koronnego, starosty generalnego wielkopolskiego, kasztelana krakowskiego i jego żony Marii Amalii z Bruhlów. Wówczas powstała późnobarokowa rezydencja magnacka w stylu francuskim, w typie „entre cour et jardin”. W latach 60-tych i 70-tych XVIII wieku pałac był ważnym ośrodkiem życia kulturalnego i politycznego w ówczesnej Polsce. Po zniszczeniach wywołanych pożarami pałacu jego właściciel Cezary Męciński podjął w 1875 roku prace budowlano rekonstrukcyjne, które częściowo zatarły oryginalne cechy budowli. W okresie ostatnich działań wojennych i bezpośrednio po ich zakończeniu obiekt uległ zniszczeniu a wyposażenie rozproszeniu. Po przeprowadzeniu gruntownych prac remontowych zespół pałacowo parkowy jest siedzibą Muzeum.
-------------------------------

hr Dzieduszyckich w Zarzeczu

   Magdalena Morska (1762-1847), jedyna córka Tadeusza Dzieduszyckiego i Salomei Trembińskiej, poślubiła w 1782 roku swego kuzyna Ignacego Morskiego. W 1817 roku małżonkowie rozwiedli się, a Magdalena osiadła na stałe w Zarzeczu. Wieś, (której historia sięga czasów średniowiecza) była centrum ordynacji rodowej Dzieduszyckich, a za sprawą Magdaleny stała się najważniejszym obok Łańcuta ośrodkiem życia kulturalnego i towarzyskiego w regionie.
   Opracowano obiekt w stylu „empire”, to znaczy w stylu cesarskim, późnej fazy klasycyzmu, związanej z okresem panowania Napoleona. Styl ten znalazł odbicie w architekturze, wystroju wnętrz i meblarstwie, cechując się okazałością, monumentalizmem, bogactwem ornamentyki oraz odwołaniem do sztuki starych Greków i Rzymian. W sierpniu tegoż roku postawiono piwnice, a z końcem 1818 roku pałac był gotowy, bowiem w lutym 1819 roku odbyło się uroczyste śniadanie, na które zjechali goście hrabiny.
----------------------------
hr Skrzyńskich w Nozdrzcu

   Wzmianki o wsi Nozdrzec (pierwotnie Nieczujów) pochodzą z 1436 roku. Na wysokiej skarpie nad Sanem znajdował się dwór obronny. Pierwotnie była to drewniana fortyfikacja, później murowana, zaopatrzona w baszty. Zarówno posiadłość, jak i zamek należały kolejno do: Kmitów, Rzeszowskich, Tarnowskich, Wapowskich, Szprot-Duninów, Wolskich, Bukowskich i Preków.
   Z rąk Preków, Nozdrzec przeszedł w ręce Skrzyńskich. W 1843 roku na miejscu poprzedniej fortyfikacji, został wzniesiony pałac dla Ludwika Skrzyńskiego, projektowany przez Aleksandra Fredrę.
   W czasie I wojny światowej pałac uległ częściowemu zniszczeniu. W latach dwudziestych został częściowo przebudowany.

-----------------------------
hr Tyszkiewiczów w Weryni

   Zespół pałacowo-parkowy dawnej posiadłości Tyszkiewiczów, zbudowany w latach 1900-1905, park kształtowany w XVIII i XIX w jest nieco zaniedbany (zajmuje 16 ha). Do parku przylega zespół stawów. Od 2000 r mieści się tu Zakład Fizjologii i Rozwoju Zwierząt Uniwersytetu Rzeszowskiego.
---------------------------
hr Wodzickich w Tyczynie

   Prawdopodobnie już za czasów Pileckich w tym samym miejscu stał dwór i folwark. Także Braniccy, około 1710 roku zbudowali tu drewniany dwór, rozebrany około 1773 roku. Kolejny właściciel, Piotr Wodzicki również zbudował tu swoją siedzibę - modrzewiowy dworek, rozebrany po II wojnie (pozostała po nim studnia w parku i skupisko otaczających go kiedyś drzew).
   Obecny, piętrowy dwór - nazywany pałacem - został zbudowany w latach 1862-69 przez hrabiego Ludwika Wodzickiego. Był on później rozbudowywany i przebudowywany - w 1881 roku według projektu znanego krakowskiego architekta T. Stryjeńskiego dobudowano do niego od północnego zachodu pawilon gościnny, a w 1890 roku - równolegle do zachodniej elewacji głównego budynku - połączoną z nim poprzez pawilon oficynę. Przeprowadzono również w tym czasie zmiany w bryle i wystroju pałacu. Elewację południową ozdobiono wieżami flankującymi go po bokach oraz loggią. Wschodnia (frontowa) elewacja otrzymała parterowy portyk nad podjazdem. Przy północnej elewacji znajdował się nie zachowany taras, natomiast pomiędzy pałacem, pawilonem a oficyną mieściła się oranżeria z wewnętrzną studnią, zdobiona na narożnikach metalowymi elementami dekoracyjnymi w postaci agaw w donicach (po II wojnie uległa niestety całkowitemu zniszczeniu i została rozebrana). Zachowany do dzisiaj wystrój zewnętrzny pałacu z końca XIX wieku - określany jako eklektyczny (łączący wiele wcześniejszych stylów architektonicznych) - posiada głównie elementy neogotyckie. Duża plastyczność elewacji była niegdyś podkreślona gęstą winoroślą pokrywającą ściany.

--------------------------------
hr Załuskich w Iwoniczu Zdroju

Stary Pałac
   Najstarszy zabytek uzdrowiska, wzniesiony w 1837 roku według projektu Amelii z Ogińskich Załuskiej. Dawniej nazywany "Modrzewiowym pałacem".
- budynek zbudowany na potrzeby hrabiostwa Załuskich, jako ich pałac letni. Znajduje się w centrum Iwonicz przy deptaku i parku zdrojowym. Dawniej pełnił funkcje mieszkalne i recepcyjne. Dwukondygnacyjny w układzie, z wyniosłym charakterystycznym czterokolumnowym portykiem w fasadzie frontowej, ustawionym na wysokości pierwszego piętra na grubych filarach, połączonych u góry arkadami. W fasadzie tylnej na wysokości pierwszego piętra głęboka loggia wsparta również na filarach.
   Pałac w stylu późno klasycystycznym. Budowlę uformowano w układzie palladiańskim. Obecnie w budynku siedzibę swoją ma zarząd biura Uzdrowiska Iwonicz S.A..
Dziś stanowi ciekawy przykład transpozycji budowli murowanych w drewno.


----------------------
Humnickich w Birczy

   We wschodniej części Birczy znajduje się neogotycki pałac Humnickich z I połowy XIX wieku. W drugiej połowie stulecia dobudowano do niego dwie baszty. Po pożarze w 1945 roku i odbudowie w latach 1969 - 70 z przeznaczeniem na internat, pałac stracił cechy stylowe. Wokół pałacu zachowały się ślady XVII-wiecznych fortyfikacji ziemnych oraz park krajobrazowy z XIX wieku.
   Pałac w Birczy ma własnego ducha zwanego Strażnikiem Bireckim. Podobnie jak krakowski trębacz, padł on od strzał Tatarów, którzy w 1672 roku napadli na miasteczko i uprowadzili mieszkańców. Duch pojawia się podobno w sierpniowe noce na wałach otaczających pałac. Ma postać mężczyzny ubranego w błyszczącą kolczugę i płaszcz.

---------------------------------

Ordynacji hr Potockich w Julinie

   Zespół Pałacyku Myśliwskiego Julin wzniesiony został przez II ordynata łańcuckiego Alfreda Potockiego. Budowę zespołu ukończono w 1880 roku. W 1927 rozbudowano pałacyk, a rok później kuchnię. W skład zespołu wchodzą: pałacyk myśliwski, służbówka zwana "dyrektorówką" lub "adiunktówką", budynek kuchni i lodownia. Położony w centrum zespołu pałacyk myśliwski zbudowany jest w tak zwanym stylu tyrolsko - szwajcarskim. Od 1996 roku zespół pozostaje w użytkowaniu Muzeum Zamek w Łańcucie.
   Pałac modrzewiowy został wybudowany z okazji przyjazdu arcyksięcia austriackiego Rudolfa. W czasie, kiedy był własnością rodziny Potockich gościł w swych progach wielu dostojnych gości z całego świata. Z tamtego czasu zachowały się kuchnia, pawilon, dyrektorówka, piwnica - lodownia, oprócz tego zachowała się architektura pałacu myśliwskiego.
---------------------------
Ostaszewskich w
Wzdowie

   Znajdujemy się w XVIII - wiecznym pałacu, siedzibie Małopolskiego Uniwersytetu Ludowego (istnieje od 1959 roku, a od 1986 kształci na dwuletnim kursie instruktorów z zakresu rzemiosła artystycznego i animacji społeczno - kulturalnej). Pałac należał do rodu Ostaszewskich, z którego pochodził "Leonardo ze Wzdowa" - książę Adam Ostaszewski, podróżnik, filozof, wynalazca, astronom i artysta. Skonstruował pierwszy polski samolot, stworzył uniwersalny język, który zaprezentował na odczycie w Paryżu (koniec XIX wieku!). Podważył teorię heliocentryczną, twierdząc, że Słońce ukryte jest w środku Ziemi, skąd ogrzewa i oświetla jej powierzchnię. Za czasów księcia Adama we Wzdowie spotykali się naukowcy i artyści, między innymi Hugo Kołłątaj, Stanisław Staszic i Wincenty Pol. Dziś w pałacu miejsce zniszczonych podczas wojen sztukaterii i fresków zajmują gobeliny i obrazy studentów MUL. W parku wśród starych drzew stoją drewniane rzeźby i wiklinowe konstrukcje, pozostałości z plenerów, na które przyjeżdżają wykładowcy Lwowskiej Akademii Sztuki.

Historia...

Krzyżtopór - fot. Zakapior

Zapraszamy...


==================
Śladami historii
trasa południowa PL
z zamku Niedzica przez ruiny zamku Czorsztyn, Pieniny, Szczawnice Zdrój do Krynicy Zdrój, Szymbarku, następnie wzdłuż rzeki Dunajec zwiedzamy Tropsztyn, Czchów i bardziej na północ Wiśnicz i Dębno...
==================







==================
Śladami historii
trasa centralna PL
z Kalwarii Pacławskiej do Przemyśla, zobacz zamek Kazimierzowski i Palatium, dalej przez zamek Krasiczyn, Jarosław, Pruchnik, Przeworsk, Łańcut miasto i zamek, Rzeszów, ruiny zamku Odrzykoń, Krosno do Iwonicza Zdrój i dalej do Rymanowa Zdrój i Sanoka, zobacz zamek Królowej Bony...

==================