Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...

Śladami historii...
... tu też należy być...
==================
Svidník

Ekspozycja Etnograficzna w plenerze,
Słowackie Muzeum Narodowe - Kultury Ukraińskiej.




==================
Śladami historii...
Lwów
skansen.


PODKARPACKI Szlak Architektury Dewnianej


Chyrowa - fot. Wiesław Gargała

Artykuły
... to wyjątkowe miejsce w skali Europy...
Opublikowano 15.06.2007



   Na grodzisku odkryto kilkanaście tysięcy zabytków wczesnośredniowiecznych, przede wszystkim fragmentów glinianych naczyń, często zdobionych zygzakiem lub linią falistą oraz kilkadziesiąt wyrobów żelaznych. Wśród nich znajdują się groty strzał, noże, sprzączki do pasa, ostroga, raki do chodzenia po lodzie, podkówki pod buty, okucia drewnianych wiader, trzpień rękojeści miecza, buły żelaza. W północnej części majdanu odkryto skarb srebrny, składający się z 569 przedmiotów. W jego skład wchodzą placki i siekańce srebrne, złota kulka, i nimb, monety i fragmenty monet, ozdoby i ich fragmenty, oraz okucie pochwy miecza – wielkie dzieło sztuki wczesnośredniowiecznej. Monety pochodzą z tereny Niemiec, Anglii, Italii, Czech, Polski i Kalifatów Arabskich. Datowane są na lata 980 – 1020 n.e.
   Najczęściej używanym surowcem budowlanym był dąb sporadycznie pojawiała się sosna i jodła. Budowa grodziska wymagała nakładu pracy i wysokiego poziomu myśli inżynieryjnej budowniczych. Wały miały łączną długość ponad 1250 m. Do ich budowy zużyto 25000 m3 budulca, w tym 5-6 tysięcy m6 drewnianych belek. Zamieszkiwano w chatach zrębowych i półziemiankach. Gród otoczony był kilkoma osadami otwartymi. Uprawiano jęczmień zwyczajny, pszenicę płaskurkę, samopszę i proso. W hodowli zdecydowanie dominowało bydło, świnia owca lub koza. Odkryto także niewielką ilość kości zwierząt dzikich. Obrządek pogrzebowy cechowało stosowanie ciałopalenia, zwyczaj bardzo ubogiego wyposażenia grobów oraz sypanie kurhanów.
   Datowanie dendrochronologiczne pozwala określić początek grodu na lata 770 - 780 n.e. i uznać go za jeden z najstarszych słowiańskich obiektów obronnych w Polsce. Zniszczenie grodu w wyniku gwałtownego pożaru wydaje się najbardziej prawdopodobne w 1031 roku u schyłku rządów Mieszka II lub w okresie wewnętrznych zaburzeń na terenie Polski w latach 1034 - 1039. Pozostałości obwarowań grodu od wieków nazywane są „Wałami Królewskimi”.
Bohdan Zhukiewicz


fot. Mieczysław Kowal, Zakapior



   Na miejsce to badacze starożytności zwrócili szczególniejszą uwagę w XIX, w wieku XX prace wykopaliskowe prowadzono tu wielokrotnie. Pierwsze profesjonalne badania przeprowadziła w Trzcinicy Karpacka Ekspedycja Archeologiczna kierowana przez Andrzeja Żakiego, w 1957, 1958 i  1962 roku prowadził tu badania wykopaliskowe archeolog A. Kunysz. Sławę Trzcinicy i rewelacyjne wyniki naukowe przyniosły badania prowadzone przez Jana Gancarskiego w latach 1991/1998 oraz 2005/2009. Objęły one łącznie ponad 20 arów powierzchni obiektu i miały charakter interdyscyplinarny. Jest to obiekt o szczególnej wartości historycznej i kulturowej. Odkryto tu najstarsze osady obronne z dotąd znanych w Polsce i stwierdzono pierwsze ślady oddziaływania cywilizacji anatolijsko-bałkańskiej na tereny ziem polskich. Jest to jedno z najstarszych zachowanych grodzisk słowiańskich, zajmujących prawie 3,5 hektara powierzchni. Wały obronne licząc od podstawy nasypów dochodzą jeszcze dzisiaj do 10 m wysokości.
   W początkach epoki brązu zbudowano tu osadę warowną. Broniona była ona wałem drewniano-ziemnym z palisadą, fosą i samą stromizną stoków. Mieszkała w niej ludność grupy pleszowskiej kultury mierzanowickiej (2100 - 1650 p. n. Ch.), pozostającą pod silnymi wpływami zakarpackimi. Potem w latach 1650 - 1350 żyła tu zakarpacka ludność kultury Otomani-Fuzesabony, o bardzo wysokim poziomie cywilizacyjnym. Zbudowała ona drogę i bramę wjazdową do grodu, wzmocniła obwarowania, a po ich pożarze odbudowała fortyfikacje i powiększyła osadę do powierzchni prawie 2 ha, zabezpieczając ją palisadą i fosą od strony najłatwiejszego dostępu. Było to znaczące centrum kulturotwórcze. W okresie wczesnego średniowiecza znajdował się tu ośrodek lokalnej władzy (780 - 1031 r. n. e.), a potężny wieloczłonowy gród zajmował prawie 3,5 ha powierzchni, opasanej wałami, o łącznej długości ponad 1250 m.
   W trakcie ostatnich badań prowadzonych w Trzcinicy odkryto ponad 160 tysięcy zabytków archeologicznych i przebadano konstrukcje obronne. Znaleziono duże ilości glinianych naczyń oraz inne wyroby z ceramiki. Odkryto liczne zabytki kościane i rogowe, kamienne i krzemienne, unikalne
 wyroby z brązu i żelaza. Znaleziono dowody dalekosiężnych kontaktów. Odkryto przedmioty kultu, wyroby sztuki pradziejowej, narzędzia, broń i ozdoby. Uzyskano wiele danych dotyczących chronologii badanych osad oraz gospodarki i środowiska naturalnego. Niezwykle cenny okazał się srebrny skarb wczesnośredniowieczny. Dokonano odkrycia przyniosły wiele nowych danych dla poznania początków epoki brązu w tej części Europy oraz wczesnośredniowiecznych grodzisk słowiańskich. Szczególna wartość historyczna i kulturowa tego miejsca, jak również związki z kulturami basenu morza Śródziemnego sprawiają, że nazywane jest "Karpacką Troją".
Bohdan Zhukiewicz


fot. Mieczysław Kowal, Zakapior



Skansen Archeologiczny Karpacka Troja w Trzcinicy.

   Skansen Archeologiczny Karpacka Troja, stanowiący oddział Muzeum Podkarpackiego w Krośnie, to nowoczesna placówka muzealna powstała w Trzcinicy k./ Jasła. Odkryto tu jedną z najstarszych i najpotężniejszych w Polsce osad obronnych z początków epoki brązu liczącą ponad 4000 lat oraz monumentalne grodzisko wczesnośredniowieczne. Łączna liczba zabytków znalezionych w Trzcinicy przekracza 160 tys.! 
- to wyjątkowe miejsce w skali Europy posiadające dwa wspaniałe archeologiczne oblicza.  Karpacka Troja to miejsce, w którym pokochasz i dotkniesz przeszłości!

- zajmuje niezwykłe miejsce na archeologicznej mapie Polski. Dzieje tutejszego grodu napisane zostały przez ludność zamieszkującą wzgórze w początkach epoki brązu (2100-1350 przed naszą erą) oraz we wczesnym średniowieczu (770-1030 n.e.). Karpacka Troja posiada, więc dwie archeologiczne twarze o równorzędnym znaczeniu, które znajdują swoje odzwierciedlenie zarówno na wystawie stałej, jak i w plenerowych rekonstrukcjach budownictwa mieszkalnego i obronnego.
Zakapior



   Na bazie odkryć archeologicznych dokonanych w Trzcinicy powstał w 1998 roku pomysł stworzenia na grodzisku i u jego podnóża skansenu archeologicznego. Przystąpiono do przygotowania koniecznych działań administracyjnych oraz wykupu ziemi pod inwestycje. Przygotowano koncepcję naukową oraz projekt, którego celem było stworzenie nowej atrakcji kulturalnej i turystycznej oraz ochrona europejskiego dziedzictwa kulturowego. Projekt „Skansen archeologiczny Karpacka Troja w Trzcinicy atrakcją turystyczną regionu” zakładał utworzenie kompleksu turystycznego na obszarze ponad 8 hektarów powierzchni. W jego skład wchodzi teren grodziska „Wały Królewskie” oraz obszar u jego podnóża zwany parkiem archeologicznym. Na grodzisku zostało zrekonstruowanych 9 odcinków wałów obronnych, fragment drogi z bramą i dwa domy z epoki brązu oraz brama wczesnośredniowieczna, 4 chaty słowiańskie, czynne źródło z X wieku i miejsce ukrycia skarbu. Wybudowane zostały ścieżki i drogi dla zwiedzających oraz pawilon biletowy. Planowana jest budowa platformy widokowej. W parku archeologicznym zbudowany został pawilon wystawowy o powierzchni około 1800 m2 z salą wystawową, konferencyjną, pomieszczeniami na lekcje muzealne i zajęcia oświatowe, zapleczem administracyjnym, technicznym i obsługującym zwiedzających. Zrekonstruowana została wioska kultury Otomani – Fuzesabony, sprzed 3,5 tysiąca lat oraz wioska słowiańska z IX wieku. Przygotowany został plac na festyny oraz parking o powierzchni 2000 m2, zbudowano ścieżki, drogi dojazdowe i oczka wodne. Całość jest ogrodzona i dozorowana.
   Wszystkie rekonstrukcje zostały wykonane w oparciu o wyniki badań naukowych oraz dostępną w tym zakresie wiedzą, mając na celu jak najwierniejsze odtwarzanie rzeczywistości historycznej. Projekt skansenu uwzględnia wyjątkowy charakter tego miejsca, położenie i cele funkcjonalno – użytkowe. Wybór założeń technologicznych i zastosowanych rozwiązań technicznych został podyktowany specyfiką miejsca, jakim jest zabytkowe grodzisko i jego otoczenie oraz troską o jak najmniejszą ingerencję w zabytkową substancję ufortyfikowanych osad. Skansen Archeologiczny Karpacka Troja w Tzrcinicy jest Oddziałem Muzeum Podkarpackiego w Krośnie. Pomysłodawcą skansenu i głównym twórcą projektu jest Jan Gancarski – badacz grodziska. Konsultacjami naukowymi i merytoryczną pomocą służyli: prof. dr hab. Jan Machnik, Paweł Valde-Nowak, Jacek Poleski oraz phdr. Darius Gasaj i Ladislav Olexa. Dokumentacje projektową przygotował Zespół Usług Projektowych i Wykonawczych inż. Wacława Krzanowskiego w Krośnie.
   Projekt „Skansen archeologiczny Karpacka Troja w Trzcinicy atrakcją turystyczną regiony” został dofinansowany przez mechanizmy finansowe EOG. Budowa skansenu rozpoczęła się w październiku 2007 roku, a zakończona została w listopadzie 2009. Kwota przyznanego dofinansowania wyniosła 1 747 086 euro. Pozostałą część kosztów pokryły Urząd Marszałkowski w Rzeszowie oraz samorządy lokalne. Skansen został zniszczony przez powódź 4 czerwca 2010 i odbudowany ze środków MSWiA, a dla zwiedzających otwarty 24 czerwca 2011.
   Wystawa została przygotowana przez Muzeum podkarpackie w Krośnie według scenariusza Jana Gancarskiego i Krzysztofa Gierlacha. Zabytki prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów Muzeum Podkarpackiego i Muzeum Regionalnego w Jaśle. Na wystawie prezentowane są także kopie zabytków z terenów Polski, Słowacji i Węgier.
Mieczysław Kowal


fot. Mieczysław Kowal, Zakapior

"Trzcinica – Karpacka Troja" – wyjątkowa książka o wyjątkowym miejscu
   Bardzo atrakcyjne wydanie najważniejszej publikacji o Karpackiej Troi autorstwa Jana Gancarskiego – wieloletniego badacza grodziska i twórcy Skansenu Archeologicznego w Trzcinicy. Na 312 stronach zaprezentowano historię badań archeologicznych w Trzcinicy oraz obecny stan zachowania Grodziska, a także szczegółowe dane dot. wyników badań prowadzonych przez autora od 1991 r., jak również opis kompleksu muzealnego powstałego w miejscu dokonanych odkryć. Wielkim atutem publikacji jest niezwykle obfity materiał ilustracyjny liczący ponad 250 fotografii i rycin.

... photo...

Daliowa - fot. Zakapior

Odwiedzaj...


==================
Śladami historii...
zwiedzaj;
Podkarpacki szlak architektury drewnianej,
==================


==================
Zapraszamy

==================
Śladami historii...
odwiedzaj skanseny
w;
Kalwarii Pacławskiej,
Kolbuszowej,
Markowej,

Przeworsku,
Pruchniku,
Mrzygłodzie,

Jaśliskach,
Sanoku,
Zyndranowej.
==================




Markowa
skansen



Przeworsk




Mrzygłód


Jaśliska








Zyndranowa
skansen
-
Muzeum Kultury Łemkowskiej