Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...

Śladami historii...
... tu też należy być...
==================
Svidník

Ekspozycja Etnograficzna w plenerze,
Słowackie Muzeum Narodowe - Kultury Ukraińskiej.




==================
Śladami historii...
Lwów
skansen.


PODKARPACKI Szlak Architektury Dewnianej


Chyrowa - fot. Wiesław Gargała

Artykuły
... pomiędzy Sanokiem a Przemyślem - doliną (okolice) środkowego Sanu...
Opublikowano 25.01.2009

Sanok


Tyrawa Solna

   Dawna cerkiew parafialna greckokatolicka pod wezwaniem Jana Chrzciciela (obecnie kościół filialny rzymskokatolicki) wzniesiona została w 1837 roku z fundacji ówczesnego parocha tyrawskiego Jereja Mejnickiego. Cerkiew prezentuje typ budownictwa ludowego w duchu klasycystycznym z wyraźnymi cechami latynizacji.


Dobra
    Obecnie istnieje w Dobrej zespół złożony z dwóch cerkwi (jedna z nich bramna z dzwonnicą). Cerkiew bramna jest świątynią, co najmniej XVII-sto wieczną, przekształconą w dolnej kondygnacji w XIX wieku. Świątynia pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego (obecnie kościół rzymskokatolicki) datowana jest na 1879 rok, jednak prawdopodobnie jest to obiekt znacznie starszy. Cerkiew bramna w Dobrej jest jedynym tego typu zabytkiem w Polsce, reliktem średniowiecznej tradycji budowlanej sytuującej świątynię ponad bramą w fortyfikacji.

Hłomcza

    Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Soboru Bogarodzicy zbudowana w 1859 roku. Obok cerkwi wzniesiona w tym samym czasie dzwonnicę murowaną, w której wiszą trzy dzwony, w tym jeden z 1668 roku.


Łodzina
    Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Narodzenia Bogurodzicy wybudowana została w roku 1743, obecnie kościół rzymskokatolicki. Świątynię remontowano w 1875 roku (z tego czasu pochodzi między innymi ikonostas). Cerkiew jest przykładem architektury sakralnej rozpowszechnionej w XVIII wieku na obszarze górnego Nadsania, także murowanej.

Dydnia
    Drewniana plebania wzniesiona została około 1917 r. według projektu architekta Bogdana Tretera. Stanowi (obok drewnianego kościoła w Jabłonce) przykład jednego z najciekawszych budynków wzniesionych w tak zwanym stylu zakopiańskim na terenie województwa podkarpackiego.
   Nieopodal plebani jest dwukondygnacyjny spichlerz z XIX wieku, przebudowany około 1927.
Kościół parafialny pod wezwaniem Michała Archanioła i św. Anny,
 - wybudowany został w XIX wieku, na miejscu poprzedniego kościoła. Projekt tej neogotyckiej budowli, wzniesionej na sztucznym nasypie przypisany jest Janowi Sas-Zubrzyckiemu, fundatorami kościoła byli Feliks Pohorecki oraz miejscowi parafianie. Świątynia jest trójnawowa, posiada dwuwiekową fasadę zakończoną szpiczastymi dachami. Nawę główną od bocznych oddzielają wysokie arkady filarowe.
Prezbiterium zamknięte pięciobocznie jest wyraźnie oddzielone od nawy głównej i lekko podwyższone w stosunku do nawowej części świątyni. Po lewej stronie jest zakrystia, a po prawej kaplica Matki Bożej. Zarówno w nawach, jak i prezbiterium oraz zakrystii i przedsionkach rozpostarte jest sklepienie żebrowe. W nawach oprócz okien przeszklonych przeźroczystymi szybami umieszczone są również kolorowe witraże oraz barwne rozety.
   Ściany kościoła zdobi polichromia pochodząca z 1894 roku.
   Ołtarze dydyńskiej świątyni oraz ambona wykonane zostały w snycerskiej pracowni w Wiedniu.
   Wyposażenie neogotyckiego kościoła pochodzi z XVIII i XIX wieku. Na szczególną uwagę zasługuje: XVIII-wieczny obraz świętej rodziny, znajdujący się w głównym ołtarzu, barokowa rzeźba patrona kościoła z 1719 roku, kamienna kropielnica z przełomu XVII/XVIII, barokowy kielich i dwa cynowe lichtarze, portret biskupa Wacława Hieronima Sierakowskiego z około 1754, obraz przedstawiający św. Józefa z Dzieciątkiem pochodzący z kaplicy dworskiej w Temeszowie, wizerunek św. Anny Samotrzeciej z pierwszej połowy XIX.

Jabłonka
    Kościół parafialny pod wezwaniem Matki Bożej Częstochowskiej wybudowany został staraniem Antoniego Kraińskiego, właściciela ziemskiego w Jabłonce według projektu Bogdana Tretera. Kościół reprezentuje tak zwany styl narodowy w drewnianej architekturze okresu międzywojennego, wzorowany na kościołach podhalańskich,
- będący pierwszą świątynią parafialną na terenie wsi, wzniesiony został w latach 1936 – 1939. Inicjatywa budowy kościoła wyszła od mieszkańców Jabłonki. Wykonania jego z prowadzeniem podjął się cieśla z Nieboska Władysław Mycko.
- zbudowany z drewna modrzewiowego kościół ma kamienne podmurowanie. Ustawiony jest na rzucie wydłużonego prostokąta z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Wnętrze podzielone jest na trzy nawy z obejściem wokół prezbiterium zaadoptowanym na zakrystię. Nawa główna i prezbiterium są znacznie wyższe i szersze od naw bocznych. Pokryte są wspólnym, dwuspadowym dachem z gontu, zakończonym trójkątnym szczytem od zachodu, opadającym trzema połaciami od wschodu, a zwieńczonym strzelistą neogotycką wieżyczką na sygnaturkę. Z zewnątrz ściany kościoła pokryte są ozdobnym szalunkiem z desek na końcach imitujących gont,
- we wnętrzu ściany, strop i parapet pokrywa ozdobna listwa boazeryjna, która w nawie głównej zawiera elementy podhalańskiej sztuki snycerskiej,
- w nawie głównej znajduje się drewniany ołtarz współczesny kościołowi z obrazem Matki Bożej Częstochowskiej. Nawy boczne zamykają niewielkie, ale bardzo misterne ołtarze - Pana Jezusa i św. Stanisława Kostki z drewnianymi rzeźbami. Pod stropem znajduje się belka tęczowa z grupą Pasji oraz XIX-wieczny żyrandol przeniesiony z dworu Kraińskich.
   Obok kościoła ustawiono na ośmiobocznym słupie kamienną figurę Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. Rzeźba z szarego piaskowca pochodząca z 1880 roku została przeniesiona z parku podworskiego w Jabłonce.

Obarzym
    Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Wniebowstąpienia Pańskiego wybudowana w 1828 roku., następnie odnowiona w 1926 roku. Po 1945 r. cerkiew pozostawała opuszczona . W 1970 roku wyremontowana i od tego czasu użytkowana jako kościół rzymskokatolicki. Pomimo przekształceń dokonanych podczas ostatniego remontu, czytelną pozostaje oryginalna, centralna kompozycja przestrzenna , rzadko stosowana na gruncie budownictwa cerkiewnego na terenie Polski południowo-wschodniej.

Bachórzec
 - kościół modrzewiowy pod wezwaniem św. Katarzyny wzniesiony w latach 1760-1762. Gruntownie remontowany był w XIX wieku (między innymi zyskał wówczas neobarokowy wystrój malarski wnętrza) oraz po uszkodzeniach I i II wojny światowej.
Dawny kościół parafialny.
- usytuowany jest na obszarze kompleksu parafii rzymskokatolickiej w Bachórcu. Zachowana do dzisiaj orientowana budowla poświęcona w 1762 roku. Świątynia wzniesiona z fundacji ówczesnego właściciela dóbr bachórzeckich Antoniego z Siecina Krasickiego oraz staraniem plebana Jana Rymarskiego. Kościół służył parafii dwa wieki. Był dwukrotnie
 odnawiany - najpierw w 1856 roku, następnie w 1915. W 1992 został wpisany do rejestru zabytków, a od 2000 rozpoczął się remont, który ma przywrócić budowli jej pierwotny wygląd. Pięknie dziś odnowiona świątynia jest budowlą trójnawową, z korpusem w kształcie prostokąta, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Kościół kryty jest dwuspadowym dachem gontowym, z charakterystyczną wieżyczką na sygnaturkę. Wnętrze zdobione jest neobarokową XIX-wieczną polichromią figuralno - ornamentalną.
   Kościół jest przykładem drewnianej architektury doby baroku. Obok świątyni znajduje się murowana parawanowa dzwonnica z 1905 roku.

Krasice



Kruhel Wielki

   Zespół cerkiewny. Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Wniebowstąpienia Pańskiego wybudowana przed  1630 rokiem. Przy cerkwi w XVIII wieku wzniesiono drewnianą dzwonnicę. Cerkiew kruhelską przebudowano w 1884 roku. Po 1947 opuszczona. Gruntownie odremontowana w latach 1997 - 2000. Przebudowa z XIX wieku nie zniekształciła w zasadniczy sposób archaicznej formy świątyni, która pozostaje do dzisiaj jednym z najcenniejszych zabytków drewnianej architektury cerkiewnej na terenie kraju, kształtującym nasze wyobrażenie o wyglądzie drewnianych cerkwi budowanych przed XVII wiekiem.
Opracował Bohdan Zhukiewicz
fot. Kaziu Błonar (bo, zakapior)

... photo...

Daliowa - fot. Zakapior

Odwiedzaj...


==================
Śladami historii...
zwiedzaj;
Podkarpacki szlak architektury drewnianej,
==================


==================
Zapraszamy

==================
Śladami historii...
odwiedzaj skanseny
w;
Kalwarii Pacławskiej,
Kolbuszowej,
Markowej,

Przeworsku,
Pruchniku,
Mrzygłodzie,

Jaśliskach,
Sanoku,
Zyndranowej.
==================




Markowa
skansen



Przeworsk




Mrzygłód


Jaśliska








Zyndranowa
skansen
-
Muzeum Kultury Łemkowskiej