Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...

Śladami historii...
... tu też należy być...
==================
Svidník

Ekspozycja Etnograficzna w plenerze,
Słowackie Muzeum Narodowe - Kultury Ukraińskiej.




==================
Śladami historii...
Lwów
skansen.


PODKARPACKI Szlak Architektury Dewnianej


Chyrowa - fot. Wiesław Gargała

Artykuły
... nie tylko śwątynie pomiędzy Barwinkiem a Miejscem Piastowym...
Opublikowano 15.11.2007


Zawadka Rymanowska
   Pierwsza cerkiew Narodzenia Bogurodzicy w Zawadce Rymanowskiej została wzniesiona najprawdopodobniej w XVI wieku, obecna pochodzi z 1855. W 1931 była remontowana. Po akcji "Wisła" trafiła do rzymskokatolickiej parafii z Trzcianie (1947) i stała się jej kościołem filialnym Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. W 1983 była ponownie remontowana, część oryginalnej dekoracji wnętrza zakryła wówczas.
    Cerkiew w Zawadce Rymanowskiej jest budowlą trójdzielną, orientowaną, o konstrukcji zrębowej. Jest wyraźnie podzielona na przedsionek, nawę i pomieszczenie ołtarzowe, przy czym wszystkie te części wznoszą się na tę samą wysokość, zaś nawa jest szersza od pozostałych. Dach posiada jedną kalenicę, jest dwuspadowy, kryty blachą. Nad przedsionkiem wznosi się wieża o konstrukcji słupowej, nad nawą i prezbiterium niewielkie hełmy.
    We wnętrzu dawnej cerkwi zachował się osiemnastowieczny ikonostas z ikonami W. Buczkowskiego (z 1931, poza tym cztery wizerunki z pierwotnego ikonostasu), ściany pokrywa polichromia wykonana przez tego samego autora. Na ścianie wschodniej znajduje się malowidło przedstawiające Adorację Bogurodzicy autorstwa Romana Isajczyka.
   Obok cerkwi znajdowała się drewniana dzwonnica, zastąpiona w 1983 konstrukcją metalową oraz plebania.

Wietrzno

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Michała Archanioła.
   Świątynia wzniesiona w 1752 roku z wykorzystaniem elementów wcześniejszej budowli. W 1880 ściany ozdobiono polichromią autorstwa Leona Wróblewskiego. W 1906 kościół poddany został gruntownemu remontowi (między innymi powiększono otwory okienne prezbiterium i nawy, nadając im pseudogotycką, ostrołukową formę).
 - należący do typu XVIII-wiecznych obiektów drewnianej architektury sakralnej o tradycjach późnogotyckiego ciesielstwa małopolskiego, stoi na wzniesieniu w centralnej części wsi.
- jest orientowany, o konstrukcji zrębowej i ścianach szalowanych pionowo. Wieża ma konstrukcję słupowo-ramową, kruchty - słupową. Prezbiterium na rzucie prostokąta zamkniętego od wschodu trójbocznie, przy nim od północy prostokątna zakrystia. Nawa, szersza od prezbiterium, na rzucie zbliżonym do kwadratu z przylegającą od północy na całej jej długości prostokątną kruchtą. Od zachodu do nawy dobudowana wieża poprzedzona kruchtą.
    Trójdzielna budowla z prezbiterium i nawą tej samej wysokości nakrytymi dwuspadowym jedno-kalenicowym dachem, od wschodu opadającym trzema połaciami. Na kalenicy dachu nawy sześcioboczna wieżyczka na sygnaturkę z pozorną latarnią. Pod okapem dachu na całej długości kościoła wydatny profilowany gzyms. Wieża czworoboczna, w wyższej części o ścianach silnie pochylonych, z nadwieszoną izbicą, szalowaną deskami z ozdobną koronką u dołu. Hełm wieży baniasty z pozorną latarnią zamkniętą kopułką. Dach kościoła, hełm wieży i wieżyczka na sygnaturkę kryte są obecnie gontem.

   W nawie strop z zaskrzynieniami, w prezbiterium z fasetą. Ściana tęczowa o wykroju prostokątnym, ze ściętymi narożnikami. Na ścianach i stropie prezbiterium XIX-wieczna polichromia figuralno-ornamentalna.
   Wyposażenie wnętrza w większości późnobarokowe z około XVIII. W ołtarzu głównym, XVIII-wiecznym, późnogotycki obraz tablicowy Matki Bożej Anielskiej z 1480 - zapewne dzieło krakowskiego malarza. Wymienić należy poza tym: dwa ołtarze boczne z połowy XVIII wieku (przekształcone po 1870), ambonę (1750), kamienną chrzcielnicę z 1906.


Rogi
Kościół parafialny pod wezwaniem św. Bartłomieja
-
wzniesiono w 1600 roku. W XVIII wieku rozbudowany, w XIX gruntownie przekształcony  (przedłużenie nawy, dobudowa kruchty). Wnętrze nawy ozdobione polichromią z 1888 autorstwa Michała Hornialkiewicza. Prezbiterium zyskało polichromię w 1931 wykonaną przez malarza sanockiego Włodzimierza Lisowskiego.
Zagroda Etnograficzna w Rogach
   Jest to skansen dawnej wsi - zagrody, w skład której wchodzi budynek mieszkalny, wiatrak oraz ogródek, z tradycyjnymi ziołami i kwiatami. Jest to miejsce upamiętniające historię wsi, w którym przedmioty gospodarstwa domowego, narzędzia, wyposażenie, osobiste pamiątki rodzinne, przedmioty służące pokoleniom przodków, znalazły swoje godne miejsce i dają świadectwo o latach minionych. Celem utworzenia zagrody była ochrona dziedzictwa kulturowego i historycznego wsi, zachowanie jej tożsamości i przekazanie przyszłym pokoleniom spuścizny przodków. To odważne przedsięwzięcie , zostanie tak naprawdę docenione przez historię po latach. Resztki kultury ludowej, które przez wieki zdołały przetrwać mają teraz godne miejsce. W zagrodzie zgromadzone są dawne sprzęty gospodarstwa domowego, narzędzia rolnicze, stroje, meble, zdjęcia i dokumenty należące już dziś do historii, którą nieliczni tylko pamiętają.
   Oprócz w pełni wyposażonego budynku mieszkalnego na działkę został przeniesiony wiatrak, stary młyn wiatrowy z Jasionki. Wszystkie elementy wiatraka są autentyczne, wykonano tylko odeskowanie ścian z nowych desek. W przyszłości planowane jest przeniesieni budynku gospodarczego, spichlerza, zabytkowego domu z końca XIX wieku. Planuje się postawić jeszcze kuźnię i bróg. Te budynki będą razem tworzyć skrawek zabudowy dawnej podkarpackiej wsi, której już pewnie w naszych nowoczesnych miejscowościach próżno szukać.
   Wiosną 2012 został założony kwiatowo - ziołowy ogródek przydomowy ogrodzony drewnianym płotem. Zasadzono w nim tradycyjne odmiany kwiatów i zioła lecznicze, jako nawiązanie do dawnych tradycji wykorzystywania roślin i ziół w gospodarstwach domowych. Zasoby ogródka wykorzystywane są podczas warsztatów zielarskich.
   Zagroda posiada szeroką ofertę edukacyjno-warsztatową: ceramika, rzeźba, wykonywanie kwiatów z bibuły czy sprzętów gospodarstwa domowego i drewnianych zabawek, a także lekcje muzealne związane są z rokiem obrzędowym, można również uczestniczyć: w wypiekaniu chleba, kiszeniu kapusty, robieniu przetworów czy w obróbce lnu. Interesującym elementem oferty są prezentacje widowisk obrzędowych, np. żniw, sobótek, młocki, wiliji, szczodroków oraz spotkania z legendą.


Wrocanka

Kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych.

- wybudowany w 1770 roku z zachowaniem XVII-wiecznej zakrystii. W 1886 został rozbudowany o kaplicę św. Rozalii i dwie kruchty, a wnętrze świątyni ozdobiono neogotycką polichromią. Mocno zniszczona i uszkodzona w czasie I i II wojny światowej budowla była przeznaczona do rozbiórki. Staraniem proboszcza i parafian kościół poddano w latach 60. XX kompleksowemu remontowi.
    Świątynia usytuowana jest w południowo-zachodniej części wsi, w pobliżu nowego kościoła parafialnego. Orientowany kościół o konstrukcji zrębowej i ścianach poszytych gontem stoi na kamiennym podmurowaniu. Kruchty są konstrukcji słupowej, zakrystia murowana z kamienia.
   Prezbiterium na rzucie prostokąta zamkniętego od wschodu trójbocznie. Do prostokątnej nawy, szerszej od prezbiterium, dostawione są dwie kruchty: od zachodu (tej samej szerokości co nawa) i od północy (na całej długości nawy). Od południa do nawy przylega kaplica na rzucie zbliżonym do kwadratu.
    Dachy, dwuspadowe nad korpusem nawowym, prezbiterium, kaplicą i kruchtą zachodnią, o kalenicach na różnym poziomie, pobite są gontem. Nad zakrystią dach czterospadowy. Kruchta północna nakryta dachem pulpitowym. Wieżyczka na sygnaturkę sześcioboczna z latarnią, nakryta stożkowym hełmem. Pod okapami dachów profilowane gzymsy.
   We wnętrzu prezbiterium i nawy strop z fasetą. Kaplica św. Rozalii z pozornym sklepieniem kolebkowym z lunetami. W skarbczyku na piętrze belkowy strop z wtórnie wprawionym fragmentem belki tęczowej z datą 1770 i nazwiskiem fundatora ks. Boczarskiego oraz z siedmioma deskami z fragmentami polichromii z XVI/XVII. Chór muzyczny wsparty na dwóch słupach z balustradą ozdobioną neogotycką dekoracją malarską z XIX wieku.
    Otwory okienne zróżnicowane: prostokątne w prezbiterium i nawie, ośmioboczne we wschodniej ścianie prezbiterium, w zakrystii i skarbcu - zamknięte łukiem segmentowym, w kaplicy i kruchcie północnej - o ostrołukowym wykroju.
   Wyposażenie wnętrza, głównie późnobarokowe, pochodzi z II połowy XVIII. Ołtarze późnobarokowe z 1770. W polu głównym ołtarza głównego malowany na desce obraz Adoracja Matki Bożej przez Wszystkich Świętych sprzed 1645. W prawym ołtarzu bocznym obraz św. Michał Archanioł, namalowany w 1794 przez Eustachego Bielawskiego, malarza lwowskiego, według obrazu Guida Reniego. Ponadto barokowa ławka kolatorska i prospekt organowy z XVIII wieku. W kaplicy św. Rozalii znajduje się neobarokowy ołtarz z 1861 autorstwa S. Piątkiewicza, rzeźbiarza i sztukatora krośnieńskiego.
fot. Jan, Zakapior

... photo...

Daliowa - fot. Zakapior

Odwiedzaj...


==================
Śladami historii...
zwiedzaj;
Podkarpacki szlak architektury drewnianej,
==================


==================
Zapraszamy

==================
Śladami historii...
odwiedzaj skanseny
w;
Kalwarii Pacławskiej,
Kolbuszowej,
Markowej,

Przeworsku,
Pruchniku,
Mrzygłodzie,

Jaśliskach,
Sanoku,
Zyndranowej.
==================




Markowa
skansen



Przeworsk




Mrzygłód


Jaśliska








Zyndranowa
skansen
-
Muzeum Kultury Łemkowskiej