Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...

Śladami historii...
... tu też należy być...
==================
Svidník

Ekspozycja Etnograficzna w plenerze,
Słowackie Muzeum Narodowe - Kultury Ukraińskiej.




==================
Śladami historii...
Lwów
skansen.


PODKARPACKI Szlak Architektury Dewnianej


Chyrowa - fot. Wiesław Gargała

Artykuły
Pomiędzy i okolice Mielca a Pilzna...
Opublikowano 25.01.2010



Gawłuszowice

   Konsekracji świątyni nastąpiła 2 września 1685 roku. Kościół został przekształcony podczas remontów w latach 1856 i 1871. W 1856 w wyniku przebudowy sobót, kościołowi nadano „nową zupełnie postać na zewnątrz” (ze starych sobót pozostawiono dla ozdoby jedynie drewniane wisiory). W 1871 rozebrano wieżę dostawioną do korpusu kościoła od zachodniej, a na jej miejscu wzniesiono kruchtę. W tym czasie powiększono też okna i przebudowano sygnaturkę nad nawą. Wnętrze świątyni dekorowano w 1924 polichromią, wykonaną przez Vlastimila Hoffmana (silnie przekształcona w późniejszym czasie). Ostatnie remonty miały miejsce w latach (remont więźby i pokrycia dachu), 1969 (przebudowa chóru muzycznego), 1974 (wprawienie witraży w oknach nawy) oraz w latach 90. XX.
    Kościół położony jest ok. 100 m na zachód od drogi lokalnej Gawłuszowice - Mielec. Usytuowany jest na terenie płaskim, ogrodzony i otoczony starodrzewiem. Kościół składa się z jednoprzestrzennej, prostokątnej nawy i węższego, prostokątnego prezbiterium zamkniętego od wsch. trójbocznie. Do prezbiterium przylega od północy prostokątna zakrystia. Nawa poprzedzona jest od zachodu prostokątną kruchtą. Druga kruchta przylega do nawy od południa. Bryła świątyni jest zwarta, głównie dzięki zastosowaniu dużych płaszczyzn połaci dachowych, spajających poszczególne człony budowli. Nawa i prezbiterium o ścianach  równej wysokości nakryte są wysokim, stromym dwuspadowym dachem o wspólnej kalenicy, opadającym nad zamknięciem prezbiterium trzema połaciami. Kruchty kryte są dachami dwuspadowymi a zakrystia dachem pulpitowym. Cały kościół obiegają szerokie soboty (przerwane jedynie w miejscach krucht) wsparte na niskich słupach. Na kalenicy dachu, na styku nawy i prezbiterium niewielka, ażurowa wieżyczka na sygnaturkę kryta blachą. Wszystkie dachy i ściany kościoła są pobite gontem. Kościół wzniesiony został z drewna modrzewiowego w konstrukcji zrębowej, kruchty w konstrukcji słupowej. Ściany nawy i prezbiterium wzmocnione zostały lisicami. Więźba dachowa storczykowa, z usztywnieniem wzdłużnym, z gęsto rozmieszczonymi, pełnymi więzarami, z zachowanymi znakami montażowymi. Ściany prezbiterium i nawy podzielone są we wnętrzu kanelowanymi pilastrami o kompozytowych kapitelach. Tęcza o wykroju prostokątnym z profilowaną belką tęczową,  na której wyryta data budowy i nazwiska majstrów. Chór muzyczny, o profilowanym parapecie, wybrzuszonym w części środkowej, wsparty jest na sześciu słupkach. Wnętrze nawy i prezbiterium nakryte jest stropem płaskim, w nawie z wzdłużnym podciągiem o ozdobnym profilowaniu. W zakrystii strop belkowy. Portale z kruchty zach. do nawy, z nawy do kruchty pd. oraz z prezbiterium do zakrystii w profilowanych obramieniach w kształcie oślego grzbietu, nawiązujące do tradycji ciesiołki gotyckiej. Ściany i stropy pokryte zostały polichromią ornamentalną Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z II poł. XVIII wieku: m. in. ołtarz główny, ołtarze boczne przy tęczy, ambona.





Marek Sztorc

Zgórsko,
- miejscowość znajduje się w gminie Radomyśl Wielkiw powiat mieleckim.
- jest jedną z najstarszych osad tego terenu. Pierwsza wzmianka o Zgórsku została zanotowana w dokumencie biskupa krakowskiego Maura datowanym na lata 1110-1117. według tego dokumentu Zgórsko należało do kilku osad, z których dziesięcinę składano kościołowi w Pacanowie. Pierwszym właścicielem był niejaki Siemian z rodu Nagodziców, herbu Jelita, uznawany za protoplastę rodu Pacanowskich.
HISTORIA
   Pierwotny drewniany kościół w Zgórsku, został wzniesiony około 1561 r
oku z fundacji Mikołaja Mieleckiego, hetmana  wielkiego koronnego jako wotum za łaskę nawrócenia z kalwinizmu. On też w 1582 uposażył parafię w Zgórsku, która została erygowana w 1583 przez oficjała krakowskiego Stanisława Manieckiego. Obecny kościół, również drewniany zbudowany został w 1781 z fundacji Ossolińskich. W końcu XIX wieku
dobudowano nową zakrystię, a w 1908 wzniesiono przy nawie przeszkloną przybudówkę na ołtarz, w miejsce rozebranej w 1803 murowanej kaplicy MB Różańcowej, wzniesionej jeszcze w XVII przy poprzednim kościele.
ARCHITEKTURA
   Polichromia figuralna i ornamentalna w tradycji późnobarokowej, malowana w 1873 przez Puszyńskiego, 
odnawiana w 1951 i w latach 1952-53, przedstawiająca sceny Narodzenia, Ukrzyżowania i Zmartwychwstania Chrystusa.
WYPOSAŻENIE WNĘTRZA
 - jest przeważnie rokokowe z czasu budowy kościoła. Ołtarz główny rokokowy z 4. ćw. XVIII, z nowym obrazem św. Mikołaja oraz bramkami po bokach i rzeźbami dwóch Ojców Kościoła. Dwa ołtarze boczne, także rokokowe, z obrazami barokowymi śś. Antoniego i Jana Nepomucena w zwieńczeniach oraz nowymi rzeźbami Matki Boskiej z Lourdes po lewej i Najświętszym Sercem Pana Jezusa po prawej. Ołtarz w kaplicy zewnętrznej rokokowy obrazem Matki Boskiej Różańcowej z końca XVIII oraz rzeźbami aniołów. Chrzcielnica marmurowa, późnobarokowa z końca XVIII. Ambona, prospekt organowy, konfesjonały, ławy rokokowe. Trzy krucyfiksy: 1. w tęczy, barokowy z 2. poł. XVII; 2-3. rokokowe. Organy
14-głosowe z przed 1846, kilka razy odnawiane.
   D
zwonnica wolnostojąca, zbudowana w 2. poł. XIX, powiększona w 1904. Murowana z trzema
arkadami na zawieszenie dzwonów, które odlane zostały w 1959.
   W sąsiedztwie kościoła stoi późnobarokowa, kamienna
figura św. Jana Nepomucena
, wzniesiona w 1715.



Jamy
Położenie
- wieś w gminie Wadowice Górne, 16 km na zachód od Mielca.

   Kościół pod wezwaniem świętego Augustyna Biskupa z 1692 roku. Zbudowany w Wadowicach Górnych. Przeniesiony w 1916 w obecne miejsce. Uszkodzony w 1945 i wyremontowany w 1948. Kolejne remonty przeprowadzono w latach 1975 - 81 i 2010.
Budowa i wyposażenie
    Drewniany, jednonawowy konstrukcji zrębowej, nieorientowany. Mniejsze prezbitwrium od nawy, zamknięte trójbocznie z boczną zakrystią. Kruchty od frontu i z boku nawy. Z drugiego boku nawy kaplica, zamknięta trójbocznie o niskiej kalenicy. Dach dwu kalenicowy, kryty blachą z sześcioboczną wieżyczką na sygnaturkę. Zwieńczony barokowym hełmem blaszanym z latarnią. Wnętrze wyłożone boazerią. Pozorne sklepnienie kolebkowe w nawie i prezbiterium. W kaplicy strop płaski z fasetą. Chór muzyczny wsparty na dwóch słupach z prospektem organowym i parapetem wybrzuszonym w części środkowej. Ołtarz główny i dwa boczne późnobarokowe z XVIII wieku. Ołtarz w kaplicy neoromański. Ambona z XIX chrzcielnica z 1960, autorstwa Józefa Tomczyka. Dzwonnica murowana typu parawanowego. Dzwon z 1670. Ogrodzenie murowane.



Łęki Górne,
- w gminie Pilzno

  
Wzniesiony w IV ćw. wieku XV (zapewne w 1484 roku) drewniany kościół przebudowany został w XVII. W tym  czasie dobudowano m.in. murowaną zakrystię. W II poł. XVIII (lub w II poł. XIX) świątynię rozbudowano, dostawiając od zachodu wieżę. Gruntowny remont przeprowadzono w 1924 i 1932. W tym czasie usunięto m.in. portal z datą budowy kościoła - 1484. Po II wojnie światowej świątynię odnowiono w 1966. Wykonano też wówczas nową polichromię wnętrza.
   Orientowany kościół w otoczeniu starodrzewu usytuowany jest w środkowej części wsi, po południowej stronie drogi lokalnej z Szynwałdu do Pilzna. Plac kościelny otoczony murowano-drewnianym ogrodzeniem.
   Budowla konstrukcji zrębowej, na kamiennym podmurowaniu, z wieżą konstrukcji słupowej. Zakrystia murowana z cegły i kamienia, otynkowana. Ściany kościoła oszalowane deskami w układzie pionowym i wzmocnione lisicami. Prezbiterium wzniesione na rzucie prostokąta zamkniętego od wschodu trójbocznie. Przylega do niego od północy murowana zakrystia na rzucie prostokąta, poprzedzona od zachodu przedsionkiem. Nawa, szersza od prezbiterium, zbudowana na rzucie prostokąta. Do nawy przylegają: od zachodu wieża na rzucie zbliżonym do kwadratu poprzedzona kruchtą, od południa - kruchta.
    Prezbiterium i nawa o równej wysokości ścian nakryte są wysokim dwuspadowym, jedno kalenicowym dachem, od wschodu opadającym trzema połaciami. Północna połać dachu nad prezbiterium przedłużona nad zakrystię. Pokrycie dachów stanowi blacha. W kalenicy dachu nawy wieżyczka na sygnaturkę. Wieża o ścianach pochyłych, z izbicą, nakryta jest hełmem baniastym z latarnią pobitym blachą. Zachowały się dwa ostrołukowe profilowane portale gotyckie z końca XV.
   We wnętrzu strop płaski, w nawie z zaskrzynieniami, wsparty na profilowanych słupach. Zakrystia o dwóch pomieszczeniach nakrytych sklepieniem kolebkowym i krzyżowym. Nad zakrystią skarbczyk.
   Wnętrze dekorowane współczesną polichromią figuralną i ornamentalną wykonaną przez Irenę Wojnicką, Helenę Majewską oraz Bolesława Duszę w 1966. Zasadnicze elementy wyposażenia to: trzy ołtarze rokokowe z II poł. XVIII, bogato zdobiona barokowa ambona z XVII, późnorenesansowa drewniana chrzcielnica z pocz. XVII, manierystyczne ławy z XVII. W jednym z ołtarzy znajduje się gotycki obraz Zaśnięcia NMP z IV ćw. wieku XV, namalowany przez Lazarusa Gertnera z Ulm. Na wieży zawieszony dzwon z roku 1544.



Pogórska Wola
Parafia św. Józefa Oblubieńca - gmina Skrzyszów, województwo Małopolskie

   Kościół został zbudowany w 1778 roku, z fundacji Mikołaja i  Józefa Siedleckich, ówczesnych właścicieli wsi. Od momentu utworzenia parafii w 1925 pełni funkcję kościoła parafialnego. W 1932 został przesunięty na obecne miejsce oraz powiększony przez przedłużenie nawy i wzniesienie wieży. W 1957 płaski strop zastąpiony został sklepieniem kolebkowym. Kościół drewniany, konstrukcji zrębowej, szalowany. Jednonawowy z prezbiterium zamkniętym wielobocznie, przy którym od północy znajduje się zakrystia. Od zachodu znajduje się wieża dobudowana po przeniesieniu kościoła w 1932, a od południa i północy znajdują się dwie kruchty, również dobudowane w tym samym okresie. Wnętrze podzielone jest słupami drewnianymi, nakryte sklepieniem beczkowym. Ściany na zewnątrz oszalowane. Wieża konstrukcji słupowej z nadwieszoną izbicą, nakryta hełmem o barokowej formie. Dachy dwuspadowe, kryte blachą, z wieżyczką na sygnaturę. Polichromia zastała wykonana w latach 1959-60 przez Annę i Zofię Pawłowskie.
   Ołtarz główny pochodzi z XVIII wieku, późnobarokowy,  dwukondygnacjowy. W polu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Królowej Wszechświata ze śpiącym na ziemskim globie Dzieciątkiem Jezus oraz herbem Prus i literami INPZ, malowany w XVII; na zasuwie obraz św. Józefa z Dzieciątkiem z XVIII. Powyżej obraz św. Mikołaja z połowy XIX. Przy bocznym ołtarzu od strony południowej znajduje się chrzcielnica późnobarokowa z drugiej połowy XVIII. Organy 10-głosowe wykonane pod koniec XIX przez Adolfa Homana z Warszawy, sprowadzone około 1959 z Piaseczna. Na miejscu poprzedniej lokalizacji kościoła zachowała się murowana dzwonnica.



... photo...

Daliowa - fot. Zakapior

Odwiedzaj...


==================
Śladami historii...
zwiedzaj;
Podkarpacki szlak architektury drewnianej,
==================


==================
Zapraszamy

==================
Śladami historii...
odwiedzaj skanseny
w;
Kalwarii Pacławskiej,
Kolbuszowej,
Markowej,

Przeworsku,
Pruchniku,
Mrzygłodzie,

Jaśliskach,
Sanoku,
Zyndranowej.
==================




Markowa
skansen



Przeworsk




Mrzygłód


Jaśliska








Zyndranowa
skansen
-
Muzeum Kultury Łemkowskiej