Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...
MAŁOPOLSKI Szlak Architektury Drewnianej


Zakopane

Artykuły
Okolice Rabki w drewnie...
Opublikowano 15.11.2018

* Kościół parafialny św. Wojciecha w Krzeczowie,
-
posiadający cechy późnogotyckie, pochodzi z przełomu XVII i XVIII wieku. W 1760 roku przeniesiono go na obecne miejsce z Łętowni, dostawiając wówczas wieżę. Kościół zbudowany jest w konstrukcji zrębowej, posiada ściany oszalowane pionowo z listwowaniem oraz dachy pokryte gontem. Wnętrze świątyni zdobi polichromia figuralno-ornamentalna z XVIII. Na ołtarzu głównym z XVII znajduje się późnogotycki obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, zwanej Krzeczowską, pochodzący z XVI. W świątyni warto obejrzeć barokową ambonę, chrzcielnicę z XVIII oraz dwa skrzydła tryptyku późnogotyckiego z XVI.



Photo; bmw58, Zakapior
Bohdan Zhukiewicz

- Muzeum Biograficzne Władysława Orkana "Orkanówka" w Porębie Wielkiej,
* Kościół pomocniczy św. Antoniego w Sieniawie - 1740,
* Kościół Świętego Krzyża "na Obidowej" w Rdzawce
- 1757,

* Chabówka kościół pw. Świętego Krzyża na Piątkowej Górze...

Więcej...



Świątynie w Małopolsce pod patronatem UNESCO
Opublikowano 15.10.2018


Obiekty zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO.

* Dębno Podhalańskie
    Kościół parafialny św. Michała Archanioła
, zbudowany został w 1490 roku, wieżę wzniesiono w 1601. Jego powstanie wiąże się z działalnością cystersów w Ludźmierzu, ale wiarygodna wzmianka pochodzi dopiero z 1335. Ściany kościoła od wewnątrz zdobią unikatowe malowidła - polichromia z XV-XVI wiek, zawierająca motywy geometryczne i roślinne w układzie pasmowym. Wewnątrz kościoła zobaczyć można m.in. późnogotycki tryptyk w ołtarzu głównym z pocz. XVI, zabytkowy krzyż z 1380, unikatowe cymbałki z XV oraz tabernakulum z pocz. XIV.
Bohdan Zhukiewicz
- Będąc w Dębnie należy koniecznie udać się na spływ przełomem Dunajca. Trasa spływu wiedzie z miejscowości Sromowce do Krościenka lub Szczawnicy.

* Lipnica Murowana - XV,
- zabudowa Lipnicy Murowanej,
* Powroźnik
- 1600,
* Kwiatoń
- XVII,
* Brunary Wyżne
- 1797,
* Owczary - 1653,
* Sękowa
 - 1520,
* Binarowa - 1500...


Więcej...



Swiątynie Tarnowa...
Opublikowano 15.09.2018



* Kościół pod wezwaniem Matki Bożej Szkaplerznej zwany "Na Burku",

- Najświętszej Panny Marii (wezwanie kościółka: Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej; wezwanie parafii: Matki Bożej Szkaplerznej) wzniesiono przed 1458 rokiem, nad potokiem Wątok. Jest jednym z najstarszych drewnianych kościołów w Małopolsce. Słupowa wieża z izbicą, nakryta baniastym hełmem z latarnią, dobudowana została w 1910. We wnętrzu, płaskie stropy z zaskrzypieniami (w nawie) pokrywa polichromia z lat 30. XX wieku, dzieło Tadeusza Terleckiego. Na północnej ścianie prezbiterium dostrzec można resztki późnorenesansowej polichromii ornamentalnej z XVI-XVII. Rokokowy ołtarz główny pochodzi z XVIII, w jego polu środkowym widnieje słynący łaskami obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVI.
więcej o Tarnowie;
http://pl.pogranicze.eu/index.php?categoryid=73

* Kościół pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej "Na Terlikówce",
-
z lat 1563-89. Zbudowany jest w tradycji gotyckiego budownictwa drewnianego, z barokową wieżą dobudowaną w 1837 roku. Malowniczości dodaje jej gontowe pokrycie ścian i dwu kalenicowego dachu. Płaskie stropy wewnątrz pokrywa polichromia z XX wieku. We wczesnobarokowym ołtarzu głównym z XVII znajduje się cenny obraz z rzadkim przedstawieniem Trójcy Świętej w typie Pietas Domini. Ołtarze boczne pochodzą z końca XVI i zawierają renesansowe obrazy z końca XVI: Koronację Najświętszej Panny Marii i Ukrzyżowanie z klęczącymi postaciami fundatorów obrazu u stóp krzyża.
Bohdan Zhukiewicz


Więcej...



Okolice Tarnowa...
Opublikowano 15.08.2018

Wierzchosławice - muzeum „Dom Wincentego Witosa",
 -
składa się z domu rodzinnego "Wójta z Wierzchosławic" oraz gospodarstwa wybudowanego przez niego samego. Drewniany, zrębowy dom rodzinny, to jest "stary dom”, nakryty jest słomianą strzechą. "Nową zagrodę” wybudował Witos na ziemi, którą wniosła mu w posagu żona. Gospodarstwo zwane przez mieszkańców wsi Witosówką składa się z budynku mieszkalnego, stajni, w której mieści się stała ekspozycja historyczna i biuro muzeum, dwóch stodół (w jednej z nich ekspozycja sztandarów partii i organizacji chłopskich) oraz piwniczki. Budynki ustawione w czworobok wokół podwórza gospodarczego są drewniane.
Zakapior



- Będąc w Wierzchosławicach warto wybrać się do Wojnicza, gdzie znajduje się drewniany kościół z XVII oraz XIX-wieczny pałac.

- Dwór w Dołędze,
- Muzeum Parafialne im. Jana Wnęka w Odporyszowie,
* Dąbrowa Tarnowska - 1771,
* Wojnicz - XVI,
* Zawada - XV,
* Skrzyszów - 1517...

Więcej...



Dawne województwo Tarnowskie...
Opublikowano 10.08.2018

- Spichlerz podworski w Ryglicach
- Zabudowa w Uściu Solnym
- Zabudowa drewniana pochodzi z XVIII-XIX wieku i przypomina, jak niegdyś wyglądał Zakliczyn
- Zabudowa w Zalipiu
Więcej...



Okolice Wiśnicza...
Opublikowano 15.06.2018



   Dwór Koryznówka
w Nowym Wiśniczu wzniesiono w latach 50. XIX w. Jest to niewielki, zrębowy, dwutraktowy budynek z gankiem, pokryty czterospadowym dachem. Dom został wzniesiony dla Leonarda Serafińskiego, który traktował go jako miejsce letniego wypoczynku. Dworek wraz z wyposażeniem zachował pierwotny wygląd, od 1981 r. w jego wnętrzu mieści się muzeum biograficzne poświęcone Janowi Matejce. Obok mebli i sprzętów z XVIII-XIX w. w skład ekspozycji wchodzą obrazy, rysunki (np. portrety rodziny Giebułtowskich i karykatury mieszkańców dworku) oraz przedmioty związane z Janem Matejką, m.in. fortepian, na którym grywał mistrz.

* Iwkowa - XV,
 * Tymowa - 1764,
* Jurków - XVIII,
* Rajbrot - XVI,
- Rajbrot spichlerz,
* Gosprzydowa - 1694 lub 1697,
* Sobolów - XVI,
- Zabudowa w Biesiadkach...

Więcej...



Brzesko, Bochnia i okolice...
Opublikowano 15.05.2018

   "Teatr Letni" w Brzesku powstał w 1902 roku. Obecna restauracja „Pawilon” przy ul. Wesołej to w rzeczywistości dawna świątynia Melpomeny”,” muzy teatru”,” należąca do zespołu urbanistyczno - architektonicznego okocimskiego browaru. Powstała z fundacji Jana II Goetza. Teatr o cechach stylu zakopiańskiego wybudowany został przez architekta Eugeniusza Wesołowskiego”,” który amatorsko zajmował się również aktorstwem. Wzniesiony został w konstrukcji ryglowej (rygle i słupy drewniane) z ceglanym wypełnieniem. Niektóre okna i drzwi są ujęte w wycinane w ozdobne wzory obramienia.



- Brzesko słynie z Browaru Okocim, założonego przez Jana Ewangelistę Goetza w 1845 r. Wśród zabytków, wartych obejrzenia znajduje się neobarokowy kompleks pałacowo-parkowy Goetzów z XIX w., kościół św. Jakuba z XIV w. oraz zabytkowe cmentarze: z czasów I wojny światowej (nr 275 i 276), a także cmentarz żydowski. W 1904 r. Brzesko nawiedził pożar, który zniszczył znaczną część zabudowy miasta.


- Dzwonnica w Bochni,
*
Kościół św. św. Piotra i Pawła, św. Stanisława Biskupa w Brzeźnicy k. Bochni - 1632,
- Układ urbanistyczny w Szczepanowie,
- Zespół zabudowy drewnianej w Mokrzyskach,
* Kościół św. Joachima w Krzyżanowicach - 1746,
* Kościół św. Andrzeja Boboli w Gawłowie - 1806...

Więcej...



... ośrodki kamieniarstwa...
Opublikowano 15.12.2017

Małopolska To Go
Pomogli opracować Karolina Pachla-Wojciechowska,
Bohdan Zhukiewicz
fot. Małopolska To Go, Bohdan Zhukiewicz

Bartne - słynęło z kamieniarzy;



* Cerkiew parafialna prawosławna 1928–29,
- św. św. Kosmy i Damiana zbudowano w latach 1928–29 wzorując się na starszej cerkwi z pobliskiej Krzywej. Jest to budowla o  konstrukcji zrębowej, oszalowana, pokryta blachą. W świątyni znajduje się zabytkowy 200 letni ikonostas z rozebranej cerkwi z terenu Lubelszczyzny przewieziony do Poczajowa, następnie w 1929 do Bartnego. Obecnie prowadzone są rozmowy na temat sprowadzenia oryginałów ikon (głównych - namiestnych), które wywieziono do wsi Zimna Woda tuż po wojnie. Charakterystyczne dla cerkwi są wykuwane kamienie fundamentów i skosów. Na każdym jej boku w fundamencie znajduje się wykuty krzyż.



* Cerkiew parafialna greckokatolicka 1842,



   Wieś Bartne
posiada zabudowę łemkowską. Klasyczne domy łemkowskie to tzw. chyże, które pod jednym dachem kryły całe gospodarstwo. Budynek przedzielony był boiskiem; po jednej jego stronie znajdowała się izba i komora, po drugiej stajnia, obora lub owczarnia. Poddasze wykorzystywane było najczęściej jako miejsce składowania siana lub zboża.

   Będąc w Bartnem warto zobaczyć spichlerz kamienny z 1. połowy XIX wieku ze zbiorami kamieniarki. Znajduje się tu także cmentarz ofiar cholery z 1873 roku oraz cmentarz z I wojny światowej. W Bartnem zobaczyć można tradycyjne łemkowskie domy zwane chyżami.

- Bartne nazywane jest wsią kamieniarską, gdyż jego mieszkańcy specjalizowali się w tym fachu. Z kamienia wyrabiano zarówno krzyże nagrobne i kapliczki przydrożne, jak też sprzęty gospodarskie. Ciekawostką jest, że na 32 mieszkańców wsi przypada 28 zabytków drewnianych.

   Charakterystycznym elementem krajobrazu Beskidu Niskiego są łemkowskie drewniane cerkwie.
   W 1928 blisko siedemdziesiąt procent mieszkańców Bartnego przeszło na prawosławie i rozpoczęło starania o powstanie prawosławnej parafii oraz budowę drugiej cerkwi - jej patronami zostali również święci Kosma i Damian.

Bodaki



* Cerkiew parafialna greckokatolicka 1902,
- Bodaki wzmiankowane były po raz pierwszy w 1581 jako wieś królewska starostwa bieckiego o nazwie Przegonina, wywodząca się od polskiego herbu. Bodaki, podobnie jak sąsiednie Bartne stanowiły ważny ośrodek kamieniarstwa.

* Cerkiew filialna prawosławna 1932 lub 1934,


Więcej...



Binarowa i okolice...
Opublikowano 15.11.2017


* Binarowa - 1500
Województwo małopolskie, powiat Gorlice, gmina Biecz.

    Kościół parafialny św. Michała Archanioła, datowany jest na około rok 1500, jednonawowy, konstrukcji zrębowej z drewna jodłowego, z wieżą od zachodu z 1596 wzbogaconej o sygnaturkę, konstrukcji słupowo-ramowej (najstarsza znana drewniana wieża przykościelna).
    Kościół jest jednym z najcenniejszych zabytków Pogórza Ciężkowickiego. Wnętrze jest galerią sztuki zdobniczej: na ścianach barokowe cykle biblijne, zaś w kaplicy unikalna polichromia z 1655. Najcenniejszymi elementami wyposażenia kościoła są gotyckie rzeźby z końca XIV: Matki Boskiej z Dzieciątkiem, a także płaskorzeźby św. św. Małgorzaty, Doroty, Katarzyny i Barbary, znajdujące się w ołtarzach bocznych.
  
Pierwszy kościół drewniany został zbudowany około 1400 roku (wspomina o nim Jan Długosz). Spłonął pod koniec wieku XV.
    Na stropach znajdują się w nim wyjątkowo cenne malowidła z XVI - XVII oraz gotyckie rzeźby z XIV między innymi pozostałość ołtarza Czterech Świętych Dziewic. W latach 1641-1650 świątynię gruntownie przekształcono: powstała kaplica pod wezwaniem Aniołów Stróżów, przebudowano chór muzyczny, powiększono otwory okienne, wykonano nową polichromię.
   Wnętrze świątyni nakryte jest stropami płaskimi. W nawie, kaplicy i zakrystii znajdują się nadwieszone nad tymi pomieszczeniami chóry muzyczne. W skład wyposażenia kościoła wchodzą: płaskorzeźby świętych w ołtarzach bocznych,
 ołtarz główny, wzorowany na ołtarzu głównym z kościoła parafialnego w Bieczu z figurą Matki Boskiej z Dzieciątkiem z około 1430, kamienna chrzcielnica z 1522, gotycki dzwon z XV wieku wiszący na neogotyckiej dzwonnicy z 1901, gotyckie rzeźby (pozostałość ołtarza Czterech Świętych Dziewic), ozdobne okucia drzwi prowadzących z kruchty do nawy, bogato rzeźbione ławki, konfesjonały pokryte malowidłami, tron celebransa, ambona.
   Pod względem wartości historyczno-artystycznej kościół w Binarowej należy do najcenniejszych i najlepiej wyposażonych budowli tego typu zachowanych w Europie środkowej.

   Będąc w Binarowej, należy koniecznie zwiedzić pobliski Biecz nazywany często "Małym Krakowem" z monumentalnym gotyckim kościołem, ratuszem z renesansową wieżą, pozostałościami murów miejskich z XIV-XVI i Muzeum Marcina Kromera.
Bohdan Zhukiewicz

Obiekt jest wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO.

* Czermna kościół św. Marcina - 1520
* Libusza - niestety ten piękny kościółek spłonął doszczętnie
* Rożnowice św. Andrzeja - 1756-64
* Rzepnik Biskupi św. Jana Chrzciciela - XVI

Więcej...



Beskid Niski - dolina Sękówki...
Opublikowano 15.10.2017



* Sękowa
- 1520
Województwo małopolskie powiat Gorlice
    Położona w Beskidzie Niskim, u podnóża Magury Małastowskiej wieś Sękowa została lokowana przez króla Kazimierza Wielkiego w 1346 roku, który uposażył również tutejszą parafię. Zachowany do dzisiaj, drewniany kościół zbudowano około 1520, a w XVIII wieku wzniesiono niską wieżę i soboty (zrekonstruowane w XX). 
   Późnogotycki kościół pod wezwaniem świętych Filipa i Jakuba Apostołów został zbudowany w oparciu na tradycyjnych zasadach stosowanych w drewnianych świątyniach Małopolski na początku XVI. Wzniesiono go z modrzewiowych bali w  konstrukcji zrębowej. Jego plan jest tradycyjny: jedna nawa z węższym, zamkniętym trójbocznie prezbiterium, z zakrystią po stronie północnej. Od zachodu do świątyni przylega otwarta w przyziemiu wieża, nakryta kopulastym hełmem z wysoką, ośmioboczną latarnią. Ściany kościoła powyżej sobót oraz wysoki, dwuspadowy dach pokryte są gontem. Kościół obiegają dokoła soboty, wsparte na słupach z zastrzałami i nakryte wysokim, sięgającym gzymsu korpusu zadaszeniem. Dach sobót, również pokryty gontem, jest obniżony w miejscach okien.
    We wnętrzu świątyni znajduje się późnorenesansowy ołtarz główny z początku XVII wieku. W jego części środkowej mieści się obraz przedstawiający świętych: Mikołaja, Benedykta i Antoniego, po obu stronach, którego ustawione są w niszach posągi św. Piotra i św. Andrzeja. Na predelli ołtarza znajduje się płaskorzeźba ze sceną Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny, a w  zwieńczeniu - wizerunki, św. Filipa i św. Jakuba. Widoczne na ścianach fragmenty neogotyckiej polichromii pochodzą z 1888. Warto zwrócić uwagę na późnogotycki portal wejściowy, zamknięty łukiem zwielokrotnionym i dekorowany ornamentem. 
   Kościół utracił funkcję świątyni parafialnej w 1885. W czasie działań wojennych, na przełomie 1914 i 1915 został w dużym stopniu zniszczony: drewniane elementy ścian, wieży, sobót i dachu żołnierze wykorzystali do budowy okopów. Również wnętrze z XVI- i XVII-wiecznym wyposażeniem uległo dewastacji. Odbudowę kościoła prowadzono etapami przez cały wiek XX. Ostatni, kompleksowy remont kościoła rozpoczęty w 1983 trwał kilka lat i objął architekturę budowli, jej wyposażenie i otoczenie.
Prace konserwatorskie wyróżniono w 1994 medalem Europa Nostra, a kościół uznano za wyjątkowy, wpisując go na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.
Opracowali Barbara Sanocka, Zakapior

fot. (Jan, bo, Zakapior)

Konieczna -1903
 Zdynia - 1786
Wołowiec
- XVIII
* Krzywa - 1924
* Gładyszów
- 1938
* Gładyszów
- 1857
* Przysłup - 1756
* Nowica - 1842
Pętna - 1700
* Ropica Górna
- 1813
* Męcina Wielka - 1807


* Owczary
Województwo małopolskie, powiat Gorlice, gmina Sękowa
    Cerkiew Opieki Matki Bożej - greckokatolicka, obecnie współużytkowana przez parafie rzymskokatolicką i greckokatolicką. Jedna z najstarszych łemkowskich cerkwi.
   Świątynia w Owczarach została wzniesiona w roku 1653. Była to druga taka budowla na tym miejscu - pierwsza uległa zniszczeniu pod wpływem grząskiego gruntu. W 1701 dokonano całkowitej przebudowy prezbiterium, w 1783 dobudowano wieżę (prace wykonali majstrowie Dimitr Dekowekin i Teodor Rusinka), zaś w 1870 poszerzono przedsionek, by osiągnął równą szerokość z nawą. W 1938 wykonano we wnętrzu polichromię. Po akcji "Wisła" cerkiew przejęła parafia rzymskokatolicka, adaptując ją na kościół, lecz zachowując wezwanie, jakie nosiła. Po powrocie części wysiedlonych do wsi po roku 1956 w budynku okazjonalnie były odprawiane również nabożeństwa greckokatolickie. W latach 1983-1985 dokonano gruntownego remontu całości, w tym przywrócono pokrycie dachu gontem.
    Cerkiew reprezentuje typ łemkowski, jest trójdzielna, z wieżą o konstrukcji słupowo-ramowej ponad przedsionkiem. Prezbiterium i nawa po przebudowach, są równej szerokości. Kryte gontem dachy nad trzema częściami świątyni wieńczą  hełmy z pseudo latarniami i krzyżami. Pierwotnie prostokątne okna znajdowały się jedynie w południowej ścianie cerkwi, gdyż część północną utożsamiano z siłami diabelskimi. Ze względu na konieczność ochrony przed wilgocią cerkiew wzniesiono na fundamencie z wykarczowanych pni drzewnych.
   We wnętrzu znajduje się osiemnastowieczny ikonostas malowany na niebiesko, czerwono i złoto, dekorowany ażurowymi kolumnami z motywem liści winorośli. Ikony w ikonostasie wykonał artysta Jan Medycki, tworzący wizerunki świętych zarówno dla cerkwi, jak i dla kościołów, stąd znajdujące się w cerkwi w Owczarach ikony pozostają pod wyraźnym wpływem barokowej sztuki zachodniej, poza wizerunkami Matki Bożej i Chrystusa. Kilka wizerunków napisał natomiast anonimowy malarz wiejski. Poza ikonostasem cerkiew posiada również boczne ołtarze św. Mikołaja, Matki Bożej oraz Chrystusa. Ikona w tym ostatnim pochodzi z 1664 i pierwotnie znajdowała się w starszym ikonostasie w tej samej świątyni.


Obiekt wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO.

Więcej...



Następne »
... photo...
Odwiedzaj...

Wiesiek Gargała



==================
Śladami historii...

zwiedzaj;
Małopolski szlak architektury drewnianej.



Szymbark
Skansen Wsi Pogórzańskiej






Nowy Sącz
Sądecki Park Etnograficzny



Stary Sącz




Osada Czorsztyn
dawniej t
urystyczna Kluszkowce