Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...
MAΜPOLSKI Szlak Architektury Drewnianej


Zakopane

Artyku造
Ma這polska...
Opublikowano 25.01.2014



Zabudowa miasteczka Lanckorona
- jest po這穎na w malowniczym, podbeskidzkim krajobrazie, nieopodal Kalwarii Zebrzydowskiej. Zabudowania miasteczka zajmuj po逝dniowy stok Góry Zamkowej, zwanej równie Lanckoro雟k. Ju w XIII wieku na tej górze istnia豉 stra積ica, póniej za zamek wzniesiony przez Kazimierza Wielkiego. Tak瞠 ten król dokona w 1366 roku lokacji miasta na prawie magdeburskim. W 1410 starostwo w Lanckoronie obj像 Zbigniew z Brzezia, a jego potomkowie zarz鉅zali nim do XVI, u篡waj鉍 nazwiska Lanckoro雟cy.
   Póniej dobrami lanckoro雟kimi w豉dali mi璠zy innymi Wolscy, Zebrzydowscy, Czartoryscy, Myszkowscy i Wielopolscy.

   Miasto dobrze prosperuj鉍e dzi瘯i handlowi i rzemiole  znacznie podupad這 po najedzie Szwedów, po瘸rach i innych nawiedzaj鉍ych je kl瘰kach w XVII i XVIII. W czasie konfederacji barskiej na zamku i w okolicach miasteczka walczy Maurycy Beniowski i Kazimierz Pu豉ski. Pod koniec XVIII na zamku znajdowa造 si koszary wojska austriackiego i wi瞛ienie. Opuszczony w po這wie XIX zamek popad w ruin. Miasto zniszczone po瘸rem w 1869, odrodzi這 si i odbudowa這. W okresie mi璠zywojennym, pomimo utraty praw miejskich (1934), Lanckorona rozwin窸a si jako miejscowo letniskowa - powsta這 wówczas wiele pensjonatów i willi.
   Najwa積iejszym miejscem Lanckorony jest rynek, po這穎ny  na znacznej pochy這ci. Ponad jego górn, pó軟ocn pierzej wznosi si murowany koció parafialny pod wezwaniem Narodzenia w. Jana Chrzciciela, ufundowany przez Kazimierza Wielkiego. Powy瞠j kocio豉, wród drzew ukryte s ruiny zamku. W pó軟ocnej pierzei znajduje si dawna siedziba magistratu, parterowy, murowany dom z XIX. Z górnej czci ocienionego drzewami rynku rozci鉚aj si wspania貫 widoki na Babi Gór i okolice Lanckorony. W ni瞠j po這穎nej, po逝dniowej pierzei, w naro積ym domu mieci si Izba Muzealna. Jest to jeden z nielicznych drewnianych domów krytych gontem, który ocala z po瘸ru w 1869 r.
   Drewniane domy doko豉 lanckoro雟kiego rynku zachowa造 tradycyjny, unikalny ju, charakter. S posadowione na kamiennych podmurówkach, cz瘰to kryj鉍ych sklepione piwnice, zwrócone szczytami w stron rynku, cz瘰to oddzielone od siebie miedzuchami (w零kie przejcie pomi璠zy domami), zachowa造 w wielu miejscach malownicze podcienia. Szerokie bramy, przez które niegdy wje盥瘸造 wozy, kryj za sob cz瘰to rozleg貫 i pi瘯ne ogrody.
B. Sanocka



   Spichlerz folwarczny w Bobrku zbudowano w 1779 r. w czasie, gdy wie nale瘸豉 do rodziny Wielopolskich. Obiekt wzniesiony w konstrukcji zr瑿owej jest wzorowany na l零kich spichlerzach folwarcznych. Budynek o rzucie wyd逝穎nego prostok靖a, szerokofrontowy, dwutraktowy, posiada dwie kondygnacje, nakryty jest wysokim dachem czterospadowym. Na wysokoci parteru spichlerz obiega szeroki daszek okapowy. Do wn皻rza prowadz odrzwia zdobione tzw. psami, wypustami w kszta販ie kolistych wa趾ów oraz rozetami karpackimi. Warty uwagi jest fakt, 瞠 drewniany spichlerz nadal pe軟i swoj pierwotn funkcj.
- W Bobrku znajduje si most drogowy na Wile.



   Skansen drewnianego budownictwa ludowego
w Dobczycach powsta u podnó瘸 zamku w latach 1968-74. Sk豉daj si na niego zabudowania wiejskie z okolic Dobczyc i Mylenic. Do najciekawszych budowli nale蕨: karczma „Na Zbóju” z 1830 r. przeniesiona z Krzyszkowic k/Mylenic; spichlerz zbo穎wy z 1863 r. z imitacj murowanego paleniska kowalskiego oraz ekspozycj narz璠zi i wyrobów kowalskich; wozownia z 1868 r. odbudowana wspó販zenie oraz serownik (nast瘼nie przekszta販ony w kurnik) z 1890 r. przeniesiony z maj靖ku Gaik w Brzezowej. Obecnie mieci si w nim wystawa sprz皻ów gospodarskich i rolniczych.



- Po drugiej stronie Jeziora Dobczyckiego, w Brzezowej, zbudowana jest wie瘸 obserwacyjna.

 
   Klasycystyczny dwór
w Glanowie zosta zbudowany w 1786 r. Jest to murowany budynek parterowy o pobielonych cianach”,” wejcie poprzedza kolumnowy portyk”,” zwie鎍zony trójk靖nym szczytem i ryzalitem. Obiekt nakryty jest gontowym dachem 豉manym polskim oraz posiada dwutraktowy uk豉d wn皻rza. Dwór otacza XIX-wieczny park krajobrazowy o powierzchni blisko 0”,”5 ha”,” o kompozycji z ok. 1930 r. W pobli簑 dworu usytuowane s XIX - wieczne zabudowania dworskie: drewniana wozownia o konstrukcji s逝powej”,” dwie drewniano-murowane stodo造”,” kamienny spichlerz i budynek mieszkalno-gospodarczy.



- Glanów po這穎ny jest na Wy篡nie Krakowskiej, rozci鉚aj鉍ej si mi璠zy Krakowem, a Cz瘰tochow. Pierwsze wiadomoci o wsi pochodz z 1295 r. kiedy rycerz Miko豉j, odda j Paw這wi, mieszczaninowi ze Ska造, w celu lokacji na prawie redzkim. W XVI wieku wie wesz豉 w sk豉d dóbr klasztoru Norbertanek z pobliskich Imbramowic.
- W Glanowie 15 VIII 1863 r. mia豉 miejsce bitwa mi璠zy oddzia貫m powsta鎍zym, a wojskiem carskim. Baz powsta鎍ów, pod wodz gen. Aleksandra Krukowieckiego stanowi dwór glanowski. Mimo przewagi wojsk rosyjskich, uda這 si powsta鎍om odeprze atak wroga. Podczas obony zgin雍 dzier瘸wca Dzier瘸wca Glanowa - Leon Bo鎍za Rutkowski, który pochowany zosta w Imbramowicach.
- Od strony po逝dniowej wie otoczona jest najpi瘯niejsz czci Doliny D逝bni.
 
   Kaplica w. w. Ma貪orzaty i Judyty
na Salwatorze nale篡 do zespo逝 obiektów powi頊anych z klasztorem Norbertanek. Powsta豉 w latach 1689–90 z inicjatywy ówczesnej ksieni klasztoru Justyny Oraczewskiej. W 2. po. lat 80. XX w. odtworzono szalunek pionowy w miejsce gontowego pokrycia cian z lat 50. XX w. Barokowa kaplica zosta豉 zbudowana na planie omiok靖a. Natomiast omiopo豉ciow kopu喚 z latarni pokrywa gont. Wyposa瞠nie kaplicy stanowi: wczesnobarokowy o速arz gówny z 1. po. XVII w. Pochodz cy z s零iedniego kocio豉 Najwi皻szego Salwatora oraz o速arz boczny z kocio豉 w. Wojciecha.



- Salwator to malownicze osiedle willowe z pocz靖ku XX w. po這穎ne na zachód od centrum Krakowa na terenie dawnej wsi Zwierzyniec. Osiedle zajmuje szczytowe partie ko鎍owego wzniesienia Pasma S這wi鎍a - Sikornika, zwanego równie Wzgórzem w. Bronis豉wy. Od pocz靖ku swojego istnienia Salwator by ch皻nie zamieszkiwany przez wybitne osobistoci wiata nauki i kultury (min. Jacka Malczewskiego, Feliksa Konecznego).
- Przez Salwator wiedzie popularna trasa spacerowa, prowadz鉍a na Kopiec Kociuszki i dalej w kierunku Lasu Wolskiego oraz Bielan. Z Kopca Kociuszki, usypanego w latach 1820-1823, roztacza si przepi瘯na panorama Krakowa. Przy gównej ulicy Salwatora - w. Bronis豉wy znajduje si stara nekropolia - Cmentarz Salwatorski.
- Vis-a-vis drewnianej kaplicy znajduje roma雟ki koció w. Salwatora. Pocz靖ki wi靖yni si璕aj prawdopodobnie X wieku - powsta豉 ona na miejscu poga雟kiej gontyny. Pierwsza wzmianka o kociele pochodzi z Rocznika Kapitulnego Krakowskiego (XII w.). Jako jego fundatora Jan D逝gosz wymienia Piotra W這stowica.
- Warto równie odwiedzi znajduj鉍y si u stóp wzgórza Klasztor Norbertanek (zwanych tu Pannami Zwierzynieckimi), przy którym w Wielkanocny Poniedzia貫k odbywa si tradycyjny Emaus. Podczas Oktawy Bo瞠go Cia豉 wyrusza st鉅 pochód
Lajkonika.
 
   Zespó budownictwa drewnianego
na Woli Justowskiej powsta po II wojnie wiatowej i obecnie sk豉da si z dwóch obiektów: karczmy i spichlerza. Karczm zbudowano na prze這mie XVIII i XIX w. we wsi Pasieki ko這 Czernichowa na 砰wiecczynie, a przeniesiono na obecne miejsce w 1948 r. Jest to budynek przykryty gontowym dachem czterospadowym, z przodu znajduje si podcie wsparty na s逝pach. Spichlerz pochodzi z 1764 r. ze wsi Trzyci嘀 ko這 Wolbromia, na Woli Justowskiej stan像 w 1957 r. Jest to niedu篡 budynek, nakryty czterospadowym dachem o pokryciu gontowym.


 
   Pustelnia w. Benedykta
w Krzes豉wicach-Podkamieniu powsta豉 w 1886 r. Pustelni tworz kaplica, dom oraz kapliczka. Kaplica zosta豉 wzniesiona w konstrukcji szkieletowej, na rzucie prostok靖a, z trójbocznym zamkni璚iem od po逝dnia. Wyposa瞠nie kaplicy stanowi dwie stacje Drogi Krzy穎wej z 1886 r., o速arz z 1886 r. oraz szafka z woskow figur Matki Boskiej z Dzieci靖kiem z XIX w. Dom pustelnika - drewniany, parterowy, z blaszanym dachem dwuspadowym. Powy瞠j pustelni zbudowano w konstrukcji szkieletowej drewnian kapliczk. Niedu篡 obiekt na rzucie prostok靖a. We wn皻rzu umieszczono o速arzyk z oleodrukiem Matki Boskiej oraz drewniany krucyfiks.



- Nieopodal pustelni znajduje si interesuj鉍a formacja skalna, zwana potocznie „Diabelskim Kamieniem”. Z Krzes豉wic niedaleko jest do Szczyrzyca s造n鉍ego z opactwa cystersów, osadzonych tu w XIII w. Przy klasztorze, w XV w. spichlerzu dzia豉 filia Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie, prezentuj鉍a sztuk sakraln i militaria. W przesz這ci opactwo by這 w豉cicielem browaru, którego pozosta這ci mo積a ogl鉅a do dzi vis-a-vis zabudowa klasztornych.
- Gmina Raciechowice, w której po這穎ne s Krzes豉wice s造nie z sadownictwa o d逝giej tradycji - sady istnia造 tu od XIX w. Ze Szczyrzyca warto uda si zielonym szlakiem na Ciecie (829 m n.p.m.) - szczyt Beskidu Wyspowego.

   Dworek „Zacisze" w Miechowie wzniesiony zosta w 1784 r. Jest to parterowy dworek zbudowany w konstrukcji zr瑿owej na planie prostok靖a, dach 豉many polski z facjatami pokryto gontem. Wn皻rze w uk豉dzie dwutraktowym sk豉da si z czterech pomieszcze rozdzielonych przechodni sieni. Budynek jest bardzo dobrym przyk豉dem rezydencji mieszcza雟kiej, na której architektur sk豉daj si wszystkie elementy charakterystyczne dla staropolskich dworów, uwidocznione w proporcjonalnej bryle i oszcz璠nym detalu. Obecnie budynek administrowany jest przez Galeri „U Jaksy”.



   Zabudowa uzdrowiskowa
pochodzi z okresu, gdy Ojców by znan miejscowoci letniskow i uzdrowiskow. Przebywali tutaj m.in. Franciszek Karpi雟ki, Jan Ursyn Niemcewicz, Fryderyk Chopin czy Cyprian Kamil Norwid. W 1855 r. lekarz Lucjan Kowalski uruchomi pierwszy zak豉d wodoleczniczy pod nazw „Sybilla", nast瘼nie za kolejnego w豉ciciela wsi hr. Aleksandra Przedzieckiego powsta hotel „Pod υkietkiem", zajazd „Wesele w Ojcowie” i 豉zienki nad Pr鉅nikiem. W czasie powstania styczniowego sp這n窸o ca貫 uzdrowisko - odbudow zaj瘭i si kolejni w豉ciciele Jan Zawisza i hr. Ludwik Krasi雟ki.



   Dzwonnica przy kociele w. Miko豉ja w Skale zosta豉 odbudowana po po瘸rze kocio豉 ok. 1765 r. Budowl posadowion na kamiennej podmurówce, o konstrukcji s逝powo-ramowej,zbudowano na planie kwadratu. Ma pochy貫 ciany i podzielona jest na dwie kondygnacje. W cianach pi皻ra wyci皻e s prostok靖ne otwory, przez które wida bardzo ciekaw konstrukcj dachu. Dzwonnica zwie鎍zona jest he軛em dzwonowatym, 豉manym; znajduje si przy po逝dniowo - zachodnim skraju wi靖yni. Wewn靖rz zawieszone s dzwony odlane w 1767 r. przez Baltazara Roszkiewicza z Piotrkowa.




   Dzwonnica przy kociele w. Katarzyny w Tenczynku zbudowana zosta豉 przed 1748 r. Jest to budowla wolno stoj鉍a, o konstrukcji s逝powo-ramowej, trzykondygnacyjna, zbudowana na kamiennej podmurówce, wzniesiona na planie prostok靖a. Drug kondygnacj tworzy pozorna izbica, nad ni znajduje si w篹sze pi皻erko dzwonowe pokryte blaszanym dachem. Dzwonnica znajduje si po pó軟ocno-zachodniej stronie murowanego kocio豉 barokowego w. Katarzyny z lat 1728-42 (wewn靖rz wi靖yni zobaczy mo積a m.in. o速arze regencyjne z XVIII w.).



    Dwór Feillów w Woli Zr璚zyckiej
zosta zaprojektowany i zbudowany przez in. W豉dys豉wa Jenknera w 1932 roku, na fundamentach starego obiektu, który sp這n像 w po瘸rze. Projekt wn皻rza, którego pierwotny charakter do dzi si nie zachowa, by autorstwa prof. Marcina Bukowskiego. Od po. XIX wieku stary dwór, a póniej obecny, by siedzib rodziny Feill. Parterowy budynek dworu jest czciowo  podpiwniczony, posadowiony na kamiennych fundamentach. ciany zewn皻rzne i stropy zbudowano z bali drewnianych w konstrukcji zr瑿owej. Obiekt posiada dach 豉many, pokryty dachówkami. Wejcie prowadzi przez ganek po stopniach z piaskowca, a cztery kolumny znajduj鉍e si na froncie budynku nawi頊uj charakterem do stylu doryckiego. Obecnie w obiekcie znajduje si Muzeum powi璚one historii dworu upami皻niaj鉍e mieszka鎍ów z rodziny Feill, galeria sztuki Stefanii Feill oraz gociniec muzealny ze stylowo urz鉅zonymi pokojami "gocinnymi".



- W pobliskim Gdowie warto zwiedzi koció z rokokowym wyposa瞠niem. Na cmentarzu parafialnym znajduj si mogi造 uczestników powstania krakowskiego z 1846 r. oraz 穎軟ierzy z I i II wojny wiatowej.


   Muzeum Nadwila雟ki Park Etnograficzny w Wygie透owie znajduje si u podnó瘸 zamku Lipowiec. Pierwsze obiekty postawiono w 1969 r., skansen zwiedza mo積a by這 od 1973 r. Na obszarze 5 ha rozmieszczono 23 obiekty budownictwa drewnianego Krakowiaków Zachodnich, z terenów po這穎nych na zachód od Krakowa. Najwa積iejszymi obiektami s XVII wieczny koció z Ryczowa i XVIII wieczny dwór z Drogini, w których co roku odbywaj si koncerty muzyki kameralnej. Poród ekspozycji na uwag zas逝guj tak瞠 oryginalne sprz皻y codziennego u篡tku, warsztaty rzemielników ludowych oraz klasa szkolna.



- W po這穎nej kilka kilometrów od Wygie透owa Alwerni znajduje si zespó klasztorny oo. Bernardynów z XVIII w.

... photo...


Odwiedzaj...

Wiesiek Garga豉

ladami historii...

zwiedzaj;
Ma這polski szlak architektury drewnianej.
==================




==================
Szymbark
Skansen Wsi Pogórza雟kiej






Nowy S鉍z
S鉅ecki Park Etnograficzny



Stary S鉍z