Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...
MAŁOPOLSKI Szlak Architektury Drewnianej


Zakopane

Artykuły
Okolice Tarnowa...
Opublikowano 15.08.2018



Muzeum Wincentego Witosa
w Wierzchosławicach
powołane zostało staraniem działaczy ludowych i rodziny Wincentego Witosa w 1971 roku.

Początki działalności
   Idea zorganizowania Muzeum pamiątek po wielkim przywódcy ruchu ludowego w Polsce i trzykrotnym premierze II RP powstała znacznie wcześniej niż formalna uchwała powołująca Muzeum. Już bowiem w latach 60., spotykający się u Grobu Witosa działacze ludowi, na czele z mec. Stanisławem Mierzwą, czynili starania o objęcie opieką materialną i duchową spuścizny po Wincentym Witosie.

Teraźniejszość
   Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach składa  się z dwóch części: rodzinnego domu zwanego "Starym Domem" Wincentego Witosa w Dwudniakach (przysiółku Wierzchosławic), w którym się urodził i spędził dzieciństwo. Dom ten wybudowany został w pierwszej połowie XIX wieku (1814). Stanowi on przykład typowego budownictwa wiejskiego podtarnowskiej wsi. Zbudowany jest według panujących wówczas zasad. Dach jest dwuspadowy, kryty słomą, ściany wylepiane gliną.
   W obejściu znajduje się też studnia z żurawiem. Dom ten jest nazywany „Starą Zagrodą”. Od 2012 stanowi własność Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Wincentego Witosa. Istnieje możliwość zwiedzania od wtorku do piątku, po wcześniejszej rezerwacji telefonicznej i tylko przez grupy zorganizowane. Obiekt nie jest przystosowany do obsługi osób z niepełnosprawnością.

   Drugą, a zarazem główną częścią muzeum jest „Nowa Zagroda” - gospodarstwo Witosa, które stanowi zespół pięciu drewnianych budynków. W jego skład wchodzi: dom mieszkalny, dwie stodoły, stajnia i piwnica. Budynki są tak usytuowane, że całość tworzy czworokąt foremny. Zagrodę tę W. Witos wybudował pomiędzy 1905, a 1913.

Dom mieszkalny
   W domu Witosa mieszkała jego jedyna córka - Julia, a potem wnuczka Joanna Steindel, która w latach 70 lub 80-tych XX wieku
W domu znajduje się:
– kuchnia z piecem chlebowym obsługiwanym z sieni,
– gabinet Witosa z jego biurkiem i innymi pamiątkami,
– pokój, w którym mieszkała córka Witosa wraz z mężem
– pokój pani domu, czyli żony Wincentego Witosa.

    Zagroda Wincentego Witosa przetrwała do dzisiejszych czasów bez większych zmian, ulegając drobnym adaptacjom na cele muzealne. W latach 1995-97 cały zespół pięciu budynków zagrody W. Witosa został poddany konserwatorskiemu remontowi, który przywrócił pierwotny wygląd budynków oraz zapewnił ich dobrą kondycję techniczną na następne lata.

   Stajnia - w budynku dawnej stajni znajdują się trzy pomieszczenia. Jedno z nich służy celom administracyjnym, w drugim zorganizowana jest ekspozycja poświęcona Witosowi, zawierająca min. fotografie, dokumenty, pisma ruchu ludowego oraz współczesne obrazy. Trzecie pomieszczenie poświęcone zostało ekspozycji upamiętniającej bliskiego współpracownika Witosa - Stanisława Mierzwę.

Duża stodoła
- zebrane są sprzęty używane w gospodarstwie Witosa. Po ich ilości widać, że gospodarz już nie był biednym chłopem. Myślałem, że to zasługa jego pensji premiera, jednak według pani przewodnik Witos zgromadził wszystko w zagrodzie jeszcze przed objęciem intratnych posad. Musiał być więc bardzo pracowity.

Mniejsza stodoła
- pod zwiedzanie udostępniono połowę budynku, gdzie zgromadzono przede wszystkim historyczne sztandary ludowe oraz kilka innych eksponatów min. wieńce dożynkowe.




Dąbrowa Tarnowska

   Kościół Wszystkich Świętych z 1771 roku został wzniesiony z fundacji kanonika krakowskiego Kajetana Potockiego. Trójnawowy  kościół jest interesującym przykładem barokowej architektury drewnianej, odwołującej się do wzorów murowanych. Bazylikowa świątynia posiada dwie kaplice tworzące transept. Wnętrze, rozdzielone na nawy arkadami, kryte jest pozornymi sklepieniami. Polichromie w tradycji późnego baroku pochodzą z XIX wieku. Większość elementów wyposażenia jest rokokowa i pochodzi z XVIII. Najstarszym i najcenniejszym dziełem sztuki w kościele jest późnogotycki krucyfiks z XV/XVI.


Wojnicz

   Kościół św. Leonarda pochodzi z XVI wieku i zachował się w niemal niezmienionym stanie do dnia dzisiejszego. Jest to budowla
 jednonawowa, o konstrukcji zrębowej, przykryta jedno kalenicowym dachem. W nawie widoczne jest pozorne sklepienie kolebkowe z zaskrzynieniami, w prezbiterium płaski strop. Wnętrze świątyni zdobią trzy neorenesansowe ołtarze z końca XIX. W ołtarzu głównym znajdują się cztery kopie renesansowych obrazów z XVI, przedstawiające: Nawiedzenie NMP oraz św. Leonarda z kajdanami, po prawej stronie św. Katarzynę, po lewej św. Helenę.


Zawada

   Kościół parafialny św. Marcina (XV wiek) wznosi się na szczycie wzgórza. Wewnątrz świątyni podziwiać można  polichromię pochodzącą z XX - figuralną na stropach i ornamentalną na ścianach. Do najstarszych elementów wyposażenia należą cztery płaskorzeźby późnogotyckie na parapecie chóru. Cennym zabytkiem jest także późnogotycki krucyfiks z początku XVI. We wczesnobarokowym ołtarzu głównym z XVII znajduje się pochodzący z tego okresu obraz św. Marcina. Ciekawostką jest łańcuch, zawieszony między nawą a prezbiterium, wykonany prawdopodobnie przez ślepego pasterza z jednego kawałka drewna.

   Wieś Zawada położona jest na szczycie Góry Świętego Marcina (384 m n.p.m.), około 5 km na południe od centrum  Tarnowa. Pierwsza wzmianka o istnieniu parafii w Zawadzie pochodzi z 1326 roku. W miejscowości prowadzone były prace archeologiczne, których efektem było odkrycie pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska (IX - XI) i osady przygrodowej z X - XII. Na skalistym cyplu po północno-wschodniej stronie Góry Świętego Marcina znajdują się ruiny zamku, wzniesionego w latach 1328 - 1331 przez Spycimira z Melsztyna.


Skrzyszów

   Kościół parafialny św. Stanisława Biskupa wzniesiony został w 1517 roku, a w XVIII wieku
 powiększono nawę i dostawiono słupową wieżę z obiegającym izbicę balkonikiem - hurdycją. Pod koniec XVIII do nawy dobudowano dwie duże kaplice „żeńską” i „męską”, tworzące transept. Ściany i stropy świątyni pokrywa secesyjna polichromia z 1907 oraz pozostałości starszych polichromii: późnogotyckiej z około 1517 i rokokowej z 1777. Do najstarszych i najciekawszych elementów wyposażenia należą późnogotyckie stalle w prezbiterium (przełom XV i XVI)”,” na których można rozpoznać herb rodu Tarnowskich - Leliwę.

   W Skrzyszowie oglądać można drewniany dwór szlachecki z XIX.

... photo...


Odwiedzaj...

Wiesiek Gargała

Śladami historii...

zwiedzaj;
Małopolski szlak architektury drewnianej.
==================




==================
Szymbark
Skansen Wsi Pogórzańskiej






Nowy Sącz
Sądecki Park Etnograficzny



Stary Sącz