Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...
MAŁOPOLSKI Szlak Architektury Drewnianej


Zakopane

Artykuły
Stróże, Grybów i okolice...
Opublikowano 15.06.2017



Szalowa
   W Beskidzie Niskim, u podnóża Góry Maślanej położona jest niewielka wieś Szalowa. Lokowano ją prawdopodobnie w XIII wieku na prawie niemieckim. W XV i XVI należała do rodziny Szalowskich herbu Strzemię, którzy byli arianami i przy swym dworze w Szalowej przypuszczalnie wznieśli zbór. Jako innowiercy musieli w XVII opuścić swój majątek. Szalowa stała się wówczas własnością rodziny Jordanów, później Gładyszów, a pod koniec XIX należała do Salomei Nowakowej.
    Parafia w Szalowej powstała przed 1375 roku. Budowę obecnego kościoła pod wezwaniem Michała Archanioła rozpoczęto w 1736 lub 1739, a ukończono w 1756. Powstanie tejże świątyni poprzedziło wykonanie jej modelu, który obecnie jest przechowywany w Muzeum Narodowym w Krakowie.
   Kościół wzniesiono dzięki ówczesnemu właścicielowi wsi, Krzysztofowi Jordanowi, oraz miejscowemu proboszczowi, ks. Wojciechowi Stefanowskiemu, który ufundował część wyposażenia.
   Drewniany kościół, zbudowany w konstrukcji zrębowej, jest trójnawową bazyliką o fasadzie flankowanej dwiema niskimi wieżami i zamkniętej trójkątnym szczytem z rzeźbą Michała Archanioła walczącego z szatanem. Takie rozwiązanie architektoniczne było charakterystyczne dla barokowych kościołów murowanych, których naśladownictwem jest szalowska świątynia.
   Niezwykle bogate i interesujące jest wyposażenie wnętrza kościoła, pochodzące w większości z XVIII. Barokowy i rokokowy wystrój utrzymany jest konsekwentnie w biało-błękitno-złotej tonacji. Pokrywająca ściany, sklepienie prezbiterium i strop nawy rokokowa polichromia została wykonana około XVIII i uzupełniona w 1808 roku. Głównym jej motywem są kwiaty pokrywające ściany i strop; na sklepieniu prezbiterium widnieje malowana dekoracja architektoniczna. Kulminacją iluzjonistycznego malarstwa jest ściana tęczowa z rzeźbioną Grupą Ukrzyżowania, której malowane tło stanowi widok Jerozolimy. Malowana postać żołnierza na koniu, przebijającego włócznią bok Ukrzyżowanego, wyposażona została w rzeźbioną rękę z włócznią.
   Drewniane, bogato rzeźbione, późnobarokowe ołtarze mają dekorację rokokową z XVIII. W ołtarzu głównym, ozdobionym lustrami, mieszczą się XVIII-wieczne obrazy Trójcy    
   Świętej i św. Michała Archanioła. Równie bogato są dekorowane rokokowe konfesjonały, stalle oraz ławki z XVIII.
Barbara Sanocka


Polna
   Kościół parafialny św. Andrzeja powstał około połowy XVI wieku. Nawa i prezbiterium nakryta jednolitym dachem  wielopołaciowym, nad starszą częścią kościoła. Prezbiterium zdobi renesansowa polichromia figuralna z XVI, odkryta w latach 1966–67. Malowidła przedstawiają sceny Męki Pańskiej oraz postaci świętych. Ołtarz główny i dwa boczne późnobarokowe pochodzą z XVIII. W ołtarzu głównym umieszczono renesansowy obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVI oraz barokowy św. Andrzeja z XVIII. Obok kościoła stoi murowana, trójprzelotowa dzwonnica parawanowa z XIX.

Wilczyska
   Kościół parafialny św. Stanisława zbudowano w XVII wieku  (jako dokładną datę budowy przytacza się rok 1605). Gruntowny remont świątyni miał miejsce w XVIII, z tego okresu pochodzi także dobudowana kaplica. Wnętrze nakryto stropami płaskimi z fasetami. Otwór tęczowy zwieńczony jest łukiem o wykroju w tak zwany ośli grzbiet, na belce tęczowej znajduje się barokowy krucyfiks. Najstarszym zabytkiem wyposażenia jest gotycka chrzcielnica kamienna z 1486. Ołtarz główny regencyjny z obrazem św. Stanisława Biskupa z przełomu XVIII i XIX pochodzi z 2. ćwierci XVIII.



   Zachowany
średniowieczny układ urbanistyczny
Ciężkowic pochodzi z  czasów jego lokacji. Miasto założone jest na planie prostokąta, pośrodku którego umiejscowiono obszerny rynek o wymiarach 130 x 100 m. Z naroży rynku wybiegają we wszystkich kierunkach pary ulic, a na jego środku stoi murowany ratusz z przełomu XVIII i XIX w. Na północny zachód od rynku położony jest murowany neogotycki kościół Chrystusa Miłosiernego i św. Andrzeja z lat 1901.
 
   Budynek plebani
w Grybowie powstał w 1699 r. przy kościele  drewnianym św. Bernardyna (kościół datowany na 1455 r. spłonął w czasie działań wojennych w styczniu 1945 r.). W 1. poł. XIX w. obiekt przekształcono w stylu klasycystycznym. Obecnie mieści się w nim dekanalne muzeum sztuki sakralnej. Plebania jest obiektem parterowym, na rzucie prostokąta, przed wejściem znajduje się ganek oparty na kolumnach. W muzeum eksponowane są obrazy gotyckie z kościoła św. Bernardyna, ikony cerkiewne oraz zabytki sztuki ludowej. Szczególnie cenne są: gotycki obraz św. Zofii z córkami z 1460 r. oraz późnogotycki obraz św. Rodziny z 1500 r.

... photo...


Odwiedzaj...

Wiesiek Gargała

Śladami historii...

zwiedzaj;
Małopolski szlak architektury drewnianej.
==================




==================
Szymbark
Skansen Wsi Pogórzańskiej






Nowy Sącz
Sądecki Park Etnograficzny



Stary Sącz