Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Odwiedzaj...
MAŁOPOLSKI Szlak Architektury Drewnianej


Zakopane

Artykuły
Kraków i okolice...
Opublikowano 25.03.2014

   Kaplica św. św. Małgorzaty i Judyty na Salwatorze należy do zespołu obiektów powiązanych z klasztorem Norbertanek. Powstała w latach 1689–90 z inicjatywy ówczesnej ksieni klasztoru Justyny Oraczewskiej. W 2. poł. lat 80. XX w. odtworzono szalunek pionowy w miejsce gontowego pokrycia ścian z lat 50. XX w. Barokowa kaplica została zbudowana na planie ośmiokąta. Natomiast ośmiopołaciową kopułę z latarnią pokrywa gont. Wyposażenie kaplicy stanowią: wczesnobarokowy ołtarz główny z 1. poł. XVII w. Pochodzą cy z sąsiedniego kościoła Najświętszego Salwatora oraz ołtarz boczny z kościoła św. Wojciecha.


- Salwator to malownicze osiedle willowe z początku XX położone na zachód od centrum Krakowa na terenie dawnej wsi Zwierzyniec. Osiedle zajmuje szczytowe partie końcowego wzniesienia Pasma Słowińca - Sikornika, zwanego również Wzgórzem św. Bronisławy. Od początku swojego istnienia Salwator był chętnie zamieszkiwany przez wybitne osobistości świata nauki i kultury (min. Jacka Malczewskiego, Feliksa Konecznego).
- Przez Salwator wiedzie popularna trasa spacerowa, prowadząca na Kopiec Kościuszki i dalej w kierunku Lasu Wolskiego oraz Bielan. Z Kopca Kościuszki, usypanego w latach 1820-1823, roztacza się przepiękna panorama Krakowa. Przy głównej ulicy Salwatora - św. Bronisławy znajduje się stara nekropolia - Cmentarz Salwatorski.
- Vis-a-vis drewnianej kaplicy znajduje romański kościół św. Salwatora. Początki świątyni sięgają prawdopodobnie X wieku - powstała ona na miejscu pogańskiej gontyny. Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z Rocznika Kapitulnego Krakowskiego (XII). Jako jego fundatora Jan Długosz wymienia Piotra Włostowica.
- Warto również odwiedzić znajdujący się u stóp wzgórza Klasztor Norbertanek (zwanych tu Pannami Zwierzynieckimi), przy którym w Wielkanocny Poniedziałek odbywa się tradycyjny Emaus. Podczas Oktawy Bożego Ciała wyrusza stąd pochód Lajkonika.



   Kościół Wszystkich Świętych w Krakowie-Górce Kościelnickiej powstał w latach 1646-48 z fundacji Barbary Morsztynowej właścicielki Kościelnik. Jest to świątynia późnogotycka. Nawę i prezbiterium przykrywa jedno kalenicowy gontowy dach wielopołaciowy. Wnętrze nakryte jest pozornymi sklepieniami kolebkowymi, które wraz ze ścianami pokryte są polichromią z 1909 roku. Do wyposażenia kościoła należą ołtarze rokokowe z XVIII wieku. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Boskiej Anielskiej z XVII, natomiast w bocznych - obrazy Chrystus i Samarytanka fundacji hr. Józefa Wodzickiego.


- Górka Kościelnicka (obecnie należąca do dzielnicy Nowa Huta) wchodziła dawniej w skład tzw. Państwa Kościelnickiego (Klucza Kościelnickiego). Wcześniejsza nazwa wsi to Górka Wrzodowa. Do II wojny światowej istniał tu folwark należący do majątku kościelnickiego wraz ze stawami hodowlanymi.



   Kościół parafialny św. Mikołaja w Czulicach pochodzi z 1547 roku. Świątynię zbudowano w konstrukcji zrębowej”,” a ściany oszalowano pionowo z listowaniem oraz wizualnie podzielono pilastrami. Nawa i prezbiterium nakryte są oddzielnymi dachami - nawa dwuspadowym”,” prezbiterium wielopołaciowym. Wnętrze świątyni nakrywają płaskie stropy”,” a jej wyposażenie stanowią m.in. późnobarokowy ołtarz główny z poł. XVIII wieku z obrazem Matki Boskiej Pocieszenia oraz dwa rokokowe ołtarze boczne sprzed 1827. Warto zwrócić uwagę na portal wejścia do zakrystii”,” o nadprożu w formie ściętego trójliścia oraz płytę nagrobną z XV.


- Pierwsze wzmianki o Czulicach pochodzą z 1325. W XIV wieś była własnością Czulickich herbu Czewoja, fundatorów znajdującego się tutaj kościoła. W 1410 senior rodu, Imram Czulicki zginął w bitwie pod Grunwaldem. Zgodnie z tradycją we wsi przebywali kronikarz: Jan z Czarnkowa i Jan Długosz. Ostatnim właścicielem Czulic był Franciszek Van Wollen. W czasie wojny w Czulicach znalazło schronienie wielu powstańców warszawskich.



   Kościół pomocniczy św. Jana Chrzciciela i Matki Boskiej Szkaplerznej w Krakowie-Krzesławicach zbudowano w latach 1633–48 w Jaworniku k/ Myślenic. Budowla zrębowa, pierwotnie z izbicową wieżą, przerobiona została w XVIII wieku, a w latach 1913-16 przedłużona o murowaną część nawy i wieżę. Świątynia została przeniesiona w obecne miejsce i odbudowana w latach 1984-97, przy czym całkowicie zrekonstruowano więźbę dachową i zakrystię. Do kościoła została dobudowana nowa wieża; konserwacji poddano polichromię z I poł. XVII oraz ołtarze i ambonę. Na szczególną uwagę zasługuje kompozycja Sąd_Ostateczny i postać św. Krzysztofa.


- Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z XII. Nazwa Krzesławic wywodzi się od imienia Krzesława i jego potomków. Zapiski kronikarskie z 1232 roku odnotowują pierwotną nazwę Krzesławic jako "Creslauiz". Od XIII do XVII niemal nieprzerwanie Krzesławice należały do klasztoru Bożogrobców w Miechowie. Krzesławice do 1951 były odrębną wsią, włączoną następnie do Nowej Huty w okresie budowy kombinatu metalurgicznego.



   Kościół św. Sebastiana
w Wieliczce wzniesiono w 1581 roku z drewna modrzewiowego, a przebudowano w XVIII stuleciu. Nad prezbiterium znajduje się wieżyczka barokowa z latarnią, a od zachodu do nawy przylega niska wieża zwieńczona baniastym hełmem. Wnętrza przykrywają sklepienia pozorne. Wewnątrz świątyni podziwiać można polichromię wykonaną w latach 1903–1910 przez Włodzimierza Tetmajera. Wyposażenie kościoła stanowi rokokowy ołtarz główny z obrazem św. Sebastiana z XVIII stulecia oraz dwa ołtarze boczne: wczesnobarokowy, w którym znajduje się obraz Najświętszej Marii Panny i barokowy z krucyfiksem z wieku XVII.


- Nieopodal Wieliczki, w Jawczycach, wznosi się 18 kurhanów usypanych prawdopodobnie w IX lub X.

   Zespół budownictwa drewnianego na Woli Justowskiej powstał po II wojnie światowej i obecnie składa się z dwóch obiektów: karczmy i spichlerza. Karczmę zbudowano na przełomie XVIII i XIX wieku we wsi Pasieki koło Czernichowa na Żywiecczyźnie, a przeniesiono na obecne miejsce w 1948 roku. Jest to budynek przykryty gontowym dachem czterospadowym, z przodu znajduje się podcień wsparty na słupach. Spichlerz pochodzi z 1764 ze wsi Trzyciąż koło Wolbromia, na Woli Justowskiej stanął w 1957. Jest to nieduży budynek, nakryty czterospadowym dachem o pokryciu gontowym.





   Kościół pw. św. Jakuba Więcławicach Starych został wzniesiony w 1748 roku. Bezwieżowy, ściany nawy i prezbiterium oszalowane są deskami. Dachy świątyni pokrywa blacha, na kalenicy nawy wznosi się wysoka wieżyczka na sygnaturkę. Najcenniejszym zabytkiem świątyni jest umieszczony na północnej ścianie gotycki tryptyk z 1477. W jego głównym polu przedstawiona jest postać św. Mikołaja na tronie i diakonami po bokach. Na awersach i rewersach skrzydeł widzimy postaci świętych. Tryptyk przykuwa uwagę przede wszystkim pięknymi złoceniami. Na belce tęczy znajdują się posągi Matki Boskiej i św. Jana Ewangelisty, pochodzące z przełomu XV/XVI. Pomiędzy nimi umieszczony jest późnobarokowy krucyfiks. W świątyni warto również zwrócić uwagę na bogato dekorowane rokokowe ołtarze. Obok kościoła wznosi się drewniana dzwonnica z poł. XIX wieku.


- W pobliskich Raciborowicach warto zwiedzić gotycki kościół wystawiony z fundacji Jana Długosza. Jego herb Wieniawa widnieje nad wejściem do świątyni.



    Kościół parafialny św. Wojciecha i Matki Boskiej Bolesnej w Modlnicy powstał w 1553 roku. Pierwotnie kościół zbudowano na rzucie krzyża, ale już w 1622 ramię północne zastąpiono murowaną, renesansową kaplicą grobową rodziny Kucharskich, a drewnianą zakrystię zamieniono na murowaną. Warto zwrócić uwagę na gotyckie portale zwieńczone tzw. oślimi grzbietami. We wnętrzu kościoła można podziwiać renesansową polichromię z 1562, a także ornamentalną-figuralną polichromię wnętrza kaplicy datowaną na poł. XVII wieku. Do wyposażenia świątyni należą m.in. ołtarze z XVII. W ołtarzu głównym znajduje się gotycki obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem.


... photo...
Odwiedzaj...

Wiesiek Gargała



==================
Śladami historii...

zwiedzaj;
Małopolski szlak architektury drewnianej.



Szymbark
Skansen Wsi Pogórzańskiej






Nowy Sącz
Sądecki Park Etnograficzny



Stary Sącz




Osada Czorsztyn
dawniej t
urystyczna Kluszkowce