Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
BIESZCZADZKI Szlak Architektury Drewnianej


Turzańsk - fot. Bohdan Zhukiewicz

Artykuły
CKE
Opublikowano 15.06.2015



Opracował Bohdan Zhukiewicz

   Myczkowce to niewielka miejscowość, leżąca nad Sanem i jeziorem Myczkowskim połączonym z jeziorem Solińskim. Jest to jedna z najstarszych osad w Bieszczadach, założona w 1376 roku.

Atrakcja
- Park Miniatur Sakralnych - osiedle - ciekawy park z miniaturami obiektów kultu z obszaru pogranicza,
- znajduje się w Centrum Kultury Ekumenicznej - ośrodku Caritasu. Centrum wraz z parkiem zostało otwarte w 2007. Na blisko hektarowej powierzchni zgromadzono 140 makiet najstarszych drewnianych kościołów, cerkwi prawosławnych, greckokatolickich, z terenów południowo-wschodniej Polski, Słowacji i Ukrainy.
   Miniaturowe obiekty ustawione zostały na 10 wzgórzach. Makiety wykonane są w skali 1:25, przedstawiają, według dawnego podziału etnograficznego tych terenów, architekturę Pogórzan, Dolinian, Łemków i Bojków. Makiety otoczono miniaturową roślinnością, podobną do tej, która znajduje się przy poszczególnych świątyniach. Po kamieniach płyną potoki, szumi woda a z cerkiewek (bo tych jest najwięcej) rozbrzmiewają starocerkiewne śpiewy.


Więcej...



Skansen w Sanoku...
Opublikowano 25.08.2014



Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku

Pod względem ilości obiektów jest największym skansenem w Polsce.
 ... założony w 1958 roku. Muzeum obejmuje swym zasięgiem tereny Beskidu Niskiego, Bieszczadów i Podkarpacia, czyli obszary zamieszkania przez ludność zróżnicowaną pod względem narodowościowym i wyznaniowym...
... w zakresie zainteresowań Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku znajduje się kultura ludowa, budownictwo mieszkalne, gospodarcze, przemysłowe i sakralne czterech grup etnograficznych: Łemków, Bojków, Pogórzan i Dolinian. Obiekty przenoszone do skansenu prezentują formy dla wyżej wymienionych grup etnograficznych...
... na terenie Muzeum zgromadzono ponad 100 obiektów budownictwa drewnianego...
... wyjątkową atrakcję skansenu stanowi ekspozycja malarstwa cerkiewnego (XVI-XIX wiek), jedna z najlepszych i największych w naszym kraju...

Opracowali Ordynat, Bohdan Zhukiewicz
fot. (bo, zakapior)

Więcej...



Przykład typowego dworu...
Opublikowano 15.08.2014

   Skansen w Sanoku pokazuje budownictwo wielu grup etnicznych w osobnych sektorach, można więc porównać ich styl budowania.
    Dwory budowane były z drewna, na podmurówce z kamieni lub cegły. Ściany stawiane były z belek, układanych jedna na drugiej i "wiązanych w zrąb" przez zacięcie na węgłach tak zwane "w zamek", "w kier" lub "w węgieł". Budowle przykryte były dachem drewnianym albo z dachówki, zależnie od zamożności właściciela.
Opracował, fotografował; Bohdan Zhukiewicz

Więcej...



... obiekty sakralne Skansenu Sanok...
Opublikowano 25.07.2014

... świątynie w skansenie...

> cerkiew przeniesiona z Grąziowej wybudowana w roku 1731 - powiat Przemyśl koło Birczy,
- greckokatolicka pod wezwaniem Narodzenia Przenajświętszej Dziewicy  jest zrębowym budynkiem podzielonym na trzy części, z których każdą nakrywa oddzielny brogowy, łamany dach (tak zwany wierch). Nad przedsionkiem znajduje się chór, do którego prowadzi wejście z odkrytej galeryjki. Budynek obiegają podcienia, częściowo wsparte na słupach (tak zwanych sobotami). Część ołtarzową oddziela od nawy ikonostas przegroda utworzona z czterech rzędów ikon w oprawie snycerskiej utrzymanej w stylu rokokowym. Ikonostas ten pochodzi z początku XIX i został przeniesiony z cerkwi w Poździaczu k/ Przemyśla. Na ścianach zachowała się częściowo XVIII-wieczna polichromia ze scenami z Nowego i Starego Testamentu, najlepiej widoczna w części ołtarzowej. Wnętrze wzbogacone zostało XVII i XVIII ikonami.

dzwonnica przycerkiewna przeniesiona z Sierakościec 1712 - k/Przemyśla,
> cerkiew grekokatolicka z Rosolin 1750 - k/Lutowisk powiat Ustrzyki Dolne,
> cerkiew grekokatolicka z Ropki 1801 - powiat Gorlice,
> kościół rzymskokatolicki z Bączala Dolnego 1667 - k/Jasła, wnętrze z XVI-XIX wiek,
> plebania z Ropy 1865 - k/Gorlic, oraz wnętrze plebani z drugiej połowy XX wieku.

Opracowali Ordynat, Bohdan Zhukiewicz
fot. (bo, zakapior)

Więcej...



Przykład urbanizacji miasteczek...
Opublikowano 20.07.2014

Park Etnograficzny w Sanoku.

   Miasteczko Galicyjskie nie jest odtworzeniem jednostkowego, wybranego miasta, ani też przypadkowym zestawem zachowanych domów.

Replika miasteczka galicyjskiego,
 - wybrukowanego "kocimi łbami" o powierzchni 5,5 tysiąca m² gdzie po środku rynku mamy studnię, a całość otacza 26 budynków parterowych, o konstrukcji zrębowej, rzadziej przysłupowej, wykonanych z drewna jodłowego, posadowionych na kamiennych podmurówkach, z dachami pokrywanymi gontem.
   Trzeba pochwalić twórców, że nie jest to makieta, gdyż z tyłu domy mają ładne ogródki - ogólnie jest to zrobione realistycznie.
Opracował, fotografowali; Bohdan Zhukiewicz, Jan, Zakapior


Więcej...



... szlakiem bieszczadzkich drewnianych kościołów...
Opublikowano 15.07.2013

 * Bezmiechowa - 1830
* Brzegi Dolne - 1844
* Dolina - 1836
* Zahutyń - 1946
* Dwernik - 1979-81
* Łobozew - XIX
* Monasterzec - 1818-20
 * Nowosielce Kozickie - 1743
* Ropienka - 1843
* Rozpucie - 1900
* Stefkowa - 1840
* Średnia Wieś - XVI

tu czeka na Ciebie przygoda
opracowali Anna Twardy, Zakapior, Aneta Jamroży
fot. Antoni Hadała (Jan, ordynat, bo, zakapior)
odwiedzaj;
http://pl.pogranicze.eu/index.php?categoryid=48
http://pl.pogranicze.eu/index.php?categoryid=48&p2_start=10
http://pl.pogranicze.eu/index.php?categoryid=48&p2_start=20
http://pl.pogranicze.eu/index.php?categoryid=53
http://pl.pogranicze.eu/index.php?categoryid=53&p2_start=10

   Bieszczady znane są z licznych cerkwi drewnianych, które pozostawili nam dawni ich mieszkańcy, etnograficzni Bojkowie i Łemkowie. Pragniemy zaprezentować turystom wędrówkę szlakiem drewnianych kościołów, śladami przeszłości tej pięknej ziemi.

Więcej...



... drewniane świątynie pomiędzy Ustrzykami Dolnymi a Lutowiskami...
Opublikowano 15.06.2013

Pogranicze zapomniane nekropolie.
   Od Dwerniczka po Magurę Małastowską pamięć należy się nie tylko kościółkom i plebaniom, cerkwiom i cmentarzom, ale także setkom tysięcy Polaków, Podgórzan i Dolinian, Rusinów, Łemków i Bojków, Słowaków, Żydów...


 * Krościenko - XVIII
* Łodyna - 1862
* Jałowe - 1812
* Ustianowa Górna - 1792
* Równia - XVIII
* Hoszowczyk - 1930
* Hoszów - 1930
* Rabe - 1858
 * Żłobek - 1830
* Bystre - 1902
* Michniowiec - 1863

* Czarna - 1834
* Polana - 1790
* Lutowiska

opracował Bohdan Zhukiewicz
fot. (ordynat, bo, zakapior)

Więcej...



...w dolinie górnego Sanu...
Opublikowano 15.05.2013

* Chmiel - 1904
- wieś założona przez ród Kmitów około roku 1510,
- płyta nagrobna Fieronii z Dubrawskich Orfickiej (1560 - 1644).
   Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Mikołaja wybudowana w miejscu starej świątyni w 1904 roku, (obecnie kościół rzymskokatolicki).
    Świątynia należy do grupy zabytków, których forma ukształtowała się w wyniku poszukiwań stylistycznych tak zwanego „stylu narodowego”. Jednym z kierunków poszukiwań było nawiązanie do krzyżowego układu przestrzennego świątyni, rozpowszechnionego między innymi na obszarze Huculszczyzny.

* Smolnik - 1701
Województwo pod­kar­pac­kie, gmina Lu­to­wi­ska.
    Cerkiew św. Michała Archanioła w Smolniku - dawna greckokatolicka cerkiew. Od 1974 kościół rzymskokatolicki.
  
Pierwsza cerkiew w Smolniku powstała przed 1672 - w tym roku została spalona przez Tatarów. Ocalała z  niej jedynie ikona Matki Bożej, otaczanej szczególnym kultem, którą przeniesiono do cerkwi w Równi.  W następnym stuleciu została udekorowana polichromią, zaś w 1921 jej dach pokryto blachą. Funkcję parafialnej świątyni greckokatolickiej pełniła bez przerwy do 1951, kiedy ukraińscy mieszkańcy Smolnika zostali przesiedleni do Ukraińskiej SRR. Po tej dacie obiekt został zamieniony na magazyn tworzyw sztucznych. Mimo wpisania świątyni do rejestru zabytków w 1969, w ciągu kolejnej dekady nie znajdowała się ona pod opieką konserwatorską i jej dewastacja postępowała. W 1974 zniszczoną cerkiew przekazano parafii rzymskokatolickiej, która w roku następnym wyremontowała wnętrze budynku. Remont zewnętrzny został przeprowadzony dopiero w latach 2004-2005.
    Cerkiew w Smolniku reprezentuje typ bojkowski. Jest trójdzielna, z nawą, prezbiterium i przedsionkiem równej wysokości, ale nierównej szerokości - nawa jest wyraźnie większa. Wszystkie części budynku wieńczą cebulaste kopułki z krzyżami na szczycie namiotowych dachów. Całość okala okap. Ikonostas znajdujący się pierwotnie w świątyni został zniszczony po 1951. Jedynym elementem oryginalnego wyglądu cerkwi jest fragment polichromii przedstawiający kotarę podtrzymywaną przez anioły oraz puste kartusze, w których pierwotnie znajdowały się postacie proroków starotestamentowych.


Obiekt wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO.
opracował Bohdan Zhukiewicz
fot. (bo, zakapior)

* Sianki

Więcej...



... wędrujemy doliną Osławy i Osławicy - podziwiamy drewniane świątynie...
Opublikowano 15.02.2013

Szlak Ikon Doliny Osławy...
- dydaktyczna wyprawa wskazuje najciekawsze obiekty architektoniczne kościoła rzymskokatolickiego,  greckokatolickiego i prawosławnego ziemi sanockiej. Biegnie z Sanoka przez Zagórz do Smolnika. Na trasie podziwiać można liczne cerkwie i kościoły, zarówno drewniane w Morochowie, Szczawnem, Rzepedzi, Turzańsku, Komańczy, Radoszycach jak i murowane w Zagórzu, Mokrem, Smolniku, a w nich wiele pięknych ikon, od których szlak wziął swą nazwę. Szlak można przebyć samochodem, pieszo oraz rowerem.

* Morochów - 1837 cerkiew prawosławna
* Szczawne - 1888
 * Rzepedź - 1842
* Komańcza Letnisko - klasztor
* Komańcza - 1950 koścół
* Komańcza - cer. greckokatolicka
* Komańcza - cerkiew prawosławna
* Radoszyce - 1868
* Wisłok Wielki - XIX

* Turzańsk
Województwo pod­kar­pac­kie, gmina Komańcza.
    Cerkiew pod wezwaniem św. Michała Archanioła.
   Zespół cerkiewny greckokatolicki (obecnie cerkiew prawosławna) wybudowany w latach 1801-1803. W 1817 wybudowano drewnianą dzwonnicę.
   W 1936 cerkiew rozbudowano (o kruchtę od zachodu i prawdopodobnie pomieszczenie południowe -  przechowalnię świec świątecznych). Po 1947 użytkowana przez łacińską parafię w Komańczy. W 1963 przekazana kościołowi Prawosławnemu. Świątynia, jest cerkwią łemkowską typu wschodniego (podobnie jak cerkwie w Rzepedzi i Komańczy, który był rozpowszechniony w wieku XIX, na terenie wschodniej Łemkowszczyzny głównie w dorzeczu Osławy). Wewnątrz kompletny ikonostas z 1895 oraz polichromia z 1898 i 1913. W babińcu malowidło ukazujące Chrystusa w chacie łemkowskiej.
   Początkowo prawosławna, następnie unicka, była wzmiankowana już w I połowie XVI wieku. Obecny budynek powstał w  pierwszych latach XIX i był rozbudowywany o przedsionek i zakrystię w 1836. W latach 1896 i 1913 dokonywano kolejnych remontów cerkwi, wzmacniając jej dach blachą. Po wywiezieniu ludności ukraińskiej w ramach akcji "Wisła" w latach 1947-1961 cerkiew użytkowali katolicy obrządku łacińskiego. Następnie z polecenia Urzędu Wojewódzkiego budynek został zaplombowany. W 1963 świątynię oddano w użytkowanie prawosławnym, którzy są jej gospodarzami do dnia dzisiejszego. W cerkwi zachowały się elementy oryginalnego wyposażenia: ikonostas z 1895 i polichromia z przełomu XIX i XX.
Opracowali Bohdan Zhukiewicz, Zakapior

Obiekt wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO.
fot. Wiesiek Gargała, Paweł Rut, (bo, zakapior)

Więcej...



... miejsce słynące z Kultu...
Opublikowano 15.01.2012



Zakapior
fot. Anna Ładuniuk, Nasze Bieszczady, Orkisz, Zakapior


Cerkiew w Łopience

- jak dotrzeć do tego niezwykłego miejsca?
    Dotarcie do Łopienki jest bardzo proste i wygodne. Doskonale oznakowane wejście do doliny znajduje się na trasie z Terki do Dołżycy - dojechać jest tu najprościej oczywiście własnym samochodem. Przy wylocie doliny Łopienki na trasę Terka-Dołżyca umiejscowiony jest parking. Trasa dnem doliny jest bardzo wygodna. Około półtoragodzinny spacer po niemal płaskim trakcie zaprowadzi nas wprost do stóp cerkwi. Po drodze miniemy stanowiska wypału węgla drzewnego oraz miejsce po dawnym dworze. W miarę zbliżania się do cerkwi obok drogi będziemy mogli dostrzec coraz wyraźniejsze ślady dawnej wsi - liczne podmurówki i piwnice.
    Przechadzka do łopieńskiej cerkwi jest jedną z łatwiejszych wycieczek w Bieszczadach. Można ją polecić nawet najmniej wprawionym turystom. Będzie też ona znakomitą propozycją na pierwszą wycieczkę w trakcie bieszczadzkiego wypadu. Z łatwością „rozruszamy się” tutaj przed kolejnymi, trudniejszymi wędrówkami.

- w okolicy:
   P
o przeciwnej stronie głównej drogi (trasy) jest "Spisówka" a przy nie parking strzeżony przez lokalnych mieszkańców (idealne miejsce na grilla, ze studni pyszna woda) - a wtedy wycieczkę do doliny Łopienki możemy połączyć z wizytą w
rezerwacie "Sine Wiry” położonym w sąsiedniej dolinie rzeki Wetliny. Podziwiać tam można przełomowy odcinek tej górskiej rzeki. Wytyczona jest specjalna ścieżka edukacyjna. Do niedawna istniało tu małe jeziorko (zwane Szmaragdowym) powstałe w 1980 roku na skutek osunięcia się zbocza góry. Z czasem jednak samoczynnie zanikło.


Więcej...
... photo...

Komańcza - fot. Wiesław Gargała

... odwiedzaj...