Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
Reklama


TURYSTYKA w Małopolsce
Artykuły
... o niezwykłej wartości Sącza - Starego i Nowego...
Opublikowano 10.12.2012

   O niezwykłej wartości Starego Sącza decyduje zachowany  w niezmienionej postaci, historyczny układ przestrzenny wraz z zabudową utrzymaną w tradycyjnej skali. Wykształcony w średniowieczu układ urbanistyczny opierał się na rynku i trzech kościołach: klarysek, franciszkanów i parafialnym. Ośrodkiem miasta jest zbliżony do kwadratu rynek, z ośmioma ulicami wybiegającymi z jego naroży. Do 1795 pośrodku rynku stał wspaniały ratusz, który spłonął w pożarze miasta.
    Otaczająca rynek zabudowa to głównie parterowe, a rzadziej piętrowe domy z XIX i początku XX wieku. Niektóre z nich powtarzają starsze wzorce podcieniowych domostw (pierzeja południowa i północna). Przykładem mieszczańskiego, późnobarokowego domu o łamanym, gontowym dachu jest przyrynkowy budynek nazywany Domem na Dołkach. Od 1956 ma w nim siedzibę Muzeum Regionalne.
   Pochodzący z końca XVII dom został przebudowany po pożarze w 1795. W dwutraktowym wnętrzu zachowały się kolebkowe sklepienia oraz sień z oryginalną, XVII-wieczną posadzką z rzecznych otoczaków. Malowniczy wygląd rynku podkreślają rozłożyste lipy, zasadzone tutaj w 1877, oraz zachowane i pieczołowicie uzupełniane detale: bruki, oświetlenie i ogrodzenia.
    Na południe od rynku wznosi się gotycka fara pod wezwaniem św. Elżbiety, przebudowana w połowie XVII. Po wschodniej stronie wzniesienia góruje nad miastem inkastelowany zespół klasztorny Klarysek, ufundowany wraz z klasztorem Franciszkanów przez św. Kingę pod koniec XIII. Klasztor Franciszkanów uległ kasacie w 1782; kościół i klasztor Klarysek jest obecnie jednym z najcenniejszych założeń klasztornych w Polsce.
   Zabudowania tegoż klasztoru powstały w XIV; rozbudowane na początku XVII mieszczą w swych wnętrzach prawdziwe skarby malarstwa, rzeźby i rzemiosła artystycznego minionych wieków.
Barbara Sanocka

   Zachowana zabudowa drewniana w Starym Sączu pochodzi  z połowy XIX wieku są to szeroko frontowe budynki o charakterze dworkowym oraz wolno stojące domy o charakterze wiejskim. Te ostatnie posiadają ciekawe bramy ze swoistym układem klepek na powierzchni odrzwi lub zdobieniem płycin. Zabudowę przyrynkową tworzą murowane domy mieszczańskie z końca XVIII, zbudowane po pożarze miasta w 1795 roku. Do najpiękniejszych należy „Dom na Dołkach” z XVII, wzniesiony z kamienia i nakryty dachem podbitym gontem. Cennym obiektem drewnianym Starego Sącza jest Brama Szeklerska dar Szeklerów z Siedmiogrodu dla Jana Pawła II z okazji kanonizacji św. Kingi.
Bohdan Zhukiewicz


   Warto zwiedzić klasztor Klarysek oraz zabytkową zabudowę rynku.



  
Nowy Sącz to niezwykle ciekawe miasto o długiej historii, położone u stóp Beskidu Sądeckiego oraz Wyspowego, w widłach rzek Dunajca i Kamienicy Nawojowskiej,
- stanowi główny ośrodek przepięknej Ziemi Sądeckiej ze szczytami Beskidów na południu i zachodzie oraz jeziorem rożnowskim na północy.

Zabytki
- wbrew nazwie, lokowany już w roku 1292, pochwalić może się wspaniałymi zabytkami - gotyckie kościoły, malownicze ruiny zamku czy chociażby urokliwy Rynek to tylko część tego, co oferuje turystom to piękne, zielone miasto,
 - mury miejskie w Nowym Sączu, ul. Kazimierza Wielkiego - już w XIV wieku miasto otaczał łańcuch obwarowań, z trzema bramami miejskimi i systemem baszt. Z murami połączony był zamek królewski, który stanowił ważne ogniwo obronne. Do dzisiaj oglądać można fragmenty średniowiecznych umocnień Nowego Sącza: resztka muru z basztą Kowalską przy zamku, mur obronny o długości 20 m i wysokości około 5 m koło Bazyliki św. Małgorzaty, mur przy ul. Zakościelnej przebudowany w 1918 r., przy ul. Św. Ducha ogrodzenie plebani wtórnie zostało wykonane z kamienia ze średniowiecznych murów, koło ul. Matejki przy placu targowym zachowała się reliktowa część wału ziemnego,
- bazylika św. Małgorzaty, pl. Kolegiacki - stary gotycki kościół, o którym pierwsza wzmianka pojawiła się w 1303 roku,
- kościół św. Heleny w Nowym Sączu, dzielnica Helena - obecny drewniany kościół w XVII w. ufundowała Helena Marchocka. Przy kościele znajduje się cmentarz ze zbiorowym grobowcem jezuitów,
- Biały Klasztor ul. Poniatowskiego 7 - Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Nowym Sączu założyła Matka Marcelina Darowska pod koniec XIX w., w celu wychowywania dzieci i młodzieży. Wspaniała budowla o cechach renesansowych i neoromańskich stoi na skarpie, wkomponowana w park z tego samego okresu. Niedaleko Klasztoru stoi nowy kościół Matki Bożej Niepokalanej,
 - Dom Gotycki ul. Lwowska 3, zabytkowy dom z przełomu XV i XVI w., zwany też Kanonicznym. Początkowo należał do kolegiaty św. Małgorzaty, później sprzedano go po kasacie, dziś znów pozostaje w rękach parafii Św. Małgorzaty, ale siedzibę ma tutaj Muzeum Okręgowe,
- kościół św. Kazimierza - stojący w centrum miasta kościół z końca XIX wieku zwany jest też "kaplicą szkolną",
- Synagoga ul. Berka Joselewicza - okazała bożnica w Nowym Sączu stanowi oddział Muzeum,
- Kirkut ul. Tarnowska (wejście od ul. Rybackiej) - cmentarz żydowski pochodzi z końca XIX wieku. W latach 1940-45 kirkut był miejscem masowych egzekucji dokonywanych przez hitlerowców na ludności żydowskiej Nowego Sącza i okolicy, dlatego w 1959 roku stanął tu pomnik - obelisk upamiętniający masowe mordy. Również zabytkowe XIX-wieczne macewy znacznie wówczas ucierpiały, były nawet wykorzystywane do budowy chodników. Dzisiaj można oglądać macewy pochodzące głównie z okresu powojennego, ale zachowało się kilka starszych nagrobków, np. grób zmarłego w 1875 roku cadyka-cudotwórcy rebbe Chajima Halberstama, do którego pielgrzymują Żydzi chasydzi.



Atrakcje

- Sądecki Park Etnograficzny, ul. gen. B. Wieniawy Długoszowskiego 83 B - coraz popularniejsza atrakcja w regionie, powstało tu miasteczko galicyjskie - unikatowe miejsce z rekonstrukcjami historycznych obiektów - starosądeckiego Ratusza, dworów szlacheckich, domów mieszkalnych z warsztatami rzemieślniczymi czy remizy, dając tym samym ogląd XIX-wiecznego miasteczka galicyjskiego.



   Sądecki Park Etnograficzny to oddział Muzeum Okręgowego
w Nowym Sączu. Na powierzchni około 10 ha prezentowana jest tu  kultura ludowa wsi sądeckiej z XIX wieku. Na terenie Parku zgromadzono kilkadziesiąt obiektów, zgrupowanych w 4 głównych sektorach: Lachów Sądeckich, Pogórzan, Górali Sądeckich i Łemków Nadpopradzkich. W centrum skansenu umieszczono dwór szlachecki z XVII wieku przeniesiony z Rdzawy, wokół którego zobaczymy zespół budynków gospodarczych pochodzących z różnych miejscowości. W zespole architektury łemkowskiej najcenniejszym obiektem jest łemkowska cerkiew z 1786.
Zakapior




   Kościół św. Rocha
w Nowym Sączu powstał w latach 1595–1608 za sprawą norbertanów z Nowego Sącza. Nie jest wykluczone, że do jego budowy zostały wykorzystane elementy z poprzedniego kościoła, który według tradycji ufundował w 1410 roku król Władysław Jagiełło, jako wotum za zwycięstwo grunwaldzkie. Wewnątrz świątyni podziwiać można stropy kasetonowe pokryte późnorenesansową polichromią, datowaną na pocz. XVII wieku. Późnorenesansowy ołtarz główny pochodzi z początku XVII, znajduje się w nim barokowy obraz św. Rocha z 2. połowy XVIII. Inne cenne obrazy to Pieta i Adoracja św. Trójcy z XVI.

   Kościół cmentarny św. Heleny w Nowym Sączu zbudowany został w 1686 roku na dawnym przedmieściu Chełmiec Polski. Jego fundatorką była ksieni klasztoru Klarysek w Starym Sączu Helena Marchocka. Niewykluczone, że do budowy wykorzystano elementy poprzedniej świątyni z 1608, która została zniszczona w czasie potopu szwedzkiego. We wnętrzu zobaczymy renesansowo-barokowy ołtarz główny z barokowymi obrazami z 2. połowy XVII wieku (Matka Boska Pocieszenia, Zwiastowanie, Św. Kinga, sceny z życia klarysek z sądeckiego zakonu) oraz renesansowymi z około 1580 (sceny Ukrzyżowania i Zmartwychwstania).
Zakapior

Photo
Warto odwiedzić...

Europejski telefon ratunkowy




Gorlice Dwór Karwacjanów


Szymbark Kasztel Gładyszów







Grupa Krynicka GOPR

(+48) 18 477 7444
(+48) 18 471 2933


===================
... oraz pięknych Pieninach...
... Pieniński Park Narodowy, Krościenko n/Dunajcem, Szczawnica Zdrój, Czorsztyn, Niedzica, Sromowce Niżne, Červený Kláštor, Lesnica...
===================
Grupa Podhalańska GOPR

(+48) 18 / 267 68 80





Krościenko n/Dunajcem






Czorsztyn




TOPR Grupa Tatrzańska

(+48) 18 20 63 444