Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
AKTUALNOŚCI



Artykuły
Okolice Kolbuszowej...
Opublikowano 10.04.2019

* Cmolas

    Świątynia, wzniesiona w Cmolasie jako kościół parafialny w latach 1656-60 staraniem ówczesnego proboszcza Kaspra Snopkiewicza, została konsekrowana w 1674 roku. Następny proboszcz, Grzegorz Mrzygłodzki, zadbał o wyposażenie i wystrój wnętrza kościoła. Przed 1735 bryła świątyni uległa zasadniczemu przekształceniu w związku z dobudową wieży. Obiekt był wielokrotnie odnawiany, m.in. w latach 1857, 1888 i 1900-02. Po wybudowaniu nowej świątyni w 1957-61 przez kilkanaście lat drewniany kościół stał opuszczony. W 1979  został przeniesiony do Poręb Dymarskich i tu odbudowany. W trakcie odbudowy zrekonstruowano wieżyczkę na sygnaturkę, wymieniono gont, a we wnętrzu poddano konserwacji cenne późnorenesansowe polichromie z 1669, odsłonięte tuż przed przeniesieniem, w roku 1978.
    Odbudowany na nowych fundamentach, konstrukcji zrębowej, z wieżą-dzwonnicą konstrukcji słupowej. Ściany kościoła wzmocnione lisicami szalowane są deskami w pionie z listwowaniem. Prezbiterium prostokątne, zamknięte trójbocznie, z przylegającą do niego od północy prostokątną zakrystią. Nawa na rzucie prostokąta, szersza od prezbiterium, z nowszym przedsionkiem dostawionym od strony południowej. Drugi przedsionek od strony zachodniej pod wieżą. Wieża czworoboczna, podzielona na trzy kondygnacje gzymsami, z daszkami okapowymi pobitymi gontem. Ściany dwu dolnych kondygnacji zbieżne.
   Więźba dachowa storczykowa. Dach nad prezbiterium i nawą o wspólnej kalenicy, dwuspadowy, z przysuwnicami. Na styku obu pomieszczeń ośmioboczna sygnaturka. Nad zakrystią dach pulpitowy, nad przedsionkiem od południa trójspadowy. Nad wieżą dach brogowy, łamany. Wszystkie dachy kryte gontem, a wieżyczka na sygnaturkę blachą miedzianą.
   Wnętrze ze stropem, w nawie z zaskrzynieniami o zaokrąglonym na krążynach szalunku. Na belce tęczowej barokowy krucyfiks.
   Portale z nadprożami wyciętymi w kształcie tzw. oślego grzbietu: główny - z kruchty pod wieżą do nawy o profilowanych węgarach (z datą 1660 i literami X GS PC DM [ksiądz Gasparus Snopkowicz parochus Cmolasensis decanus Mielecensis] w nadprożu) oraz z prezbiterium do zakrystii i z przedsionka południowego do nawy.
   We wnętrzu polichromia ze scenami: Zwiastowanie, Nawiedzenie św. Elżbiety, Boże Narodzenie, Pokłon Trzech Króli (na ścianie północnej); malowana kotara stanowiąca obramienie ołtarza głównego, śś. Wacław i Florian (na ścianie wsch.); Chrzest Chrystusa, śś. Piotr i Paweł (na ścianie płd.); poniżej ambony diabeł i piekło.
   Wyposażenie wnętrza z XVII-XVIII: ołtarz główny, ołtarze boczne przy tęczy, drewniana chrzcielnica z pokrywą (XVII), drewniana tablica upamiętniająca konsekrację kościoła i trzech ołtarzy w 1674.




* Poręby Dymarskie

   Kościół jest obiektem kontynuującym gotyckie tradycje budownictwa drewnianego, szczególnie w schemacie systemu więźbowo-zaskrzynieniowego oraz w formie detalu architektonicznego.
   Nawiązuje w układzie przestrzennym i rozwiązaniach konstrukcyjnych do tradycji średniowiecznej, uległ jednak w pewnym stopniu powierzchownej barokizacji.
   Powstanie kościoła szpitalnego (pierwotnie kaplicy) w Cmolasie związane jest z historią objawienia z 1585 roku. Fundatorem kaplicy i szpitala był w 1646 ks. Wojciech Borowiusz, pochodzący z Cmolasu doktor teologii, profesor Akademii Krakowskiej i prepozyt kolegiaty św. Floriana na Kleparzu pod Krakowem.

   Obecny kościół zbudowany został (prawdopodobnie od nowa) w 1674 i w tym samym roku poświęcony przez biskupa Mikołaja Oborskiego. Z opisu wizytacyjnego dowiadujemy się, że istniała w owym czasie wieża i soboty, a we wnętrzu trzy ołtarze. Już wówczas słynął łaskami znajdujący się w kościele obraz Przemienienia Pańskiego na górze Tabor (pochodzący z ok. poł. XVII wieku), uznany w 1817 za cudowny. W 1735 kościółek został gruntownie odnowiony dzięki staraniom Pawła Sanguszki (prawdopodobnie przebudowano wtedy wieżę, dodano dwa przedsionki, a wnętrze ozdobiono polichromią) W końcu XIX obiekt gruntownie odnowiono, a przed 1900 dawną polichromię we wnętrzu pokryto szalunkiem i nowymi malowidłami. W latach 1957-61 w sąsiedztwie drewnianego kościoła wybudowano nową murowaną świątynię. W 1992 kościół przeniesiono na miejsce dawnego drewnianego kościoła parafialnego w Cmolasie (translokowanego w 1979 do Poręb Dymarskich). W 1992 odsłonięto polichromię (datowaną na 1735), a w 1994 zakończono jej konserwację.
   Kościół stoi obecnie w centrum wsi, na miejscu dawnego drewnianego kościoła parafialnego. Plac kościelny otoczony jest murem z dwiema bramami. Na przykościelnym terenie pozostały ślady po dawnej świątyni: relikty fundamentów i podwalin oraz krypta grobowa.
   Kościół jest orientowany, konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowo-ramowej. Ściany poszyte są gontem, zaś wieża i soboty oszalowane deskami w układzie pionowym.

   Prezbiterium wzniesione na rzucie prostokąta zamkniętego od wschodu trójbocznie. Przylega do niego od północy prostokątna zakrystia. Nawa szersza od prezbiterium ma rzut zbliżony do kwadratu. Od zachodu do nawy przylega wieża na rzucie kwadratu. Wieża flankowana jest sobotami, które występują też wzdłuż północnej ściany nawy. Prezbiterium i nawa o równej wysokości ścian nakryte są wysokim dwuspadowym, jedno kalenicowym dachem, od wschodu opadającym trzema połaciami. Północna połać dachu nad prezbiterium przedłużona nad zakrystię. Soboty nakryte dachami pulpitowymi. Sześcioboczna wieżyczka na sygnaturkę pod niską iglicą. Wieża nakryta jest wielobocznym hełmem ostrosłupowym, dołem poszytym gontem, w górnej części pobitym blachą.
   Wnętrze nakryte stropem płaskim, w nawie z zaskrzynieniami. Ściana tęczowa o wykroju prostokątnym z belką tęczową, na której barokowy krucyfiks z XVII. Na nadprożu wejścia zachodniego zachował się napis dotyczący budowy kościoła oraz data jego konsekracji - „1674”. Ściany i strop dekorowane polichromią z ok. 1735. Są to późnobarokowe malowidła figuralne-ornamentalne z iluzjonistycznymi podziałami architektonicznymi.
   Wyposażenie pochodzi głównie z II poł. XVII, wzbogacone elementami z ok. 1735, tj. z okresu restauracji świątyni. Na wyposażenie składają się m.in.: barokowy ołtarz główny z II poł. XVII (pierwotnie w polu głównym ołtarza znajdował się słynący łaskami obraz
Przemienienie na górze Tabor /obecnie w nowym kościele parafialnym), dwa ołtarze boczne przy tęczy (prawdopodobnie z II poł. XVII, uzupełnione w 1735), portret ks. Wojciecha Borowiusza z 1646 (z dodaną w 1735 sceną legendarnego widzenia opatrzoną inskrypcją).

AKTUALNOŚCI



Wyniki Lotto
Waluty
Z:
Do:
Ile: