Mapa serwisu Ukrainian English Slovak
AKTUALNOŚCI



Artykuły
Pomiędzy Wielopolem Skrzyńskim a Brzostkiem...
Opublikowano 25.04.2019

Gogołów









Brzeziny

* Kościół parafialny pw. św. Mikołaja


Opis
- jest orientowany, wzniesiony w konstrukcji zrębowej, na dębowej podwalinie. Ściany oszalowane są deskami w układzie pionowym. Pierwotnie zbudowany w tradycji późnogotyckiej, składał się z prezbiterium na rzucie prostokąta zamkniętego od wschodu trójbocznie i szerszej nawy na  rzucie zbliżonym do kwadratu. Do prezbiterium przylegała od północy zakrystia na rzucie wydłużonego prostokąta. Obecnie, po przebudowie z 1933 roku kościół posiada rzut krzyża. Prezbiterium i nawa zostały rozsunięte i wbudowano ramię poprzeczne - transept. Do prezbiterium od północy i południa przylegają zakrystia i składzik na rzutach prostokątów. Nawa otoczona jest z trzech stron podcieniami (sobotami). Prezbiterium i nawa nakryte są dachem dwuspadowym, jedno kalenicowym, z sześcioboczną wieżyczką na sygnaturkę. Partie nawy nad zaskrzynieniami posiadają dachy pulpitowe. Transept, o ścianach równych wysokością ścianom prezbiterium i nawy, nakryty jest dwuspadowym dachem nieznacznie niższym od dachu kościoła. Zakrystia, składzik i podcienia wokół nawy kryją dachy pulpitowe. Nad prezbiterium i częściowo nad nawą zachowała się więźba dachowa w typie storczykowym z wzdłużnym usztywnieniem. W ścianie wschodniej prezbiterium zachowało się (zabite w 1933) okno o wykroju ostrołukowym. Wnętrze nakryte jest stropem płaskim, w nawie z zaskrzynieniami wspartymi na trzech parach kolumn.  Ściana tęczowa posiada wykrój prostokątny. Chór muzyczny XVIII-wieczny, rokokowy, z silnie wysuniętą częścią środkową i parapetem o wklęsło-wypukłym rzucie, wsparty jest na czterech kolumnach. Wnętrze ozdobione jest dekoracją malarską. Na szczególną uwagę zasługują siedemnastowieczne polichromie znajdujące się na ścianach prezbiterium i naw. W nawie zachowały się fragmenty malowanych krzyży konsekracyjnych tzw. zacheuszy z ok. 1500. Bogata, późnorenesansowa figuralna-ornamentalna dekoracja malarska z 1 poł. XVI pokrywa ściany i strop prezbiterium oraz ściany nawy. Składają się nań m.in. przedstawienia z Nowego Testamentu, cykl scen z życia św. Mikołaja, sceny męczeństw świętych, a na stropie prezbiterium ślady podziałów kasetonowych.
   Północna sciana prezbiterium przedstawia tzw. "Biblię ubogich". W dwóch poziomych pasmach odtworzone są sceny: Nawiedzenie, Pokłon pasterzy, Obrzezanie Dzieciątka Jezus, Pokłon Trzech Króli, Wniebowzięcie Matki Bożej, Ukoronowanie Matki Bożej chwałą nieba. Na południowej ścianie nieznany malarz umieścił sceny męczeństwa św. św. Szczepana, Wawrzyńca. Polichromia na północnej ścianie nawy jest malarską wizją Sądu Ostatecznego. Na południowej widnieje postać św. Marcina oraz scena, której treść można określić jako "sztukę umierania".

Do niezwykle cennych elementów wyposażenia kościoła należą:
-
kamienna późnogotycka chrzcielnica z 1495, w kształcie kielicha z ośmioboczną czarą zdobioną arkadkami z trzykrotnie wykutym herbem Ostoja,
- płaskorzeźba ze sceną Opłakiwania Chrystusa z (1 ćw. XVI), o wyraźnych wpływach twórczości Wita Stwosza, wykonana zapewne przez rzeźbiarza krakowskiego,
-
XVIII- wieczne elementy wyposażenia: ołtarz główny wykonany w (1700) reprezentuje styl póżnobarokowy, ołtarze boczne to dzieła rokokowe z lat (1769-77) i ambona rokokowa z (1768), barokowy prospekt organowy z (II poł. XVIII).
- ławki dębowe wykonywane w (XIX) przez Juliana Wojnarowskiego miejscowego stolarza (ród Wojnarowskich był właścicielem wioski do XVII).

Historia
   Parafia w Brzezinach erygowana została w 2 poł. XIV, dzięki fundacji rycerskiej rodu Helwigów. Kościół wzniesiony został najprawdopodobniej w 2 poł. XV z inicjatywy  Stanisława Rokosza herbu Ostoja, ówczesnego właściciela wsi. Kościół wzmiankowany jest w 1470. Konsekracja kościoła nastąpiła w 1501. Zgodnie ze średniowieczną tradycją otwory okienne znajdowały się jedynie od strony południowej (poza jednym oknem o ostrołukowym wykroju we wsch. ścianie prezbiterium), a do kościoła prowadziły dwa wejścia: od zachodu i południa. W 1 poł. XVII kościół ozdobiono figuralno-ornamentalną polichromią (rekonstruowaną częściowo w latach 50. XX), a w 1 ćw. XVIII ufundowano nowe elementy wyposażenia świątyni (m.in. ołtarz główny). W czasach nowożytnych budowla otoczona została sobotami, wzniesiono wieżyczkę na sygnaturkę i wolnostojącą wieżę-dzwonnicę (1777). Kościół został gruntownie przebudowany w latach 1772-1777 z inicjatywy proboszcza Józefa Kazimierza Szalickiego (m.in. do nawy dobudowano wówczas obszerny babiniec, ufundowano też nowe elementy wyposażenia - cztery ołtarze boczne). W XIX i pocz. XX świątynię wielokrotnie poddawano remontom bieżącym (m.in. wymieniając pokrycie dachów z gontu na blachę). W 1933 kościół rozbudowano wg proj. architekta Wacława Krzyżanowskiego. Prezbiterium i nawę rozsunięto wbudowując pomiędzy nimi transept. Budowla zyskała w ten sposób rzut krzyża. Nawa obudowana została szerokim podcieniem (soboty), ściany z zewnątrz oszalowano. Całość zamknięta jest w obrębie drewnianego ogrodzenia pokrytego deskami na wzór gontu.



Mała

* Kościół parafialny,
drewniany,
zbudowany w 1595 roku,
poświęcony w 1596, konsekrowany w 1597.

Historia:
   Wieś Mała wymieniana jest po raz pierwszy w 1353. Jeszcze w XVI wieku należała do parafii Łączki Kucharskie. Warunki duszpasterskie były bardzo ciężkie, ze względu na odległość do kościoła. Właściciele dworu w Małej, Rafał i Elżbieta Łyczkowie, przystąpili w 1593 do budowy kościoła w Małej, który ukończyli w 1595 i uposażyli probostwo w grunty rolne i las. Parafię w Małej erygował 26.08.1596 r. biskup krakowski kard. Jerzy Radziwiłł, a następnie w 1597 dokonał konsekracji kościoła, pod wezwaniem św. Michała Archanioła. Kościół jest zbudowany z drzewa modrzewiowego, obecnie pokryty gontem. Z inicjatywy Wojciecha Durka, miejscowego artysty, pod przewodnictwem ks. proboszcza Józefa Kuczka i parafian wybudowano pomnik Chrystusa Króla o wysokości 16,5 m., który poświęcono w 1937. W 1983 wybudowano nową, murowaną plebanię, a w 1984 wybudowano ogrodzenie wokół kościoła z miejscowego kamienia. W 1995 wybudowano na cmentarzu kaplicę pod wezwaniem św. Józefa, którą w tym samym roku poświęcił bp Edward Białogłowski. W latach 2000-2010, pod kierunkiem proboszcza ks. Romana Jurczaka, wykonany został generalny remont kościoła od fundamentów po dach, który pokryto gontem. Od 2012 podjęto, pod kierunkiem nowego proboszcza - ks. Jacka Piroga, generalną renowację wnętrza świątyni wraz z jej wyposażeniem. Obecnie trwają prace remontowe na cmentarzu parafialnym oraz organizowana jest nowa trasa Drogi Krzyżowej do figury Chrystusa Króla.

AKTUALNOŚCI



Wyniki Lotto
Waluty
Z:
Do:
Ile: